Σχεδόν τέσσερα χρόνια από την κατάρρευση της Lehman Brothers, ένα νέο χρηματοοικονομικό τοπίο διαμορφώνεται, καθώς η Σιγκαπούρη κερδίζει έδαφος σε ό,τι αφορά τις προτιμήσεις των διεθνών κεφαλαιούχων. Η ασιατική χώρα εμφανίζεται έτοιμη να εκμεταλλευτεί τη μετατόπιση πλούτου, διεκδικώντας το δικό της μερίδιο στο «πάρτι» από τους μεγαλύτερους επενδυτικούς οίκους και διαχειριστές κεφαλαίων. Την ίδια ώρα, η Ελβετία χάνει τη «λάμψη» της, μετά τις διακρατικές συμφωνίες και τις πρωτοβουλίες που ανέλαβε για τη φορολόγηση των πλουσίων.


Τα αίτια «θανάτου» της Ελβετίας

Είναι Ιανουάριος του 2009. Η γαλλική αστυνομία εισβάλλει στην κατοικία του πρώην τεχνικού πληροφορικής στην τράπεζα HSBC στην Ελβετία. Τι βρίσκει; Ηλεκτρονικά αρχεία που περιλαμβάνουν περίπου 130.000 πελάτες της τράπεζας, κυρίως VIPs, από όλον τον κόσμο, μεταξύ των οποίων 24.000 Ευρωπαίοι και περίπου 2.000 Έλληνες. Την ημέρα εκείνη μπαίνει και η ταφόπλακα στο θρυλικό «απαραβίαστο» τραπεζικό απόρρητο της Ελβετίας. Είναι μια εξέλιξη που απλώς επιταχύνει αυτό που συμβαίνει κατά κόρον τα τελευταία τουλάχιστον 5 χρόνια: τη μεταφορά του ρευστού πλούτου από τους ευπόρους όλου του κόσμου σε ασιατικές χώρες, και κυρίως στη Σιγκαπούρη, η οποία, πλέον, αποκαλείται με νόημα και «Ελβετία της Ασίας».

Τι αναζητούν οι πλούσιοι που μεταφέρουν τα κεφάλαιά τους στην Άπω Ανατολή; Μεγαλύτερη ασφάλεια και εχεμύθεια, λιγότερους φόρους και γενικά ένα περιβάλλον πιο φιλικό σε σχέση με αυτό που διαμορφώνεται σταδιακά στην Ελβετία γι΄ αυτούς. Η τελευταία έχει τα τελευταία χρόνια προχωρήσει σε μια σειρά «μεταρρυθμίσεων», υπό την πίεση της διεθνούς κοινότητας, με στόχο την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Χαρακτηριστικό είναι ότι η χώρα, έπειτα από πιέσεις των ισχυρών της Ευρώπης, προχωρά σε διακρατικές συμφωνίες για τη φορολόγηση των καταθέσεων πολιτών τρίτων χωρών.

Τέτοιου είδους συμφωνίες έχουν ήδη υπογραφεί μεταξύ της Ελβετίας, της Γερμανίας και της Γαλλίας, ενώ έπονται και άλλες χώρες. Στο πλαίσιο των συμφωνιών αυτών αποδίδονται σημαντικά ποσά κάθε χρόνο στις ευρωπαϊκές χώρες, τα οποία «παρακρατούνται» από τις καταθέσεις των ξένων καταθετών στην Ελβετία. Τα ποσά αυτά δίνονται ως αντάλλαγμα για τη διατήρηση της ανωνυμίας τους έναντι των ξένων φορολογικών Αρχών. Τέτοιου είδους συμφωνία επιδιώκει να υπογράψει και η Ελλάδα με την Ελβετία, ωστόσο, οι σχετικές προσπάθειες, προς το παρόν, έχουν παγώσει.

Οι διαπραγματεύσεις αυτές, όμως είχαν ως αποτέλεσμα να αποχωρούν και οι Έλληνες μεγαλοκαταθέτες μαζικά από την Ελβετία, αναζητώντας καταφύγιο στη Σιγκαπούρη και άλλες ασιατικές χώρες. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ΥΠΟΙΚ, η απόδοση φόρων από την Ελβετία στην Ελλάδα για τους τόκους από καταθέσεις Ελλήνων στο πλαίσιο παλαιότερης πανευρωπαϊκής συμφωνίας έχει μειωθεί περίπου κατά 40% (από τα 10 εκατ. ετησίως στα περίπου 6 εκατ. ευρώ).

capital.gr/Σπύρος Δημητρέλης - Κωνσταντίνος Μαριόλης