Το πρώτο μεγάλο βήμα προς τη δημιουργία της τραπεζικής ένωσης στην Ε.Ε. πραγματοποιήθηκε χθες, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών των «27» κατέληξαν τα ξημερώματα της Πέμπτης (ύστερα από διαπραγματεύσεις 14 ωρών) σε καταρχήν συμφωνία για το ενιαίο σύστημα εποπτείας των τραπεζών υπό την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ο συμβιβασμός στο ECOFIN θα επικυρωθεί από τους αρχηγούς των κυβερνήσεων κατά την έκτη (και τελευταία για φέτος) Σύνοδο Κορυφής, που ξεκίνησε χθες το βράδυ στις Βρυξέλλες.

Υστερα από τρία χρόνια αποσπασματικών μέτρων για την αντιμετώπιση της κρίσης χρέους της Ευρωζώνης, η συμφωνία σηματοδοτεί την πρώτη συντονισμένη προσπάθεια προς την κατεύθυνση της θωράκισης του ευρωπαϊκού συστήματος κα του σπασίματος του φαύλου κύκλου της υπερχρέωσης τραπεζών και κυβερνήσεων που «γονάτισε» τις οικονομίες Ιρλανδίας, Ισπανίας και Κύπρου. Η ενεργοποίηση του νέου μηχανισμού (που τοποθετείται την Ανοιξη του 2014 το νωρίτερο) ανοίγει τον δρόμο για την απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των προβληματικών τραπεζών από τον ESM σε δεύτερο χρόνο. Ωστόσο, ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Β. Σόιμπλε άφησε «χαραμάδα» για απευθείας ανακεφαλαιοποιήσεις τραπεζών ακόμα και εντός του 2013 σε περίπτωση εκτάκτου ανάγκης, αν και τόνισε ότι «πρόκειται για? σχετικά απίθανο σενάριο».


Το νέο πλαίσιο

Βάσει της συμφωνίας, η ΕΚΤ θα αναλάβει την εποπτεία των τραπεζών με στοιχεία ενεργητικού άνω των 30 δισ., όσων αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 20% του ΑΕΠ της χώρας τους και όσες έχουν λάβει κρατική στήριξη. Εκτός «ειδικών συνθηκών», η τράπεζα θα εποπτεύει τουλάχιστον τρεις τράπεζες κάθε κράτους που συμμετέχει στον μηχανισμό. Πρόκειται αρχικά για τις χώρες της Ευρωζώνης, στις οποίες θα προστεθούν και οι υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε., πλην Βρετανίας, Σουηδίας και Τσεχίας, που δήλωσαν ότι θα μείνουν εκτός του συστήματος. Αποκτά ακόμα και την αρμοδιότητα να παρεμβαίνει και στην εποπτεία των μικρότερων ομίλων (που παραμένει κατά κύριο λόγο στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών), εάν εντοπίζει προβλήματα. Σύμφωνα με τους πρώτους υπολογισμούς, υπό την άμεση εποπτεία της ΕΚΤ θα τεθούν 150-200 ευρωπαϊκές τράπεζες (επί συνόλου 6.000).

Ικανοποιήθηκε έτσι μια κεντρική απαίτηση του Βερολίνου που διατηρεί υπό τον έλεγχό του σχεδόν όλες τις συνεταιριστικές και τοπικές γερμανικές τράπεζες. Ευέλικτο είναι και το χρονοδιάγραμμα ενεργοποίησης του μηχανισμού, αφού η συμφωνία προβλέπει μεν να καταστεί πλήρως λειτουργικώς την Ανοιξη του 2014, αλλά αυτό μπορεί να πάει πιο πίσω, εάν η ΕΚΤ δεν είναι τότε έτοιμη να αναλάβει τα νέα καθήκοντά της. Τις εποπτικές αρμοδιότητες θα ασκεί ένα νεοσύστατο συμβούλιο (steering committee) που θα λογοδοτεί στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ. Σε περίπτωση που υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ των δύο οργάνων της τράπεζας η τελική απόφαση θα λαμβάνεται από ανεξάρτητη επιτροπή, ενώ προβλέπονται και δικλίδες για να διασφαλιστεί ο διαχωρισμός της τραπεζικής εποπτείας από την άσκηση της νομισματικής πολιτικής.
Χέρμαν βαν Ρομπάι: «Τα χειρότερα είναι πίσω μας, αλλά απομένει ακόμη πολλή δουλειά να γίνει»
Χέρμαν βαν Ρομπάι: «Τα χειρότερα είναι πίσω μας, αλλά απομένει ακόμη πολλή δουλειά να γίνει»

Να σημειωθεί τέλος ότι η Βρετανία εξασφάλισε ότι δεν θα βρεθεί σε μειονεκτική θέση κατά τη διαδικασία λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (που θέτει τις προδιαγραφές εποπτείας για το τραπεζικό σύστημα ολόκληρης της Ε.Ε.), επιβάλλοντας το λεγόμενο σύστημα «διπλής πλειοψηφίας» στην EBA: Για να έχει δηλαδή υποχρεωτικό χαρακτήρα, μια απόφαση θα πρέπει να συγκεντρώνει πλειοψηφία τόσο από τις χώρες-μέλη της τραπεζικής ένωσης, όσο και από τις «εκτός».


Σύνοδος Κορυφής

Με τον «αέρα» της συμφωνίας για το σύστημα εποπτείας στα? πανιά τους, οι Ευρωπαίοι ηγέτες άρχισαν χθες το απόγευμα να συζητούν τα επόμενα βήματα για τη διαχείριση της κρίσης χρέους και την εμβάθυνση της ΟΝΕ, χωρίς προοπτικές για περαιτέρω απτά βήματα προόδου κατά τη Σύνοδο Κορυφής που ολοκληρώνεται σήμερα: Ενόψει των γερμανικών εκλογών του Σεπτεμβρίου, η καγκελάριος Μέρκελ θέλει να αποφύγει κάθε συζήτηση για από κοινού ανάληψη ευθύνης για τα προβλήματα των τραπεζών ή των εθνικών κυβερνήσεων και ξεκαθάρισε ότι επιθυμεί να επικεντρωθεί σε βραχυπρόθεσμες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωζώνης. Παρ' όλα αυτά, μετά το deal για τον πρώτο πυλώνα της τραπεζικής ένωσης, είναι λογικό επακόλουθο να ενταθεί η συζήτηση για τον δεύτερο πυλώνα, το ενιαίο σύστημα λύσης και εκκαθάρισης τραπεζών, ζήτημα ακόμα πιο ακανθώδες από πολιτικής και οικονομικής πλευράς.


Βασιλεία ΙΙΙ

Φως στο βάθος του τούνελ φάνηκε χθες και στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των κυβερνήσεων των «27» και του Ευρωκοινοβουλίου για την εφαρμογή στην Ε.Ε. των κανόνων της Βασιλείας ΙΙΙ, που θέτουν πολύ αυστηρότερο πλαίσιο για την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών.

Οι δύο πλευρές έδωσαν ραντεβού την Τρίτη για να καταλήξουν σε συμβιβασμό για το ύψος και τη σύνθεση των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων και τον δείκτη κάλυψης ρευστότητας, ενώ συμφώνησαν να μεταθέσουν την έναρξη εφαρμογής των κανόνων για την 1η Ιανουαρίου 2014 (αντί για την Πρωτοχρονιά του 2013).

Φαίνεται ότι συμφώνησαν για το δραστικό περιορισμό των μπόνους των τραπεζιτών: Το μπόνους δεν θα υπερβαίνει τις ετήσιες αποδοχές του στελέχους παρά μόνο αν συμφωνεί η πλειονότητα των μετόχων της τράπεζας, οπότε μπορεί να ανέλθει στο διπλάσιο του μισθού.

imerisia.gr