Φανταστείτε μια ημέρα κατά την οποία τα εμβόλια δεν θα είναι αυτά που ξέρουμε. Μια ημέρα (πιθανώς όχι και τόσο μακρινή) που οι βελόνες θα αποτελούν παρελθόν και ο καθένας θα φορά το εμβόλιό του στο... δέρμα του σε μορφή επιθέματος.

 Μια τέτοια ημέρα υπόσχονται να φέρουν πιο κοντά ερευνητές του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ), οι οποίοι ανέπτυξαν ένα DNA εμβόλιο -«τατουάζ» το οποίο φαίνεται να εμφανίζει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τα συμβατικά: εκτός του ότι καταργεί την ανάγκη βελονών, συνδέεται με μικρότερο κόστος και χρόνο παραγωγής ενώ δεν δείχνει να «εγκυμονεί» παρενέργειες. Το εμβόλιο που... κολλά στο δέρμα έχει ήδη δοκιμαστεί σε ποντίκια καθώς και σε δείγματα δέρματος πρωτευόντων με πολύ καλά αποτελέσματα και αν όλα πάνε καλά, όπως μας πληροφορεί ένας εκ των «πατέρων» του, ο καθηγητής Ντάρελ Ιρβάιν, οι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους θα ξεκινήσουν μέσα σε μια διετία. Απώτερος στόχος είναι να δημιουργηθεί μελλοντικά μια κοινή βάση DNA από την οποία θα «γεννιούνται» γρήγορα εμβόλια ενάντια σε πολλές και διαφορετικές ασθένειες. Και τότε ίσως... γεννηθεί ένα καλύτερο μέλλον για τον πληθυσμό και κυρίως για το κομμάτι του που δεν έχει γεννηθεί προνομιούχο.

Τα εμβόλια του μέλλοντος θα είναι... επιθέματα που θα καταργούν τις βελόνες, οι οποίες σήμερα «στοιχειώνουν» τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων

Κολλήστε, αφήστε επάνω στο δέρμα για μερικά λεπτά, ξεκολλήστε, τελειώσατε. Κάπως έτσι θα είναι πιθανότατα τα εμβόλια του (όχι και τόσο μακρινού) μέλλοντος. Ο λόγος για τα DNA εμβόλια που θα καταστήσουν τις γνωστές μας βελόνες παρελθόν «τρυπώντας» τον ιογενή ή βακτηριογενή «εχθρό» στην καρδιά του. Τα πρωτοποριακά αυτά εμβόλια μεταφέρουν μόνο γενετικό υλικό του λοιμογόνου παράγοντα εντός του οργανισμού - και όχι αδρανοποιημένους ιούς ή βακτήρια όπως τα συμβατικά - ωθώντας έτσι το σώμα στο να μετατραπεί σε «εργοστάσιο παραγωγής» τους ώστε να λάβει θέση μάχης ενάντια στις απειλές. Στη θεωρία η συγκεκριμένη προσέγγιση είναι άκρως δελεαστική: για τούτο τον λόγο άλλωστε και διαφορετικές ερευνητικές ομάδες ανά τον κόσμο ασχολούνται τα τελευταία χρόνια με το πεδίο των DNA εμβολίων καθώς αυτά υπόσχονται μαζικότερη και φθηνότερη παραγωγή, ενώ δεν απαιτούν ιδιαίτερες συνθήκες φύλαξης, γεγονός που τα καθιστά ιδανικά για χρήση ακόμη και στις λιγότερο προνομιούχες χώρες.

Ο καθηγητής του ΜΙΤ Ντάρελ Ιρβάιν, ένας εκ των «πατέρων» των εμβολίων - «τατουάζ»

Στην πράξη όμως τα πράγματα φαίνεται επί έτη να έχουν... κολλήσει. Και αυτό διότι δεν είχε ως σήμερα βρεθεί ένας σωστός τρόπος χορήγησης των DNA εμβολίων ώστε να παράγεται επαρκής ανοσολογική απόκριση. Τώρα μια ομάδα επιστημόνων από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης, το περίφημο ΜΙΤ, ανακάλυψε, όπως υποστηρίζει, τον τρόπο ώστε να κάνει τα DNA εμβόλια πραγματικότητα για τον άνθρωπο. Με ποιον τρόπο; Τα μετέτρεψε σε... τατουάζ, για την ακρίβεια σε επιθέματα καλυμμένα με μικροσκοπικές βελόνες που εφαρμόζονται στο δέρμα. Ενας εκ των «πατέρων» των tattoo-DNA εμβολίων, ο καθηγητής Βιολογικής Μηχανικής και Επιστήμης και Μηχανικής Υλικών στο ΜΙΤ Ντάρελ Ιρβάιν, μίλησε στο «Βήμα» για την «επανάσταση» της μίνι βελόνας, μια επανάσταση που θα προσφέρει μια νέα γενιά εμβολίων απ' άκρου εις άκρον της Γης.

Χωρίς ιούς και παρενέργειες

Αυτό που ουσιαστικά προσφέρουν τα DNA εμβόλια είναι ότι καταργούν τους... μεσάζοντες και βάζουν τον ίδιο τον οργανισμό να κάνει τη «βρώμικη» δουλειά της προετοιμασίας ενάντια στους λοιμογόνους παράγοντες. Τι σημαίνει αυτό; Με τα συμβατικά εμβόλια εισάγεται στον οργανισμό ένας ιός ή βακτήριο με στόχο να προκληθεί μια προστατευτική ανοσολογική απόκριση του οργανισμού με τη μορφή της παραγωγής αντισωμάτων ενάντια στον «εχθρό». Οταν τελικώς ο πραγματικός ιός ή το βακτήριο κάνει την εμφάνισή του, το σώμα τον θυμάται και έτσι εξαπολύει επίθεση εναντίον του. Τα DNA εμβόλια όμως μεταφέρουν εντός του οργανισμού μόνο τον γενετικό κώδικα του λοιμογόνου παράγοντα. Με τον τρόπο αυτόν το ίδιο το σώμα τίθεται σε μια διαδικασία παραγωγής μορίων τα οποία μεταφράζονται σε σήματα για το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναγνωρίζει τον αντίπαλο.

Θεωρητικώς τα DNA εμβόλια εμφανίζουν σημαντικά πλεονεκτήματα σε σύγκριση με τα συμβατικά. Για παράδειγμα, αντί να χάνονται πολύτιμος χρόνος και χρήμα στη διαδικασία παραγωγής και επεξεργασίας πρωτεϊνών βακτηρίων ή ιών για χρήση στα εμβόλια, οι επιστήμονες μπορούν απλώς με ένα εμβόλιο DNA να κάνουν το ανθρώπινο σώμα να αναλάβει τον ρόλο παραγωγής του εμβολίου.

Παράλληλα τα DNA εμβόλια δεν φαίνεται να συνδέονται με τις παρενέργειες των συμβατικών. Οπως εξηγεί στο «Βήμα» ο καθηγητής Ιρβάιν, το γεγονός ότι τα συμβατικά εμβόλια βασίζονται σε ιούς ή βακτήρια (έστω εξασθενημένους) μπορεί να συνδεθεί, έστω και σπάνια, με μεταλλάξεις τους και εξάπλωση νέων στελεχών, καθώς και με πρόκληση λοίμωξης ή φλεγμονής, ακόμη και σοβαρής. «Με λίγα λόγια, έχουμε μια ανοσολογική απόκριση η οποία μπορεί να μην είναι η επιθυμητή. Τα DNA εμβόλια καταργούν αυτό το πρόβλημα αφού περιέχουν μόνο γενετικό υλικό και όχι μολυσματικούς παράγοντες».

rea.gr