Οποιαδήποτε περιπλάνηση στο χώρο της ιστορίας είναι πάντα ένα συναρπαστικό ταξίδι. Πολύ περισσότερο όταν έχει να κάνει με τον τόπο μας. Με το δικό μας χώρο, με τις ρίζες μας. Αυτή την όμορφη περιπλάνηση σε δύο όμορφα χωριά της δυτικής Ιεράπετρας το Χριστό και το Μεταξοχώρι και στην ανεπανάληπτη κοιλάδα του Σελακάνου, θα έχουν την τύχη να απολαύσουν όσοι πάρουν στα χέρια τους το νέο βιβλίο του φίλου παιδαγωγού Γιάννη Ροβυθάκη.

Μετά την επιτυχή έκδοση της εργασίας του «Τα αρχαία θέατρα της Ιεράπετρας, στοιχεία ενάλιας αρχαιολογίας» προχώρησε στην έκδοση του νέου του έργου «Χριστός - Μεταξοχώρι – κοιλάδα Σελάκανου, 4.000 χρόνια ιστορίας και παράδοσης». 

Με την μελέτη αυτή ο συγγραφέας προσπαθεί να ιστορίσει τα χωριά και να δώσει την πραγματική τους ταυτότητα. Αυτό που οδήγησε τον Γιάννη Ροβυθάκη να ασχοληθεί με την ιστορία των χωριών της Ιεράπετρας και σήμερα να ξεκινήσει τις δημοσιεύσεις του με τα χωριά Χριστός, Μεταξοχώρι και την κοιλάδα του Σελακάνου, είναι η αγάπη του στη φύση, η ιδιαιτερότητα των χώρων, οι άνθρωποι, η ιστορία, η παράδοση αλλά προπαντός το μεράκι του να μελετά τις ιστορικές πηγές προσεκτικά. 

«Δικαίως λοιπόν», γράφει ο Μιχάλης Μυγιάκης Φιλόλογος – Πρώην Δήμαρχος Ιεράπετρας για τον συγγραφέα και το έργο του, «τα ορεινά αυτά χωριά και το Σελάκανο περίμεναν τον άνθρωπο τους, τον αγιογράφο τους, αφού μια από τις ερμηνείες της ιστορίας είναι η ζωγραφιά˙ και τον βρήκαν. Γιατί πραγματικά είναι μια ζωγραφιά η μελέτη του Γιάννη. Ο Γιάννης καταφέρνει να ενώσει τα άδυτα της ψυχής με τα άδυτα της ιστορίας». 

Τα κείμενα είναι εμπλουτισμένα με σπάνιες ασπρόμαυρες και έγχρωμες φωτογραφίες από το φωτογραφικό αρχείο του κ. Θεοχάρη Προβατάκη ο οποίος ανέλαβε την επιμέλεια του πονήματος. 

Οι φωτογραφίες αυτές αποτελούν ντοκουμέντα μιας άλλης εποχής και καλύπτουν γεγονότα του προηγούμενου αιώνα καταγραμμένα με τον φωτογραφικό φακό του εκ του χωρίου Χριστού καταγόμενου. 

Σε αυτές αποτυπώνεται ανάγλυφα η καθημερινή ζωή των κατοίκων, ζωντανεύοντας στα μάτια μνήμες από τις δεκαετίες ακόμα και του 1930. 
Στιγμές από τις θρησκευτικές εκδηλώσεις, τα πανηγύρια, την μαγειρική τέχνη των νοικοκυράδων, από γάμους, από την σχολική δράση και την γεωργική δραστηριότητα, καταγραφή της πλούσιας πανίδας και χλωρίδας της περιοχής κ.λ.π. 

Ξεχωρίζουν τα κείμενα και το φωτογραφικό υλικό που είναι αφιερωμένα στην φωτεινή ηγετική προσωπικότητα της Ορθοδόξου Εκκλησίας, του Πατριάρχη Μελέτιου Μεταξάκη με καταγωγή από τον Παρσά, τον μετονομαζόμενο το 1955 σε Μεταξοχώρι προς τιμήν του. Επίσης η σκιαγραφία του Παπά-Στέφανου Προβατάκη, θείου και πνευματικού πατέρα του Μελέτιου Μεταξάκη. 

Από το ιστορικό γίγνεσθαι γίνεται πολυσέλιδη αναφορά στην εκπαίδευση τόσο για το ιστορικό του δημοτικού σχολείου Χριστού όσο και για το δημοτικό σχολείο Παρσά από την εποχή που ιδρύθηκε ως γραμματοδιδασκαλείο το 1899. 

Στην έκθεση ωμοτήτων του 1866 η δημοσίευση της ρίχνει φως στα όσα φοβερά συνέβησαν στη μεγάλη Κρητική Επανάσταση του 1866.
Αναφορά γίνεται στον γνωστό «Κώδιξ των θυσιών» μεγάλο μέρος του οποίου καλύπτει η καταγραφή των ονομάτων και των περιουσιακών στοιχείων των Χριστιανών κατοίκων της Ανατολικής Κρήτης που εκτελέστηκαν, αιχμαλωτίστηκαν ή διέφυγαν κατά την διάρκεια της επανάστασης του 1821. 

Σημαντική είναι η αναφορά στο βιβλίο του Γάλλου αρχαιολόγου Paul Faure «Ιερά σπήλαια της Κρήτης» με την ιδιαίτερη αναφορά «Τα σπηλιαρίδια στο Σελάκανο». Η ενότητα αυτή κάνει αναφορά στις ανακαλύψεις στα σπηλιαρίδια του Σελακάνου με τους ορειχάλκινους πέλεκεις και τα χάλκινα όπλα που μαρτυρούν μαζί με τους μινωικούς οικισμούς του Μύρτους και τις επιγραφές της αρχαίας Μάλλας με τα πολλά κτερίσματα την ύπαρξη μεγάλου πολιτισμού στην ευρύτερη περιοχή εδώ και 4.000 χρόνια…

Μας ξαφνιάζει η ενότητα που αναφέρεται σε μια άγνωστη ιστορία με τον «μαύρο καβαλάρη» το στρατηγό Νικόλαο Πλαστήρα. Πώς βρέθηκε ο Πλαστήρας στη Σαρακίνα και γιατί ο Τσαγκαρομανώλης και ο Μανδηλάκης κρατούσαν το στόμα τους κλειστό μέχρι το θάνατο τους, την απάντηση θα βρείτε στις σελίδες του βιβλίου. 

Το πλούσιο ιστορικό και πολιτιστικό υλικό των χωριών του Χριστού, Μεταξοχωρίου και της κοιλάδας του Σελακάνου είναι δεδομένο ότι δεν μπορεί να καλυφτεί με αυτό το πόνημα του Γιάννη Ροβυθάκη. Τόλμησε όμως ο Γιάννης να προσθέσει ένα λιθαράκι στην καταγραφή της τοπικής ιστορίας. Για αυτό και μόνο του αξίζει έπαινος! 

Λεωνίδας Γ. Κουδουμογιαννάκης