Οι ιδιωτικοποιήσεις προκαλούν αντιδράσεις κι ακούγονται εκφράσεις όπως «ξεπούλημα», «εκποίηση», ή ακόμη και «προδοσία». Στην ουσία, η μόνη «προδοσία» είναι να έχεις μία τόσο πλούσια χώρα και οι κάτοικοί της να μην απολαμβάνουν τα οφέλη. Εν τέλει, αυτό είναι το ζητούμενο: πώς θα ωφεληθούν οι πολίτες.

Οι ακραίες εκφράσεις όπως «ξεπούλημα» είναι παραπλανητικές. Πρώτον, συγχέονται το δημόσιο κτήμα με την ιδιωτική περιουσία του Δημοσίου: μη νομίζουμε πως «πουλιέται η Ακρόπολη», δηλαδή. Επίσης, συγχέεται η κυριότητα με την κυριαρχία: ένα ακίνητο δεν μπορεί κανένας να το πάρει μαζί του. Άλλη μία παρανόηση είναι πως τα ωραία ακίνητα έχουν τεράστια αξία. Την αξία την υπολογίζεις μόνον όταν ξέρεις ποια εκμετάλλευση επιτρέπεται. Ένα δάσος έχει τεράστια αξία ως οικοσύστημα, αλλά για πώληση έχει ελάχιστη: δε χτίζεις τίποτα.

Βασικός σκοπός μιας ιδιωτικοποίησης δεν είναι να εισπράξει χρήματα το Δημόσιο. Αν ήταν, θα γίνονταν οι πωλήσεις παλιά, όταν οι αξίες ήταν ψηλά. Βασικός σκοπός είναι να γίνουν επενδύσεις: ανακαινίσεις, μετατροπές, ανάπτυξη, λειτουργία. Να πληρωθούν υπεργολάβοι, σύμβουλοι, μισθοί, εισφορές, και φόροι. Ακόμη και κλειστό να είναι ένα κτήριο, ή όταν ένα δημόσιο κτήμα καταπατείται, εμείς οι πολίτες πληρώνουμε τους λογαριασμούς και τα τέλη του, τη συντήρηση, τον καθαρισμό, τους βολεμένους «θυρωρούς» και «κηπουρούς». Μα, δεν είναι προτιμότερο να τα πληρώνουν όλα οι επενδυτές; Υπ' αυτό το πρίσμα, και τζάμπα να τα δίνανε, χάρη θα μας έκαναν!

Αυτό που ισχύει με τα ακίνητα ισχύει και για τις κρατικές επιχειρήσεις. Όταν έχουν κέρδη, αυτά προέρχονται από την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης στην αγορά: τα κρατικά μονοπώλια καρπώνονται όλη την πίτα, την οποία μετά μοιράζουν στους ημετέρους τους και στους κομματικούς εγκάθετους. Όταν έχουν ελλείμματα, τα πληρώνουμε εμείς οι πολίτες μέσω των φόρων. Και κανείς δε θέλει να πληρώνει φόρους χωρίς ανταπόδοση.

Ακόμη χειρότερα, τα κέρδη των κρατικών μονοπωλίων είναι σαν τα "κέρδη" της ΕΡΤ: αφού όλοι πληρώνουμε εισφορά μέσω του λογαριασμού ΔΕΗ, είτε έχουμε τηλεόραση είτε όχι, είτε βλέπουμε ΕΡΤ είτε όχι, προφανώς και η ΕΡΤ έχει λεφτά να μοιράζει. Τα «κέρδη» αυτά, όπως και του ΟΠΑΠ, αποτελούν βασική πηγή χρηματοδότησης του πελατειακού συστήματος που κατέστρεψε τη χώρα. Από την άλλη, τα τεράστια χρέη του ΟΣΕ (12δις) έχουν φορτωθεί σ’ εμάς τους πολίτες. Όσοι λένε πως θα «εθνικοποιήσουν» επιχειρήσεις και τράπεζες, θα μας φορολογήσουν περισσότερο για να ζήσει αυτό το σάπιο σύστημα.

Προσοχή: Όπως όλα τα μονοπώλια, έτσι και τα κρατικά μονοπώλια είναι συντηρητικά και δεν καινοτομούν γιατί κανείς δεν τα πιέζει. Επομένως, δεν έχει νόημα να τα αντικαθιστάς με ιδιωτικά μονοπώλια. Πρέπει ταυτόχρονα να απελευθερώνεται και η αγορά, ώστε με τον ανταγωνισμό να μειώνονται οι τιμές. Όταν ο ΟΤΕ ήταν μονοπώλιο δεν είχαμε καμία επιλογή πακέτου, ενώ για να πάρουμε γραμμή περνούσαν μήνες. Ομοίως και ο ΟΠΑΠ μπήκε στο ηλεκτρονικό στοίχημα μόνο όταν αναγκάστηκε από τον ανταγωνισμό.

Υπάρχουν εξαιρέσεις; Κατά κάποιον τρόπο, ναι. Για παράδειγμα το νερό και το ρεύμα, τα οποία έχουν μία ιδιαιτερότητα: τα πληρώνουμε γιατί έρχονται σπίτι μας μέσα σε σωλήνες ή καλώδια (το νερό είναι τζάμπα μόνο με τον κουβά στην πηγή). Δηλαδή, αυτό που ουσιαστικά πληρώνουμε είναι το δίκτυο. Όμως, νερό και ρεύμα μπορεί να βάλει οποιοσδήποτε μέσα στο δίκτυο. Ομοίως, τρένα μπορεί οποιοσδήποτε να βάλει πάνω στις ράγες. Το δίκτυο είναι στρατηγικής σημασίας και, βεβαίως, η εποπτεία του δικτύου είναι βασική αρμοδιότητα του Κράτους. Όμως, άλλο έλεγχος δικτύου και άλλο παραγωγή αγαθού. Οι παραγωγοί πρέπει να ρισκάρουν τα δικά τους λεφτά και όχι τα δικά μας.

Το Δημόσιο χρεοκόπησε επειδή δεν ανέπτυξε τον πλούτο που του εμπιστεύθηκαν οι Έλληνες πολίτες, τον πλούτο της χώρας μας. Τον σπατάλησε ένα σάπιο πολιτικό σύστημα. Τελικά, όσοι εναντιώνονται στις ιδιωτικοποιήσεις και τα λεφτά που θα μας φέρουν, πρέπει ν’ αναρωτηθούν: προτιμούν, μήπως, να πληρώνουν τεράστιους φόρους;

Φώτης Κοκοτός
Επιχειρηματίας του Τουρισμού και των Κατασκευών.
Κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου (MSc) Μηχανικού Περιβάλλοντος