Η μελέτη αφορά στη διαμόρφωση και οργάνωση των πρώτων 950 μ. του βόρειου λιμενοβραχίονα, από το ενετικό φρούριο Κούλε έως το πρώτο πλάτωμα και φιλοδοξεί να μετατρέψει το συγκεκριμένο τμήμα του λιμενοβραχίονα σε χώρο συνάθροισης, αναψυχής, καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας για τους κατοίκους της πόλης, δίνοντας του χαρακτήρα του "πολιτιστικού περιπάτου", χωρίς να "προσβληθεί" το σπουδαίο ενετικό μνημείο. Έτσι, προτείνονται μια σειρά από επεμβάσεις και ενισχύονται οι ήδη υπάρχουσες λειτουργίες.



Ο θαλάσσιος περίπατος για το τέρμα του λιμενοβραχίονα και πάλι πίσω ξεκινά κάπου μετά το τέλος του ενετικού μνημείου, όπου η προβλήτα δεν έχει ένα ξεκάθαρο όριο με τη θάλασσα.



Το μέρος αυτό είναι το πιο πρόσφορο για να καθίσει κανείς σε επαφή με το νερό και να ρεμβάσει προστατευμένος από τους ανέμους.



Προτείνεται, λοιπόν, μια ελάχιστη υποδομή από τεχνητούς αναβαθμούς, οι οποίοι γεφυρώνουν υψομετρικά τη στάθμη της προβλήτας με τη στάθμη της θάλασσας και δημιουργούν ένα υπαίθριο καθιστικό – θεατράκι, ακολουθώντας παράλληλα την καμπύλη γραμμή του θαλάσσιου ορίου.



Η επέμβαση εναρμονίζεται με το υφιστάμενο περιβάλλον, δεν έρχεται σε αντιπαράθεση με τον Κούλε και σηματοδοτεί με διακριτικό τρόπο την αφετηρία του πολιτιστικού περιπάτου.



Για το βόρειο κατακόρυφο προστατευτικό πέτασμα προτείνεται η επένδυσή του στο κατώτερο τμήμα του με εμφανές σκυρόδεμα και σε εναλλαγή με αυτό μία ζώνη από αμμοβολημένο σκυρόδεμα με λείες επιφάνειες ανά τακτά διαστήματα, όπου θα απεικονίζονται ιδεογράμματα από τη μινωική εποχή.



Το δεύτερο τμήμα του πετάσματος επενδύεται με εκτοξευόμενο σκυρόδεμα (gunite) και το βατό οριζόντιο τμήμα του με σκυρόδεμα. Επιπλέον, κατά μήκος του πετάσματος προτείνεται η ανάρτηση προθήκων με πληροφοριακό υλικό (κείμενα, σχέδια, φωτογραφίες κ.λπ.) σχετικά με την ιστορία του φρουρίου και των έργων του σύγχρονου λιμανιού, προθηκών που θα φιλοξενούν δημιουργίες καταξιωμένων καλλιτεχνών του Ηρακλείου, αλλά και μεγαλύτερες επιφάνειες για graffiti για την ελεύθερη έκφραση των νέων της πόλης, ώστε να ενταχθεί η τέχνη στην καθημερινότητα της πόλης και ειδικότερα στους αστικούς χώρους συνάθροισης.



Επιπλέον, προτείνεται ένας ειδικός διάδρομος για βάδην και τροχάδην στα ίχνη του παλιού σιδηροδρόμου και του σημερινού νοητού διαδρόμου που ακολουθούν όσοι έρχονται στο λιμενοβραχίονα για τρέξιμο και ποδηλασία.



Στη συνέχεια, μια σειρά από καθιστικά και κατακόρυφα φωτιστικά στοιχεία εναλλάσσονται στην εσωτερική μεριά της προβλήτας, αλλά και καθιστικές μονολιθικές επιφάνειες σε ελεύθερες φόρμες προβάλουν κατά μήκος της επιφάνειας του προαναφερθέντος πετάσματος, τονίζοντας ακόμη περισσότερο τη γραμμική του ανάπτυξη.



Η αρχιτεκτονική πρόταση ολοκληρώνεται με τη διαμόρφωση του πρώτου πλατώματος του λιμενοβραχίονα, το οποίο θα περιλαμβάνει στεγασμένο καθιστικό χώρο, σκάλες πρόσβασης στο ανώτερο τμήμα του βόρειου τοίχου, χώρους υγιεινής κ.λπ.



Η σύνθεση του στεγασμένου καθιστικού χώρου έγινε με τέτοιο τρόπο, ώστε να μπορεί να φιλοξενεί κατά την καλοκαιρινή περίοδο ποικίλα πολιτιστικά δρώμενα, όπως θεατρικές παραστάσεις, συναυλίες, κινηματογραφικές προβολές κ.λπ., ενώ η μορφή του στεγάστρου είναι εμπνευσμένη από την εικόνα των γερανών στην απέναντι πλευρά του λιμανιού.



Η απαραίτητη για κατασκευαστικούς λόγους βάση – θεμέλιο δημιουργεί δύο αναβαθμούς – καθίσματα, δίνοντας έτσι στο χώρο τον χαρακτήρα μιας μικρής πλατείας.



Η μελέτη στο σύνολό της αποτελεί μια ήπιας μορφής επέμβαση και τα υλικά που προτείνονται αποδίδουν ένα ύφος που εναρμονίζεται πλήρως με το φυσικό περιβάλλον και αντιμετωπίζουν με επιτυχία τις περιβαλλοντικές ιδιαιτερότητες της περιοχής.



Κανένα στοιχείο της λύσης δεν ανταγωνίζεται το ενετικό μνημείο, ούτε αλλοιώνει την ισχυρή γραμμική ανάπτυξη του λιμενοβραχίονα, αλλά αντίθετα τον ενισχύει ως δρομικό στοιχείο.



Επιπλέον, οι προτεινόμενες χρήσεις εμπλουτίζουν το χαρακτήρα του χώρου αυτού ως δημόσιο χώρο και τον βοηθούν να παραμείνει ένα ζωντανό κομμάτι της πόλης του Ηρακλείου.



Άλλωστε το να προβληθεί ως "πολιτιστικός περίπατος" θα μπορέσει να αποτελέσει πόλο έλξης για τους επισκέπτες της πόλης μας, αφού είναι μια από τις πρώτες εικόνες που λαμβάνει κανείς μπαίνοντας για πρώτη φορά στο λιμάνι του Ηρακλείου.



Λευτέρης Τσικανδηλάκης
Αρχιτέκτων Μηχανικός Ε.Μ.Π.