Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες καλωσορίζει την υιοθέτηση του νέου νόμου για την αναμόρφωση του συστήματος ασύλου στην Ελλάδα. Ο νέος νόμος προβλέπει τη δημιουργία Υπηρεσίας Ασύλου και ενός συστήματος υποδοχής και διαπίστωσης του «προφίλ» και των αναγκών όσων εισέρχονται στην Ελλάδα χωρίς τις νόμιμες διατυπώσεις, συμπεριλαμβανομένων και ατόμων που επιθυμούν να ζητήσουν άσυλο. Ο νέος νόμος αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή μέσα σε ένα χρόνο.

Σύμφωνα με το νόμο, η νέα Υπηρεσία Ασύλου θα είναι αυτοτελές όργανο, αποτελούμενο από καταρτισμένο προσωπικό, που θα είναι αρμόδιο για την εξέταση των αιτήσεων ασύλου σε πρώτο βαθμό.

Της υπηρεσίας ασύλου θα προΐσταται ένας Διευθυντής, ο οποίος θα είναι προσωπικότητα αναγνωρισμένου κύρους, με εξειδίκευση σε θέματα ασύλου. Με την ίδρυση της εν λόγω υπηρεσίας, η διαδικασία ασύλου δεν θα είναι πλέον αρμοδιότητα των αστυνομικών αρχών. Η προβλεπόμενη σύσταση της Υπηρεσίας Ασύλου καθώς και των ανεξάρτητων επιτροπών που θα κρίνουν τα αιτήματα σε δεύτερο βαθμό θέτουν τις βάσεις για τη δημιουργία μια δίκαιης και αποτελεσματικής διαδικασίας ασύλου στην Ελλάδα.

Τα σύστημα υποδοχής σε σημεία εισόδου στην Ελλάδα, το οποίο επίσης προβλέπεται από το νόμο, αποτελεί σημαντικό μέτρο για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της παράτυπης μετανάστευσης.

Συμπεριλαμβάνει την ίδρυση κέντρων πρώτης υποδοχής, καθώς και διαδικασίες και μηχανισμούς διαπίστωσης του προφίλ και των αναγκών, έτσι ώστε να εντοπίζονται, το συντομότερο δυνατόν, άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας καθώς και όσοι έχουν ιδιαίτερες ανάγκες, όπως είναι τα ασυνόδευτα παιδιά.

Προβλέπονται επίσης ειδικές υπηρεσίες (κοινωνικής, ψυχολογικής, νομικής και ιατρικής στήριξης), ώστε να αντιμετωπιστούν οι επείγουσες ανάγκες αυτών των ανθρώπων.

Η Ύπατη Αρμοστεία πιστεύει ότι οι προβλεπόμενες αλλαγές θα αντιμετωπίσουν τις σημερινές απαράδεκτες συνθήκες κάτω από τις οποίες κρατούνται άτομα που συλλαμβάνονται μετά την παράτυπη είσοδό τους στη χώρα. Παράλληλα, η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών διαπίστωσης προφίλ και αναγκών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα της πολιτείας να εφαρμόσει, από εκεί και πέρα, την παραπομπή των ατόμων σε κατάλληλες δομές.

Η εφαρμογή του νέου συστήματος ασύλου ενέχει ευκαιρίες αλλά και προκλήσεις.

Εάν υλοποιηθεί σύμφωνα με τα προβλεπόμενα, το νέο σύστημα ασύλου θα επιτρέψει στην Ελλάδα να συμμορφωθεί με τις διεθνείς της υποχρεώσεις. Μέσω μιας αποτελεσματικής και αξιόπιστης διαδικασίας ασύλου, η Ελλάδα θα μπορέσει επίσης να διακρίνει τα άτομα που χρήζουν διεθνούς προστασίας από εκείνα που δεν τη χρειάζονται.

Σε μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από πολύχρονη απουσία ενός λειτουργικού συστήματος ασύλου και όπου εκκρεμούν προς εξέταση χιλιάδες αιτήματα, τέτοιου είδους μεταρρυθμίσεις απαιτούν ουσιαστικές και επίμονες προσπάθειες από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Η Ύπατη Αρμοστεία δεσμεύεται να στηρίξει τις ελληνικές αρχές στην προσπάθειά τους για την εφαρμογή της αναμόρφωσης του συστήματος ασύλου.