Για την επίλυση του ενεργειακού ζητήματος της Κρήτης είχε υπογραφεί περίπου πριν από μία δεκαετία προγραμματική συμφωνία, η οποία μεταξύ άλλων προέβλεπε την κατασκευή νέου σταθμού ηλεκτροπαραγωγής στην περιοχή Κορακιά-Π. Γαλήνων του Νομού Ηρακλείου, με καύσιμο πετρέλαιο ή φυσικό αέριο (εάν αυτό καθίστατο διαθέσιμο στο νησί), με ταυτόχρονη παύση λειτουργίας του σταθμού ΑΗΣ Λινοπεραμάτων και μετεγκατάσταση των μονάδων του στον νέο αυτό σταθμό.

Στη συνέχεια, χορηγήθηκε άδεια παραγωγής στη ΔΕΗ (2006-8) για την ανάπτυξη του σταθμού που αναφέραμε προηγουμένως, ισχύος 500 MW περίπου, με καύσιμο ελαφρύ πετρέλαιο ή φυσικό αέριο, καθώς και δεύτερη άδεια παραγωγής (2005) για την εγκατάσταση δύο μονάδων ντίζελ συνολικής ισχύος 100 MW, με καύσιμο μαζούτ, στον ΑΗΣ Αθερινόλακκου.

Αρκετά χρόνια αργότερα όμως δεν σημειώθηκε κάποια... πρόοδος. Για την περαιτέρω ωρίμανση της διαδικασίας κατασκευής της διασύνδεσης του νησιού, αναζητώντας ένα σύγχρονο «μίτο της Αριάδνης» προκειμένου η Κρήτη να βγει από τον λαβύρινθο της ενεργειακής ανασφάλειας από την ΡΑΕ κρίνονται ως αναγκαία:

- Αμεση οριστικοποίηση από τον ΑΔΜΗΕ της προκαταρκτικής μελέτης της διασύνδεσης Κορακιά-Αττική με σύνδεσμο συνεχούς ρεύματος, για ένταξη στο προσεχές 10ετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος. Η ικανότητα του συνδέσμου μπορεί να είναι 2 x 350 MW ή 2 x 550 MW, ή άλλη που θα προσδιοριστεί κατά την οριστικοποίηση της λύσης.

- Παράλληλα, πρέπει να προχωρήσει άμεσα η προετοιμασία των φακέλων από τον ΑΔΜΗΕ για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου, καθώς και η εκπόνηση άλλων σημαντικών μελετών (π.χ. προσδιορισμού χώρων εγκατάστασης εξοπλισμού, όδευσης καλωδίων - βυθού, κ.λπ.).

- Αποσύνδεση, στην παρούσα φάση, του έργου της διασύνδεσης που θα κατασκευαστεί από τον ΑΔΜΗΕ, από τα σχεδιαζόμενα έργα διασυνδέσεων παραγωγών ΑΠΕ, οι οποίοι έχουν μεν λάβει άδεια παραγωγής για ανάπτυξη αιολικών σταθμών στην Κρήτη, αλλά υπό την προϋπόθεση της κατασκευής ανεξάρτητης διασύνδεσης από μέρους τους. Σε κατάλληλο χρόνο μετά την ανάθεση του έργου της διασύνδεσης, και λίγο πριν από την ολοκλήρωση της κατασκευής της, θα πρέπει να εκκινήσει ανοικτή αδειοδοτική διαδικασία για την αδειοδότηση νέων έργων ΑΠΕ στην Κρήτη, που θα εξυπηρετηθούν από τη διασύνδεση αυτή. Από τους παραγωγούς ΑΠΕ που θα συνδέονται θα ανακτηθεί μέρος του κόστους της διασύνδεσης.

- Είναι σημαντικό να διερευνηθεί επισταμένως η δυνατότητα συγχρηματοδότησης του έργου της διασύνδεσης από κονδύλια της ΕΕ, αλλά και δανειοδότησής του με ευνοϊκούς όρους από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ή από άλλα συναφή χρηματοδοτικά όργανα και εργαλεία.

Θα πρέπει, τέλος, να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για την αποπληρωμή των συμβατικών μονάδων που έχουν εγκατασταθεί στα νησιά που διασυνδέονται στο Σύστημα. Οι μονάδες αυτές θα εξυπηρετούν και ανάγκες εφεδρείας.

Πώς θα αποπληρωθεί το έργo

Ο λογαριασμός σε δωδεκάμηνες δόσεις

Το έργο της Διασύνδεσης της Κρήτης, όπως και άλλα έργα διασύνδεσης που προωθούνται ή ενδέχεται να προωθηθούν, θα πρέπει να εντάσσονται σε ειδική κατηγορία έργων στα πάγια του ΑΔΜΗΕ, και η αποπληρωμή τους να γίνεται σε σχετικά περιορισμένο χρονικό διάστημα (ορισμένων ετών), με ετήσιες «δόσεις» οι οποίες θα καλύπτονται μέσω των χρεώσεων χρήσης Συστήματος και θα αντιστοιχούν στις ετήσιες αποφευγόμενες ΥΚΩ (Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας), έτσι ώστε να μην επιβαρυνθεί περαιτέρω ο Ελληνας καταναλωτής.

Η διασύνδεση της Κρήτης θα πρέπει να προωθηθεί μέσω διαγωνιστικής διαδικασίας, με τους εξής βασικούς όρους:

- Αποπληρωμή του αναδόχου σε βάθος χρόνου (π.χ. 5-7 έτη), με εκκίνηση από το έτος ολοκλήρωσης των κατασκευών.

Δεδομένης μιας τέτοιας διάρκειας αποπληρωμής, θα πρέπει να ενσωματωθεί στην προσφορά και το κόστος συντήρησης, ασφάλισης, κ.λπ. για τον χρόνο αυτό. Θα πρέπει να γίνει συζήτηση για τις εγγυήσεις που θα ζητήσει ο ανάδοχος.

- Θα καθοριστεί ετήσια «δόση» για την αποπληρωμή του έργου (στην τάξη μεγέθους των αποφευγόμενων ΥΚΩ της Κρήτης, κατά το μέρος του μεταβλητού κόστους, δηλ. περίπου 200-250 εκατ. ευρώ). Στις προσφορές των ενδιαφερομένων θα πρέπει να κοστολογείται το έργο τμηματικά, όπως στους συνήθεις διαγωνισμούς, αλλά η προσφορά ουσιαστικά θα αφορά τον χρόνο αποπληρωμής του έργου.

- Η ευθύνη της διαχείρισης και της λειτουργίας του έργου στη διάρκεια του χρόνου αποπληρωμής θα ανήκει στον κατασκευαστή, με βάση τις συγκεκριμένες εντολές του ΑΔΜΗΕ.


(ΕΘΝΟΣ, 30/12/2012)