Ο Sean Connery μοίραζε γάλα με το άλογο στους δρόμους της πόλης πριν γίνει διάσημος... Στην πλατεία Grassmarket, οι διαβόητοι δολοφόνοι Burke and Hare σκότωναν ανυποψίαστους περαστικούς και πωλούσαν τα πτώματα στην Ιατρική Σχολή της πόλης... Από την κορυφή του Carlton Hill, ένας ημιτελής ναός -αντίγραφο του Παρθενώνα- «χαιρετά» την πόλη... Σκοτία ο τόπος και Εδιμβούργο η πόλη...

Οι περισσότεροι έχουν ταυτίσει τη Σκοτία με το θρυλικό τέρας του Loch Ness, τη μυθική γη των Highlands, τον αειθαλή Sean Connery και τα δεκάδες επιβλητικά κάστρα που ξεπροβάλλουν μέσα από την πυκνή ομίχλη της τοπικής παράδοσης και Ιστορίας. Ετσι όμως αδικείται κατάφορα η πρωτεύουσα Εδιμβούργο, μια πόλη στη νότια ακτή του κόλπου Firth of the Forth (πολύ κοντά στη Βόρεια Θάλασσα), με ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά μνημεία, αυθεντική μεσαιωνική ατμόσφαιρα και εκλεπτυσμένη φινέτσα, η οποία, συν τοις άλλοις, «μυρίζει» έντονα λογοτεχνία ? ένα πνευματικό παιδί του Εδιμβούργο, ο Robert Louis Stevenson, ήταν ο συγγραφέας του περίφημου «Δόκτωρ Τζέκιλ, Μίστερ Χάιντ».
Αποψη του Εδιμβούργου από το «Scott Monument».
Αποψη του Εδιμβούργου από το «Scott Monument»

Πρωτεύουσα της Σκοτίας από το 1437 το Εδιμβούργο των 486.000 κατοίκων είναι σήμερα η έβδομη μεγαλύτερη πόλη στο Ηνωμένο Βασίλειο και ο δεύτερος πιο δημοφιλής προορισμός μετά το Λονδίνο, με περισσότερους από ένα εκατομμύριο επισκέπτες τον χρόνο. Το ιστορικό κέντρο της πόλης, χωρισμένο στο παλιό (μεσαιωνικό) και στο νέο κομμάτι (το γεωργιανό, που οικοδομήθηκε μεταξύ του 1767 και 1830), διατηρεί αναλλοίωτη την παλιά αίγλη του Εδιμβούργου και περιλαμβάνεται από το 1995 στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Unesco.

Με άλλα λόγια, η φυσική και οικονομική πρωτεύουσα της Σκοτίας είναι μια χαρισματική μητρόπολη του ευρωπαϊκού Βορρά με πολυσήμαντη κληρονομιά, η οποία αποτυπώνεται κυρίως στα εξαιρετικής αρχιτεκτονικής αξίας και αισθητικής οικοδομήματα της πόλης ? περισσότερα από 4.500 κτίρια έχουν χαρακτηριστεί ως διατηρητέα.

Παράλληλα, η προσπάθεια των κατοίκων του Εδιμβούργου να διατηρήσουν ατόφιο τον πολιτιστικό πλούτο του παρελθόντος και η εμμονή τους για μια διαρκή πνευματική ανανέωση του τόπου τους, αποτελούν τα ιδιαίτερα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την πολιτιστική ταυτότητα της σκοτσέζικης πρωτεύουσας.

Το μνημείο του φιλόσοφου-μαθηματικού Dugald Stewart.
Το μνημείο του φιλόσοφου-μαθηματικού Dugald Stewart


Το κέντρο του Σκοτσέζικου Διαφωτισμού

Σε μια πρότερη εποχή -την περίοδο του Διαφωτισμού- το Εδιμβούργο αποτέλεσε το σημαντικότερο κέντρο του «Σκοτσέζικου Διαφωτισμού», ενώ πολλοί διάσημοι πνευματικοί άντρες (όπως ο οικονομολόγος Adam Smith και ο φιλόσοφος-ιστορικός David Hume) πέρασαν από το φημισμένο πανεπιστήμιο της πόλης. Οπως καταλαβαίνετε, δεν ήταν τυχαίο που η πρωτεύουσα της Σκοτίας απέκτησε το ζηλευτό προσωνύμιο «Αθήνα του Βορρά» - οι κάτοικοι του Εδιμβούργου ήλπιζαν πως η πόλη τους θα επηρέαζε πολιτισμικά το Λονδίνο, όπως η αρχαία Αθήνα άλωσε πολιτισμικά τη Ρώμη. Κανείς όμως δεν θέλει να θυμάται το υποτιμητικό παρατσούκλι «Auld Reekie» που στιγμάτιζε πριν από περίπου 100 χρόνια το Εδιμβούργο, εξαιτίας του ανθυγιεινού πέπλου από τις αναθυμιάσεις κάρβουνου και άνθρακα που ξερνούσαν οι αναρίθμητες καμινάδες της πόλης.

Είναι πολύ πιθανόν να συναντήσετε στους δρόμους του Εδιμβούργου παραδοσιακά ντυμένους ντόπιους να παίζουν γκάιντα.
Είναι πολύ πιθανόν να συναντήσετε στους δρόμους του Εδιμβούργου παραδοσιακά ντυμένους ντόπιους να παίζουν γκάιντα

Στα μάτια του σημερινού επισκέπτη, η «Αθήνα του Βορρά» παρουσιάζει δύο διαφορετικές τοπογραφικές εικόνες - πρόκειται ουσιαστικά για δύο πόλεις σε μία: η Παλαιά Πόλη (Old Town), που έχει διατηρήσει τη μεσαιωνική της αρχιτεκτονική και πολλά κτίρια από την εποχή της Μεταρρύθμισης, και η Νέα Γεωργιανή Πόλη (New Town), που κτίστηκε με αυστηρό πολεοδομικό σχεδιασμό τον 18ο αιώνα για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα του υπερπληθυσμού της Παλαιάς Πόλης.

Το Εδιμβούργο, γεμάτο εκλεκτά εστιατόρια, γουστόζικα καφέ και παραδοσιακές pubs, είναι μια ζωντανή πόλη που μεταμορφώνεται κάθε καλοκαίρι σε μια διεθνή σκηνή μουσικών εκδηλώσεων και διαπολιτιστικών δραστηριοτήτων χάρη στο φεστιβάλ «Edinburgh International Festival». Κάθε εποχή του χρόνου προσφέρεται πάντως για μια επίσκεψη στο Εδιμβούργο - ακόμα και οι κρύες, υγρές μέρες του χειμώνα. Είναι αλήθεια ότι η ομίχλη και η καταχνιά προσδίδουν μια διαφορετική, πιο απόκοσμη όψη στην πόλη και στην περιοχή.

Στους δρόμους της «Νέας Πόλης».
Στους δρόμους της «Νέας Πόλης»


Το κάστρο και το Βασιλικό Μίλι

Ποια είναι η πιο ελκυστική γωνιά της σκοτσέζικης μητρόπολης; Αναμφίβολα, ο παλιός μεσαιωνικός τομέας, που απλώνεται στις παρυφές ενός βράχου, στην κορυφή του οποίου δεσπόζει το μεγαλοπρεπές κάστρο-σύμβολο της πόλης.

Κανείς δεν μπορεί να φύγει από το Εδιμβούργο αν δεν έχει πρωτίστως ξεναγηθεί στο επιβλητικό κάστρο του, το πιο πολυσύχναστο μνημείο της Βρετανίας μετά τον Πύργο του Λονδίνου. Περίπου 80 μ. πάνω από το έδαφος, το κάστρο του Εδιμβούργου (χρονολογείται από τον 12ο αιώνα) υψώνεται προστατευτικά πάνω από την πόλη και υπήρξε η κατοικία πολλών βασιλικών οικογενειών της Σκοτίας. Εδώ, εκτός από το Μουσείο National War Museum και το μικρό παρεκκλήσι St Margaret's, μπορείτε επίσης να επισκεφθείτε το Θησαυροφυλάκιο, όπου φυλάσσονται τα εμβλήματα του σκοτσέζικου θρόνου (η κορώνα, το σκήπτρο και το σπαθί, που ονομάζονται Honours of Scotland).

Το κάστρο του Εδιμβούργου προστατεύει την πόλη από τον 15ο αιώνα.
Το κάστρο του Εδιμβούργου προστατεύει την πόλη από τον 15ο αιώνα

Κατηφορίζοντας από το κάστρο, θα περπατήσετε στο «Βασιλικό Μίλι» (Royal Mile), τον δημοφιλέστερο πεζόδρομο του Εδιμβούργου, που συνδέει το κάστρο με το παλάτι Holyroodhouse, τη χειμερινή κατοικία των βασιλιάδων του παρελθόντος - και επίσημη κατοικία της βασίλισσας στη Σκοτία σήμερα. Κάθε επισκέπτης του Εδιμβούργου θεωρεί must να διασχίσει από την αρχή έως το τέλος τη Βασιλική οδό, που χωρίζεται σε τέσσερα μέρη: Castlehill, Lawnmar-ket, High Street και Canon gate.

Βαδίζοντας πάνω στο λιθόστρωτο ίχνος του «Royal Mile», μπορείτε να διαβάσετε όλη την ιστορία της Παλιάς Πόλης. Είναι καταγεγραμμένη στις μεσαιωνικές κατοικίες, στα γραφικά μικρομάγαζα, στις γοτθικές εκκλησίες (Καθεδρικός ναός St. Giles) και στα ενδιαφέροντα μουσεία («Μουσείο του Ουίσκι» - Scotch Whisky Experien-ce, «Μουσείο της Παιδικής Ηλικίας» - Museum of Childhood), που βρίσκονται κατά μήκος του διασημότερου δρόμου της Σκοτίας. Και η ατμόσφαιρα; Επιστροφή πίσω στα χρόνια του Διαφωτισμού...

Διασχίζοντας τη Βασιλική Οδό «Royal Mile».
Διασχίζοντας τη Βασιλική Οδό «Royal Mile»

Λίγο νότια του «Royal Mile» βρίσκεται η πλατεία Grassmarket, από τα πιο ζωντανά σημεία του Eδιμβούργου. Σε αλλοτινές εποχές (15ο αιώνα), η κατάμεστη, σήμερα, με εστιατόρια και pubs πλατεία της πόλης ήταν τόπος εκτελέσεων.

Η Νέα Γεωργιανή Πόλη

Οπως η Ρώμη και η Κων/πολη, έτσι και το Εδιμβούργο είναι κτισμένο πάνω σε μια σειρά από χαμηλούς λόφους, ανάμεσα στους οποίους «φιδοσέρνεται» ο ποταμός Leith. Ανηφορίστε έως την κορυφή του λόφου Carlton Hill (του δεύτερου σημαντικότερου λόφου της πόλης) και αφήστε το βλέμμα σας να ταξιδέψει πανοραμικά πάνω από το Eδιμβούργο, μέχρι την κοντινή θάλασσα. Στη βορινή πλευρά του Carlton Hill υπάρχει το μνημείο «Nelson Monument» (χτίστηκε το 1807 για τη νίκη των Αγγλων στη ναυμαχία του Tραφάλγκαρ), ενώ στην κορυφή ορθώνεται το αμφιλεγόμενο «National Monument», ένας ημιτελής ναός με 12 κολώνες που στόχευε να γίνει μια πιστή αντιγραφή του δικού μας Παρθενώνα - αυτός είναι ένας ακόμα λόγος που το Εδιμβούργο αναφέρεται ως η «Αθήνα του Βορρά».

Ο ημιτελής ναός με τις 12 κολώνες, αντίγραφο του δικού μας Παρθενώνα.
Ο ημιτελής ναός με τις 12 κολώνες, αντίγραφο του δικού μας Παρθενώνα

Από τα ριζά του Carlton Hill ξεκινά η οδός Princess Street, ο κεντρικότερος εμπορικός δρόμος της πόλης. Σημείο αναφοράς στην Princess Street αποτελεί το Scott Monument, ένας μαρμάρινος γοτθικός πυλώνας ύψους 55 μ. αφιερωμένος στον μεγάλο Σκοτσέζο συγγραφέα Sir Walter Scott.

Η γεμάτη καταστήματα Princess Street αποτελεί το όριο ανάμεσα στις δύο «πόλεις»: στα νότια εκτείνεται η μεσαιωνική «Old Town» και στα βόρεια η γεωργιανού ρυθμού «New Town», που δημιουργήθηκε τον 18ο αιώνα από τον νεαρό αρχιτέκτονα James Craig. Με υποδειγματικό πολεοδομικό σχεδιασμό και αυστηρή ορθογώνια λογική, η «Νέα Πόλη» του Εδιμβούργου αποτελεί το ιδανικό σκηνικό για μια ευχάριστη αστική περιπλάνηση, καθώς διαθέτει μεγάλους δρόμους, νεοκλασικά κτίρια, κατάφυτα πάρκα και ευρύχωρες πλατείες (St Andrew Square, Charlotte Square).

Το μνημείο για τον Σκοτσέζο συγγραφέα Sir Walter Scott.
Το μνημείο για τον Σκοτσέζο συγγραφέα Sir Walter Scott

Στα όρια της «Νέας Πόλης» αξίζει να κάνετε μια στάση στο «Georgian House», μια εκπληκτικά διατηρημένη κατοικία του 1796 (είναι ανοικτή στο κοινό), στο Μουσείο «Royal Museum of Scotland», στην γκαλερί «National Portrait Gallery» και στην επίσημη κατοικία του πρωθυπουργού της Σκοτίας, την επονομαζόμενη «Bute House».

Διεθνές Φεστιβάλ Εδιμβούργου

Το «Διεθνές Φεστιβάλ Εδιμβούργου» («Edinburgh International Festival») αποτελεί το μεγαλύτερο πολιτιστικό γεγονός της πόλης και διεξάγεται κάθε χρόνο, για έναν ολόκληρο μήνα (Αύγουστο). Διοργανώθηκε για πρώτη φορά το 1947, με σκοπό να γιορταστεί η ειρήνη και η ενότητα στην Ευρώπη μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Σταδιακά, η φήμη του φεστιβάλ ξεπέρασε τα στενά ευρωπαϊκά σύνορα και σήμερα προσελκύει περίπου 1.000.000 επισκέπτες.

Το άγαλμα του Αγγλου στρατιωτικού Wellington στο κέντρο της πόλης.
Το άγαλμα του Αγγλου στρατιωτικού Wellington στο κέντρο της πόλης


Τα αφιερώματα που γίνονται κάθε χρόνο σε διάφορους πολιτισμούς του κόσμου δικαιολογούν απόλυτα τη φήμη ενός πολυπολιτισμικού φεστιβάλ, που στόχο έχει την ανάδειξη κάθε μορφής τέχνης (θέατρο, όπερα, χορός, μουσική, εικαστικά, κινηματογράφο, ποίηση, λογοτεχνία). Εκτός από το «Διεθνές Φεστιβάλ Εδιμβούργου», στο Eδιμβούργο πραγματοποιούνται ακόμα 12 ετήσια φεστιβάλ.

One O' Clock Gun

Εδώ και περίπου ενάμιση αιώνα, κάθε μέρα (εκτός Κυριακής) στις 13:00, ένα κανόνι του κάστρου (One O' Clock Gun) πυροδοτείται κι ολόκληρη η πόλη ταράζεται μ' έναν κανονιοβολισμό! Απλώς, μην ξαφνιαστείτε...

Κατά μήκος της «Royal Mile» διοργανώνονται πολλά χάπενινγκ.
Κατά μήκος της «Royal Mile» διοργανώνονται πολλά χάπενινγκ

Royal Yacht Britannia

Στο κοντινό λιμάνι του Leith μπορείτε να επισκεφθείτε την -τέως βασιλική- θαλαμηγό Britannia, που είναι μόνιμα αγκυροβολημένη από το 1998. Οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να ξεναγηθούν στους χώρους του διάσημου πλοίου και να ενημερωθούν για τη ζωή και τις δραστηριότητες της βασιλικής οικογένειας εν πλω. Για περισσότερες πληροφορίες: www.royalyachtbritannia.co.uk.

Το Μουσείο του Ουίσκι

Μέσα από ένα διαδραστικό τουρ διάρκειας μιας ώρας μπορείτε να δείτε όλη τη διαδικασία παραγωγής του σκοτσέζικου νέκταρ, ενώ έχετε τη δυνατότητα και για whisky tasting. Το «The Scotch Whisky Experience» φιλοξενεί τη μεγαλύτερη συλλογή διαφορετικών ετικετών ουίσκι παγκοσμίως (3.384), ενώ στον ίδιο χώρο στεγάζεται και το εστιατόριο «Amber», με παραδοσιακή σκοτσέζικη κουζίνα. Στο ουίσκι-μπαρ του εστιατορίου υπάρχουν περισσότερες από 300 φιάλες malt ουίσκι για να δοκιμάσετε. The Scotch Whisky Experience: 354 Castlehill, Royal Mile, Edinburgh, Scotland (0044 131 220 6288, www.scotch-whisky-experience.co.uk).

ethnos.gr