Ένα μέρος των προβλημάτων που αντιμετωπίζει σήμερα η Ελλάδα οφείλεται στο γεγονός ότι δεν είναι μια χώρα ελκυστική για τις Ξένες Αμεσες Επενδύσεις (Ξ.Α.Ε.) Θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε ότι είναι μια χώρα «αποκρουστική» για τους ξένους επενδυτές.

Ακόμα και τώρα που η κρίση έχει απλωθεί σχεδόν σε όλα τα επίπεδα της οικονομίας και της κοινωνίας (και θα συνεχίσει να απλώνεται τουλάχιστον έως το τέλος του 2013), οι ιθύνοντες δεν δίνουν τη δέουσα σημασία στην προσέλκυση των Ξ.Α.Ε. για να μην πούμε ότι δεν έχουν τη βούληση να καταστήσουν τη χώρα ελκυστική στις ξένες επενδύσεις.

Υπερβολή; Καθόλου διότι εάν οι κρατούντες θέλανε να επιτευχθεί ο στόχος, θα είχε επιτευχθεί. Και τούτο διότι οι αιτίες που οι Ξ.Α.Ε δεν προτιμούν τη χώρα μας για να εκτελέσουν τα επιχειρηματικά τους σχέδια έχουν καταγραφεί πολλές φορές, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, από διεθνείς οργανισμούς, υπουργεία, τράπεζες, ιδρύματα ερευνών, επιχειρηματικούς ομίλους, επιμελητήρια κ.λπ.

Λίγο-πολύ οι περισσότεροι συμφωνούν ότι στην Ελλάδα επικρατούν τα εξής εμπόδια για την προσέλκυση Ξ.Α.Ε. : Το ασταθές φορολογικό καθεστώς και το επίσης ασταθές κανονιστικό περιβάλλον, οι χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες, η αδιαφάνεια, η διαφθορά, ο κατακερματισμός των αγορών, η ανεπάρκεια σύγχρονων υποδομών και οι δυσλειτουργίες και οι ακαμψίες στην αγορά εργασίας.

Στα ανωτέρω, τα τελευταία τρία χρόνια προστέθηκαν και άλλοι παράγοντες-εμπόδια στην προσέλκυση επενδύσεων, όπως είναι το δυσμενές μακροοικονομικό περιβάλλον, η έλλειψη ρευστότητας και η κρίση χρέους με όλα τα επακόλουθα.

Το χειρότερο ίσως είναι ότι οι Ξ.Α.Ε. στην Ελλάδα, ως ποσοστό του ΑΕΠ, είναι χαμηλότερες από ότι στις ανταγωνίστριες χώρες. Και ποιές είναι οι ανταγωνίστριες χώρες; Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος στη συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται για την Ιρλανδία και η Πορτογαλία, αλλά και η Βουλγαρία, Ρουμανία και Τουρκία.

Από το 2004-2011, οι Ξ.Α.Ε. στην Ελλάδα, ως ποσοστό του ΑΕΠ, ήταν κάτω του 1% (0,8%) και στο ίδιο χρονικό διάστημα ήταν στο σύνολο της Ε.Ε. περίπου 2% (1,9%) και στην ευρωζώνη 2,6%.

Στην Ιρλανδία το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 2,1% και στην Πορτογαλία 2,3%. Στη Ρουμανία ήταν 5,4% (επτά φορές υψηλότερο ποσοστό από ότι στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία 14% (δεκαέξι φορές υψηλότερο ποσοστό). Οσο για την Τουρκία (που δεν είναι μέλος της ΕΕ πόσο μάλλον της ευρωζώνης) το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 2,2% (περίπου τρείς φορές υψηλότερο ποσοστό, από ότι στην Ελλάδα). Και υπενθυμίζουμε ότι τα ανωτέρω δεν αφορούν ένα έτος αλλά το χρονικό διάστημα 2004-2011.

Τι πρέπει να γίνει λοιπόν για να καταστεί και η χώρα μας ελκυστική για τις Ξ.Α.Ε.; Πρέπει να γίνουν κυρίως τα εξής:

-Πρώτον, να αλλάξει η νοοτροπία σύμφωνα με την οποία όλες οι Ξ.Α.Ε. εκ προοιμίου απομυζούν τη χώρα και καταστρέφουν το περιβάλλον. Η νοοτροπία αυτή είναι λανθασμένη διότι υπάρχουν διεθνείς, κοινοτικοί και εθνικοί κανόνες υποδοχής, προσέλκυσης και πραγματοποίησης των επενδύσεων. Εξίσου βεβαίως επικίνδυνη είναι και η θέση ότι η Ξ.Α.Ε. αποτελούν πανάκεια για την ανάπτυξη και ότι πρέπει να προσελκύονται πάση θυσία.

-Δεύτερον, απαιτείται η διαμόρφωση και η συνεπής εφαρμογή μιας εθνικής μακροχρόνιας αναπτυξιακής στρατηγικής στο πλαίσιο του Κοινοτικού καταμερισμού εργασίας. Τούτο δεν υφίσταται. Αντιθέτως ούτε εμείς στην Ελλάδα ούτε οι ξένοι επενδυτές γνωρίζουν που το πάμε. Κατά καιρούς θυμούνται οι εκάστοτε κρατούντες ότι ορισμένοι κλάδοι στην Ελλάδα έχουν δυνητικό ή πραγματικό συγκριτικό πλεονέκτημα, αλλά η κουβέντα ξαναγυρίζει στα δημοσιονομικά έως ότου ξαναθυμηθούμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα, όταν αλλάξουν υπουργοί ή γίνει κανένα συνέδριο. Ενίοτε αναθέτουμε και καμιά μελέτη…

-Τρίτον, η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος σε βαθμό πιο προχωρημένο από εκείνο που έχουν καθιερώσει οι ανταγωνίστριες χώρες, διότι αποσπασματικές ενέργειες ή μέτρα που θα αλλάξουν σε λίγους μήνες δεν θα έχουν θετικά αποτελέσματα. Η διευκόλυνση των συμπράξεων είναι επίσης απαραίτητη προϋπόθεση προσέλκυσης ξένων επενδύσεων.

-Τέταρτον, η δημιουργία ανθρώπινου δυναμικού, κατάλληλου ειδικά για την παρακολούθηση των Ξ.Α.Ε. από το στάδιο της προσέλκυσης έως και την ολοκλήρωση τους. Ο παράγοντας αυτός έπαιξε σημαντικό ρόλο στην προσέλκυση Ξ.Α.Ε., στις ανταγωνίστριες χώρες και ιδιαίτερα στην Ιρλανδία.

-Πέμπτον, η κατάργηση όλων των εμποδίων (γραφειοκρατία, αδιαφάνεια, διαφθορά).

-Εκτον, ειδικό καθεστώς αφορολόγητου στις επανεπενδύσεις κερδών των καινοτόμων επιχειρηματικών σχεδίων. Ορισμένοι συστήνουν να εφαρμοσθεί η αρχή αυτή για όλες τις Ξ.Α.Ε.

Όταν προχωρήσουμε σε όλα τα ανωτέρω ταυτόχρονα, τότε θα μπορούμε να ελπίζουμε ότι ο αναγκαίος στόχος προσέλκυσης των Ξ.Α.Ε μπορεί να επιτευχθεί.


tovima.gr. Σταμπόγλης Διονυσιος