Ενώ όλος ο ευρωπαϊκός νότος πανηγύριζε για την οριστική κατάργηση από 1η Ιανουαρίου 2014 της χρήσης των ανωνύμων επαναγενιζόμενων φιαλιδίων με ελαιόλαδο, που προσφέρονται στα τραπέζια των επιχειρήσεων εστίασης, μετά την ψήφιση της τροποποίησης του Κανονισμού 29/2012 της ΕΕ και έδινε άλλο αέρα στο «χρυσάφι του Νότου» αλλάζοντας τα οικονομικά δεδομένα προς όφελος των χωρών της Μεσογείου, οι πλούσιες χώρες του Βορρά τα τελευταία 24ωρα υπονομεύουν το ελαιόλαδο, μετά την απόφαση των Βρυξελλών να πάρουν πίσω την ρύθμιση.

Με βάση την ρύθμιση αυτή του Εκτελεστικού Κανονισμού (ΕΕ) 29/12 της Επιτροπής της 13ης Ιανουαρίου 2012 για τα πρότυπα εμπορίας του ελαιολάδου που υποχρέωνε τις επιχειρήσεις εστίασης (ταβέρνες, εστιατόρια, ξενοδοχεία, καφέ κ.ά.) να χρησιμοποιούν μόνο τυποποιημένο ελαιόλαδο σε μικρά φιαλίδια μιας χρήσης, και δεν θα μπορούσαν να σερβίρουν ελαιόλαδο σε μικρές γυάλινες κανάτες ή σε μπόλ, οι πλούσιες χώρες του Βορρά με μια πρωτοφανή επίδειξη ισχύος κατά των ελαιοπαραγωγικών χωρών του Νότου ζήτησαν την απόσυρση του σχετικού εγγράφου, λίγο πριν φτάσει στο τυπογραφείο.

Ο πρόεδρος της ομάδας εργασίας ελαιολάδου της Copa-Cogeca, Rafael Sanchez de Puerta, είχε δηλώσει σχετικά: «Είμαι πολύ χαρούμενος που βλέπω ότι προχωράμε μπροστά με την εφαρμογή του σχεδίου δράσης το οποίο προσδιορίζει τα βασικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν στον τομέα αυτό.

Ειδικότερα, χαίρομαι που θα γίνει υποχρεωτική η κατάλληλη σήμανση δοχείων ελαιολάδου που προορίζεται για κατανάλωση και που θα εξοπλιστούν με ένα πώμα που δεν θα επιτρέπει στα δοχεία να ξαναγεμίζουν με λάδι για να χρησιμοποιηθούν στον κλάδο της εστίασης (HoReCa).

Έτσι, θα εξασφαλιστεί ένα προϊόν υψηλής ποιότητας για τους καταναλωτές. Επιπλέον, εμφανίζοντας το πλήρες όνομα του προϊόντος και όλες τις σχετικές πληροφορίες σε μια ετικέτα (παραγωγός, βέλτιστες συνθήκες αποθήκευσης, κλπ) θα διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές έχουν τις σωστές πληροφορίες. Αυτό θα βοηθήσει να διατηρήσει η καλή φήμη του ευρωπαϊκού ελαιολάδου».

Οι πρωταγωνιστές του πραξικοπήματος

Πρωταγωνιστές του πραξικοπήματος και της τρικλοποδιάς στο ελαιόλαδο με προεξάρχουσα την Γερμανία, ήταν οι χώρες οι οποίες είχαν ψηφίσει κατά του σχεδίου όπως η Φιλανδία, Κάτω Χώρες και Σουηδία, η Δανία, Αυστρία, Λουξεμβούργο και από τις χώρες του Νότου η Βουλγαρία.

Στις χώρες που ψήφισαν υπέρ των μέτρων περιλαμβάνονται η Κύπρος, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Σλοβενία, η Σλοβακία, η Πολωνία και η Πορτογαλία.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι υπέρ των μέτρων ψήφισαν και η Τσεχία, η Λετονία, η Λιθουανία και η Ρουμανία, χώρες που δεν είχαν ψηφίσει τα μέτρα στην ενδεικτική ψηφοφορία που έγινε τον περασμένο Φεβρουάριο. Το Βέλγιο, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ουγγαρία απείχαν από την ψηφοφορία.

Βέβαια οι λόγοι της αρνητικής ψήφου των 9 χωρών του Βορρά δεν έγιναν γνωστοί, είναι όμως φανερό ότι σαν χώρες παραγωγής σπορελαίων δεν τις συμφέρει η θωράκιση του ελαιολάδου από τις θολές πρακτικές που επιτρέπουν την διάθεση σπορελαίων ως ελαιολάδου.

Η σχετική διάταξη, όπως πέρασε με κοινή θέση των χωρών του Βορρά, επαναφέρει το θέμα στην προηγούμενη κατάσταση καθώς αφήνει στη διακριτική ευχέρεια των κρατών και των καταστημάτων εστίασης την επιλογή της ποιότητας και της συσκευασίας του ελαιολάδου.

Ενώ ο κανονισμός προβλεπόταν να έχει ισχύ από τον Ιανουάριο του 2014, ταβέρνες και ξενοδοχεία της Κρήτης ξεκίνησαν να εφαρμόζουν το μέτρο εν όψει της νέας τουριστικής περιόδου.

Διαστάσεις σύγκρουσης Βορρά – Νότου

Το θέμα προσλαμβάνει διαστάσεις σύγκρουσης Βορρά – Νότου, καθώς οι πλούσιες χώρες του Βορρά αρνούνται πεισματικά να υιοθετήσουν μια λύση που θα έδινε υπεραξία και «ανάσα» σε ένα σημαντικό αγροτικό προϊόν των νοτίων που παλεύουν αυτή την περίοδο να εξέλθουν από την οικονομική κρίση όπως είναι η ελληνική.

Σύμφωνα με τον Κανονισμό, ελαιόλαδο που προσφέρεται από επιχειρήσεις εστίασης, (νωπό) στους τελικούς καταναλωτές θα πρέπει να είναι συσκευασμένο σε δοχεία εφοδιασμένα με σύστημα ανοίγματος που να μην μπορεί να ξανακλείσει μετά την πρώτη χρήση του και να μην επιτρέπει την επαναδίπλωση του δοχείου όταν το περιεχόμενο του τελειώσει.

Στόχος είναι να αποφευχθούν πρακτικές επιχειρήσεων που σερβίρουν ελαιόλαδο υποβαθμισμένο η αναμιγμένο με φθηνότερα έλαια και να εξασφαλιστούν πληροφορίες για τους καταναλωτές για το είδος του ελαιόλαδου που τους προσφέρεται, για το ποιος το παρασκευάζει και από που προέρχεται.

Ο Γενικός Γραμματέας της Copa-Cogeca, Πέκα Πέσονεν αντέδρασε έντονα αναφέροντας: «Είναι πραγματικά γελοίο που η Κομισιόν απέσυρε το μέτρο εξαιτίας πολιτικών πιέσεων. Το θέμα αυτό ήταν υπό συζήτηση εδώ και ένα χρόνο και είχε την υποστήριξη 15 κρατών μελών και πέρασε μέσα από όλες τις νόμιμες διαδικασίες της ΕΕ. Ήταν ένα πολύ απλό και θετικό μέτρο για όλους.

Αντιπροσώπευε ένα πρώτο βήμα για την εφαρμογή του Σχεδίου Δράσης της Κομισιόν που θα στήριζε τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα του τομέα του ελαιολάδου – ένα προϊόν το οποίο έχει πολλά θρεπτικά οφέλη για την υγεία όλων».

Λεωνίδας Γ. Κουδουμογιαννάκης