Την Δευτέρα 20 Μαΐου 2013 με αφορμή την επέτειο από την έναρξη της Μάχης της Κρήτης τελέστηκε δοξολογία στον ιερό ναό Αγ. Δημητρίου στον Πλατανιά Χανίων για τα θύματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Βρετανοί και Νεοζηλανδοί βετεράνοι τίμησαν με την παρουσία τους την εκδήλωση στην οποία παρευρέθηκαν κάτοικοι της περιοχής και τοπικοί παράγοντες.

Η εκδήλωση περιλάμβανε ανάμεσα σε άλλα και ξενάγηση στο Καταφύγιο του Πλατανιά που σε λίγες μέρες θα είναι ανοικτό στους επισκέπτες.



Το Καταφύγιο του Πλατανιά

Το καταφύγιο του Πλατανιά κατασκευάστηκε από τους Γερμανούς το 1942.

Βρίσκεται σε στρατηγικό σημείο στο λόφο της κωμόπολης του Πλατανιά κάτω από το ναό του Αγ. Δημητρίου.

Είναι ένα υπόγειο σύμπλεγμα θαλάμων και στοών που κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου χρησιμοποιήθηκε από τις δυνάμεις κατοχής για την αποθήκευση πυρομαχικών και στρατιωτικών εφοδίων.

Ο χαρακτηριστικός λόφος του Πλατανιά επελέγη αμέσως από τους Γερμανούς ως στρατηγικό σημείο ελέγχου της ευρύτερης περιοχής και κυρίως του θαλάσσιου μετώπου. Γι’ αυτό μία από τις πρώτες ενέργειες μαζί με τα οχυρωματικά έργα και τα πολυβολεία, ήταν η κατασκευή του καταφυγίου η οποία διήρκεσε 6 μήνες και ολοκληρώθηκε το 1942.

Η επιλογή του συγκεκριμένου σημείου έγινε γιατί η ύπαρξη του ναού το προστάτευε από επιθέσεις ενώ το σπάνιο μαλακό πέτρωμα επέτρεπε την γρήγορη εκσκαφή η οποία πραγματοποιήθηκε από ντόπιους επιταγμένους εργάτες.



Οι στοές έχουν μήκος 120 μέτρων ενώ εσωτερικά του καταφυγίου κατασκευάστηκαν 10 τυφλοί θάλαμοι και δύο έξοδοι οι οποίες συνδέονται εξωτερικά με χαρακώματα.

Με πρωτοβουλία της Ενορίας Αγ. Δημητρίου και κατοίκων του Πλατανιά σήμερα έχουν ολοκληρωθεί μια σειρά από εργασίες αναστήλωσης και συντήρησης του καταφυγίου.



Στο χώρο εκτίθενται ενδιαφέροντα αντικείμενα από την περίοδο της Κατοχής και σημαντικό φωτογραφικό υλικό από την Μάχη της Κρήτης ενώ γίνεται προσπάθεια εμπλουτισμού του, με στόχο να λειτουργήσει ως χώρος ιστορικής μνήμης και μουσείο της Κατοχής και της Αντίστασης.

Το μυστικό που έσωσε τον Πλατανιά

Η κατασκευή του Καταφυγίου συνδέεται με μία πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία που συνέβη πριν από 72 χρόνια.

Στην διάρκεια της Μάχης της Κρήτης ένας γερμανός πιλότος κατέληξε τραυματισμένος στον Πλατανιά, περιθάλφθηκε από ντόπιους, υπέκυψε όμως στα βαριά τραύματά του.

Υπό τον φόβο των σκληρών αντιποίνων των Γερμανών δεν ετάφη στο τοπικό κοιμητήριο αλλά σε έναν πρόχειρο τάφο δίπλα στο ναό του Αγ. Δημητρίου υπό άκρα μυστικότητα.

Δυστυχώς όμως το συγκεκριμένο σημείο επέλεξε λίγο αργότερα και ο υπεύθυνος γερμανός αξιωματικός για να ξεκινήσουν οι εκσκαφές κατασκευής του καταφυγίου.



Η ψύχραιμη παρέμβαση του επιτρόπου της Εκκλησίας Μιχάλη Σταματάκη, που έπεισε τελικά τους Γερμανούς να μετακινήσουν κατά 3 μέτρα το άνοιγμα των στοών, ήταν καθοριστική ώστε να μην αποκαλυφθεί το μυστικό και να σωθεί ο Πλατανιάς από τα αντίποινα των Γερμανών.

Επικαλέστηκε την ιερότητα μιας ελιάς, της οποίας το λάδι χρησιμοποιούνταν σε θρησκευτικές τελετές, που έπρεπε να κοπεί για να ξεκινήσει η εκσκαφή.

Αυτή η ελιά βρίσκεται ακόμα και σήμερα στην είσοδο του καταφυγίου.