Η αναστολή των αδειών για νέα φωτοβολταϊκά δημιούργησε μεγάλα προβλήματα σε ενδιαφερόμενους επενδυτές και κατ' επέκταση σε όλους τους συνδεόμενους επαγγελματικούς κλάδους δραστηριότητας.

Έτσι η ελληνική οικονομία πλήττεται - εκτός των άλλων - σε έναν τομέα που θα έπρεπε και μπορούσε να αποτελέσει πυλώνα ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και μοχλό σταδιακής εξόδου από την κρίση.

Η Ελλάδα έχει υπερκαλύψει τον ενεργειακό στόχο που είχε θέσει μέχρι το 2020, όσον αφορά την εγκατεστημένη ισχύ Φ/Β. Μόνο στα χαρτιά όμως... καθώς περίπου το 80% του συνολικού στόχου των 6 GW εγκατεστημένης ισχύος από Φ/Β έχουν μόνο άδεια παραγωγής και η κατασκευή τους εκκρεμεί.

Μάλιστα από αυτά, μόνο το 30% έχει υπογράψει σύμβαση πώλησης της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας με προηγούμενες εγγυημένες τιμές.

Ο ΛΑΓΗΕ αδυνατεί ήδη να πληρώσει τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας καθώς οι εισροές είναι μικρότερες από τις απαιτούμενες εκροές.

Έτσι, η Πολιτεία αποφάσισε την αύξηση του τέλους ΑΠΕ και ταυτόχρονα την μείωση της τιμής πώλησης της ηλεκτρικής ενέργειας για τις νέες συμβάσεις με στόχο την κάλυψη των αναγκών.

Όμως, τα πράγματα στην αγορά δεν είναι μόνο αριθμοί και πράξεις με σκοπό να «βγαίνει» μια προσθαφαίρεση ορθή. Το 55% των επενδύσεων που έχουν άδεια παραγωγής, δεν έχουν υπογράψει ακόμη σύμβαση πώλησης. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να αλλάξουν τον οικονομικό τους σχεδιασμό όπου θα αναπροσαρμοστούν τα προβλεπόμενα κέρδη και άρα η προβλεπόμενη διάρκεια απόσβεσης της επένδυσής τους.

Τα προβλήματα είναι μεγάλα και σύνθετα πλέον. Από τη μια πλευρά, εάν όντως υλοποιηθούν τα έργα που έχουν άδεια παραγωγής και έχουν εξαιρεθεί από την αναστολή (ή έστω ένα μεγάλο ποσοστό αυτών), θα αποτιναχθεί το σύστημα πληρωμών του ΛΑΓΗΕ που ήδη έχει τεράστια προβλήματα συνέπειας πληρωμών και φοβάται την εκτεταμένη ηλιοφάνεια που ξεκίνησε στα μέσα του Μαρτίου.

Από την άλλη, οι επενδυτές αντιδρούν καθώς έλαβαν την άδεια παραγωγής σε περίοδο όπου ένα από τα βασικά κριτήρια – η τιμή πώλησης – ήταν σε πολύ πιο υψηλά επίπεδα.

Αυτό το ασταθές περιβάλλον είναι δεδομένο ότι δημιουργεί αρνητική ψυχολογία, όχι μόνο στους επενδυτές των οποίων οι επενδύσεις εκκρεμούν αλλά και σε νέους ενδιαφερόμενους επενδυτές. Επίσης, παρά το γεγονός ότι οι αδειοδοτήσεις Φ/Β σε στέγες και ταράτσες δεν ανεστάλησαν, το ενδιαφέρον των πολιτών που κλονίστηκαν από τις εξελίξεις μειώθηκε αισθητά.

Το αποτέλεσμα λοιπόν είναι το εξής... Ούτε ο στόχος επετεύχθη στην πραγματικότητα, καθώς ένα μεγάλο ποσοστό επενδυτών κάνει πίσω λόγω αστάθειας και δεν προχωρά στην υλοποίηση των έργων, ούτε νέες άδειες υγιών επενδυτών θα γίνου καθώς η διαδικασία αδειοδότησης έχει «παγώσει» και δεν πρόκειται να επανεκκινήσει πριν το 2015.

Επομένως, οι επενδύσεις θα είναι πολύ πιο κάτω από τις προσδοκώμενες (στόχος έως 10 δις. έναντι 2 – 2,5 δις. πραγματικά) βάσει των μέτρων που ελήφθησαν και οι πολίτες εν καιρώ κρίσης θα πληρώνουν υψηλά τέλη ΑΠΕ για έργα που τελικά δεν έγιναν.

Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει για ακόμη μια φορά την ανικανότητα της ελληνικής Πολιτείας σε θέματα χάραξης ενεργειακής στρατηγικής.

Λύσεις φυσικά υπάρχουν, αλλά απαιτείται η αντίστοιχη βούληση. Μια από αυτές τις λύσεις είναι ότι πρέπει να γίνει μια συστηματική και οργανωμένη εκκαθάριση των εκκρεμών έργων που δεν έχουν υπογράψει σύμβαση πώλησης και δεν ενδιαφέρονται να συνεχίσουν με σκοπό να απελευθερωθούν άδειες οι οποίες να διοχετευθούν και πάλι στην αγορά με αυστηρούς όρους προθεσμιών υλοποίησης αλλά και με μειωμένη γραφειοκρατία.

Με αυτόν τον τρόπο, οι νέοι ενδιαφερόμενοι επενδυτές θα ξεκινήσουν ταχύτατα την υλοποίηση των έργων με τις νέες τιμές πώλησης και θα δώσουν ώθηση μέσα σε μια πολύ δύσκολη περίοδο σε πολλές εταιρείες περιφερειακών τομέων δραστηριότητας, θα δημιουργηθούν αρκετές θέσεις εργασίας και θα καλυφθεί πραγματικά πλέον ο ενεργειακός στόχο της Ελλάδας, μειώνοντας: α) την ενεργειακή εξάρτηση της Ελλάδας από εισαγόμενες πηγές ενέργειας και β) τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ορυκτών καυσίμων.

Πέτρος Παπαναούμ
Διπλωματούχος Μηχανολόγος Μηχανικός, Μέλος Ερευνητικής Ομάδας Ανάπτυξης Προηγμένων Υλικών για Ενεργειακές Εφαρμογές και Διαχειριστής της ιστοσελίδας ERGON blog