Ένα νέο μείγμα εξαγωγικού προτύπου για την Ελλάδα συνθέτουν οι διεθνείς και εγχώριες οικονομικές εξελίξεις, με αποτέλεσμα την επικράτηση νέων αγορών-στόχων, έναντι παραδοσιακών εμπορικών εταίρων, αλλά και με την ενίσχυση της συμμετοχής των αγροτικών προϊόντων και των πετρελαιοειδών στο σύνολο των εξαγωγών της χώρας, αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Εξαγωγέων.

Χώρες όπως η Τουρκία, το Γιβραλτάρ και η Σινγκαπούρη καταλαμβάνουν θέση στην πρώτη δεκάδα των κορυφαίων αγορών για τα ελληνικά προϊόντα, εκτοπίζοντας από αυτή παραδοσιακούς εμπορικούς εταίρους της χώρας, όπως η Βουλγαρία, η ΠΓΔΜ και η Ρουμανία. Παράλληλα, όμως ανακάμπτουν οι χώρες του πυρήνα του ευρώ, ξεπερνώντας τις μεγάλες δυνάμεις του αναπτυσσόμενου κόσμου, όπως η Κίνα και η Ινδία, για τις οποίες καταγράφεται ακόμη και μείωση των εξαγωγών, σε σχέση με το 2012.

Στο ίδιο πλαίσιο, εξαιρετικά σημαντικό θεωρείται το γεγονός ότι 6 στα 10 πιο εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας κατατάσσονται αγροτοδιατροφικά προϊόντα, με μεγάλο πρωταγωνιστή το ελαιόλαδο, που πλέον βρίσκεται στη δεύτερη θέση μετά τα πετρελαιοειδή.

Όπως δήλωσε η Πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων, κυρία Χριστίνα Σακελλαρίδη «η ανάγνωση των στατιστικών στοιχείων για την πορεία των εξαγωγών στο α' τρίμηνο του 2013 έχει διπλή ανάγνωση. Από τη μία πλευρά, καταγράφεται μία ευελιξία των Ελλήνων Εξαγωγέων ως προς τις αγορές-στόχους, προκειμένου να καλυφθεί η μειωμένη ζήτηση από χώρες που αντιμετωπίζουν υφεσιακά φαινόμενα, ειδικά στην Ευρώπη, αλλά και η ενίσχυση της εξωστρέφειας του αγροτικού τομέα, που αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας.

Από την άλλη, όμως, η υποχώρηση των εξαγωγών σε δυναμικές αγορές, όπως η Κίνα ή η Ινδία, ακόμη και οι πιέσεις που ασκούνται στο εμπόριο της χώρας με Βαλκάνιους εταίρους, σε συνδυασμό με τις χαμηλότερες επιδόσεις των βιομηχανικών προϊόντων, δημιουργούν προβληματισμό για το προσεχές διάστημα.

Το γεγονός ότι ελληνικά βιομηχανικά προϊόντα δέχονται πιέσεις και σε ορισμένες περιπτώσεις χάνουν μερίδια στη διεθνή αγορά, έχει να κάνει με έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, που συνδέεται σημαντικά με την έλλειψη ρευστότητας για την προμήθεια πρώτων υλών, αλλά και με το υψηλό ενεργειακό κόστος, που τα καθιστά αυτομάτως πολύ ακριβά στην παγκόσμια αγορά, ειδικά μετά τις τελευταίες διακυμάνσεις του ευρώ έναντι του δολαρίου.

Το νέο μείγμα του εξαγωγικού προτύπου της χώρας, επαναφέρει στο προσκήνιο το αίτημα του ΠΣΕ, για τη χάραξη μίας επιθετικής πολιτικής υποστήριξης της εξωστρέφειας, ώστε τα ελληνικά προϊόντα να καταστούν πιο ανταγωνιστικά και κυρίως να αποκτήσουν διαρκή παρουσία στις αγορές-στόχους. Ενδεχόμενες αποσπασματικές ενέργειες φέρνουν συγκυριακά μόνο αποτελέσματα και για το λόγο αυτό απαιτείται διαρκείς επικαιροποίηση και προσαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής Εξαγωγών, ως προς τις διεθνείς συνθήκες.

Η πρόσφατη ιδιαιτέρως σημαντική συμφωνία για την παροχή εγγυήσεων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ), προς τις ελληνικές συστημικές τράπεζες και με τη συμμετοχή κολοσσών του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, αποτελεί μία εθνική επιτυχία, που θα πρέπει άμεσα να κεφαλαιοποιηθεί.

Η εδραίωση κλίματος εμπιστοσύνης από τους ξένους εταίρους θα επιτρέψει τη διείσδυση σε παλαιές και νέες αγορές, υπό καλύτερους όρους και με ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τους Έλληνες Εξαγωγείς. Αν μάλιστα συνδυαστεί με άμεσες παρεμβάσεις στο θέμα του ενεργειακού κόστους και στην ενεργοποίηση του Προγράμματος Εξωστρέφεια-Ανταγωνιτικότητα, τότε θα προσδώσει νέα δυναμική και στα βιομηχανικά προϊόντα, αλλά και σε αγορές, που υπολείπονται επιδόσεων στις αρχές του 2013».

Με βάση την ανάλυση του Πανελληνίου Συνδέσμου Εξαγωγέων και του Κέντρου Εξαγωγικών Ερευνών και Μελετών επί των προσωρινών στοιχείων της Εθνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛ-ΣΤΑΤ), οι ελληνικές εξαγωγές, συμπεριλαμβανομένων των πετρελαιοειδών, αυξήθηκαν κατά 4,5% στο τρίμηνο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2013 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2012 και η αξία τους διαμορφώθηκε σε 6.400,4 εκ. € από 6.123,7 εκ. €. Αν ωστόσο, εξαιρεθούν στον υπολογισμό τα πετρελαιοειδή, για το τρίμηνο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2013, η αξία των εξαγωγών, διαμορφώνεται στο ποσό των 4.042,8 εκατ. ευρώ έναντι 4.138,5 εκατ. ευρώ κατά το ίδιο διάστημα του έτους 2012, παρουσιάζοντας μείωση -2,3%.

Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΠΣΕ, για το 2013 αναμένεται περαιτέρω αύξηση των εξαγωγών στα επίπεδα του 3-4%.

Ο χάρτης των εξαγωγών

Ενδεικτική της προσαρμογής των ελληνικών εξαγωγικών επιχειρήσεων στις νέες διεθνείς μακροοικονομικές συνθήκες, είναι και η μεγάλη μεταβλητότητα και οι έντονες διαφοροποιήσεις που καταγράφονται στην ανάλυση της πορείας των ελληνικών εξαγωγών για το α' τρίμηνο του 2013 σε επίπεδο γεωγραφικών περιοχών.

Η Τουρκία κατακτά την πρώτη θέση σε ότι αφορά τους προορισμούς των ελληνικών εξαγώγιμων προϊόντων, ενώ στην 4η θέση ανέρχεται πλέον το Γιβραλτάρ (που αποτελεί έδρα off shore ξένων εμπορικών επιχειρήσεων), ξεπερνώντας έτσι την Κύπρο, που μετά τις πρόσφατες εξελίξεις έχει υποχωρήσει στην 6η θέση.

Ειδικότερα, οι εξαγωγές της Ελλάδας προς την ΕΕ (27) εμφανίζουν στασιμότητα (αύξηση 0,1%) και συμπεριλαμβανομένων των πετρελαιοειδών καταλαμβάνουν το 43,4% των συνολικών εξαγωγών, ενώ εξαιρουμένων των πετρελαιοειδών το μερίδιό τους ανέρχεται σε 66%.

Αντίθετα, αξιοσημείωτη αύξηση καταγράφεται στις εξαγωγές προς τις υπόλοιπες χώρες του ΟΟΣΑ(Ισλανδία, Νορβηγία, Ελβετία, Τουρκία, 32,1%) αλλά και προς την Κοινοπολιτεία Ανεξαρτήτων Κρατών (ΚΑΚ) (24,2%). Επιπλέον, παρατηρείται συνέχιση της αυξητικής τάσης προς την ΕΕ των 15 (8,3%), προς τη Μ.Ανατολή & Β.Αφρική (7,7%), προς τις Άλλες Αναπτυγμένες Χώρες (5,7%), ενώ ξεχωρίζει ο υπερεξαπλασιασμός των –έστω χαμηλών σε αξία- εξαγωγών προς τη Λατινική Αμερική (κυρίως λόγω της Βραζιλίας).

Από την άλλη πλευρά, μειωμένες εμφανίζονται οι εξαγωγές προς τις Χώρες της Νέας Διεύρυνσης της ΕΕ κατά -16,5%, προς τα Βαλκάνια κατά -16,3%, προς τη ΝΑ Ασία κατά -15,6%, προς τη Β.Αμερική κατά -7,9%, προς την Κίνα κατά -10,9% και όσον αφορά τις χαμηλότερες σε αξία εξαγωγές προς τις Χώρες Αφρικής (εκτός Β. Αφρικής) (-28%%) και την Ινδία (-21,7%).

Οι 15 κορυφαίες αγορές των ελληνικών προϊόντων- Α’ 3μηνο 2013

 

Σειρά κατάταξης α' τριμήνου 2013

Σειρά κατάταξης α' τριμήνου 2012

Χώρα

Αξία

1

1

Τουρκία

702,1

2

2

Ιταλία

613,0

3

3

Γερμανία

423,7

4

9

Γιβραλτάρ

328,0

5

5

Βουλγαρία

292,9

6

4

Κύπρος

257,2

7

6

Η Π Α

246,5

8

8

Ην. Βασίλειο

186,4

9

7

Σινγκαπούρη

164,4

10

11

Γαλλία

163,3

11

18

Ισπανία

159,9

12

17

Λιβύη

155,7

13

24

Αίγυπτος

154,7

14

21

Αλγερία

141,2

15

10

ΠΓΔΜ

132,0

Νέες εισόδους στη λίστα των 100 χωρών για τα ελληνικά προϊόντα αποτελούν στο α’ τρίμηνο του 2013, τα Νησιά Φώκλαντ (60), η Αγία Ελένη (71), η Αγκόλα (76), οι Νήσοι Μάρσαλ (78), οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι (86), η Σενεγάλη (95) και οι Φιλιππίνες (99).

Πρωταγωνιστές τα αγροτικά προϊόντα

Ως προς τη σύνθεση των εξαγωγών κατά μεγάλες κατηγορίες προϊόντων, η αύξηση, προέρχεται από τη συνέχιση της ανόδου των εξαγωγών των καυσίμων κατά 18,6% που αποτελούν πλέον την κυριότερη κατηγορία εξαγώγιμων προϊόντων (39,1% του συνόλου, από 34,4% το 2012) και των αγροτικών προϊόντων κατά 15,3%, που βρίσκονται στην τρίτη θέση με 18,6% (από 16,8%).

Αντίθετα, μειωμένες εμφανίζονται οι εξαγωγές των πρώτων υλών κατά -25,9% και των βιομηχανικών προϊόντων κατά 6,4% αλλά και των χαμηλών σε αξία εξαγωγών της κατηγορίας Είδη & συναλλαγές μη ταξινομημένα κατά -17,9%.

Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι στην πρώτη δεκάδα των κορυφαίων εξαγώγιμων προϊόντων κατατάσσονται 6 αγροτοδιατροφικά προϊόντα και συγκεκριμένα το παρθένο ελαιόλαδο (2η θέση), τα ψάρια (6ηθέση), τα πορτοκάλια (7η θέση), τα παρασκευασμένα λαχανικά (8η θέση), τα ροδάκινα (9η θέση) και τα τυριά (10η θέση).

Τα 15 κορυφαία εξαγώγιμα προϊόντα – Α’ 3μηνο του 2013

 

Σειρά κατάταξης α' τρίμηνο 2013

Σειρά κατάταξης α' τρίμηνο 2012

Περιγραφή προϊόντος

Αξία

Ποσότητα

1

1

Ορυκτέλαια πετρελαίου

2.401,7

3.712.726,4

2

8

Παρθένο λάδι

202,1

71.095,1

3

2

Φάρμακα,  για τη λιανική πώληση

179,0

2.449,9

4

4

Πλάκες από  αργίλιο,  με  πάχος  που υπερβαίνει το 0,2mm

118,8

41.889,9

5

7

Σωλήνες κάθε είδους

91,3

13.446,9

6

5

Ψάρια,  νωπά ή διατηρημένα με απλή  ψύξη

90,2

19.994,1

7

13

Πορτοκάλια

77,1

195.447,1

8

10

Λαχανικά, παρασκευασμένα ή διατηρημένα

74,1

34.882,0

9

12

Βερύκοκα, κεράσια και ροδάκινα

68,1

73.222,8

10

14

Τυριά

64,9

11.749,7

11

18

Κράματα αργιλίου

52,6

28.377,2

12

9

Ηλεκτρική ενέργεια

51,2

0,1

13

3

Βαμβακι

50,5

37.472,7

14

22

Φύλλα  και  ταινίες, λεπτά, από αργίλιο

48,3

15.411,4

15

20

Τσιγάρα που περιέχουν καπνό

46,2

5.705,2

Οι εισαγωγές

Όσον αφορά στις εισαγωγές, η μείωση κατά -8,3% (από 12.573,4 εκ.€ σε 11.524,8 εκ.€) στο τρίμηνο Ιανουάριος-Μάρτιος του 2013 σε σχέση με το αντίστοιχο του 2012, οφείλεται στη μείωση των εισαγωγών και των όλων των κατηγοριών προϊόντων, με μοναδική εξαίρεση της κατηγορίας «πρώτες ύλες», οι οποίες έφτασαν έμειναν στάσιμες ουσιαστικά, στα 317,9 εκ.€ από 318 εκ.€, ενώ το μερίδιό τους στο σύνολο των ελληνικών εισαγωγών είναι στο 2,8%.

Οι εισαγωγές των βιομηχανικών προϊόντων που αποτελούσαν στο εξεταζόμενο τρίμηνο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2013 το 45,6% του συνόλου των ελληνικών εισαγωγών και εξακολουθούν να είναι η σημαντικότερη κατηγορία εισαγωγών, μειώθηκαν κατά -11,9% σε 5.255,4 εκ.€ από 5.967,1 εκ.€. Σχεδόν όλες οι υποκατηγορίες εμφανίζουν τάσεις υποχώρησης, με τη μεγαλύτερη μείωση να παρατηρείται για τα «μηχανήματα & υλικό μεταφορών» κατά -22,7% (σε 1.643,3 εκ.€ από 2.127,2 εκ.€), ενώ ακολούθησαν οι μειώσεις για τα «διάφορα βιομηχανικά είδη» κατά -11,9% (σε 967,5 εκ.€ από 1.098 εκ.€) και για τα «χημικά προϊόντα & συναφή (μ.α.κ.)» κατά -6,6% (σε 1.590,6 εκ.€ από 1.703,8 εκ.€). Οριακή αύξηση σημειώνουν οι εισαγωγές της υποκατηγορίας «βιομηχανικά είδη ταξινομημένα κατά πρώτη ύλη» κατά 1,5% (σε 1.054 εκ.€ από 1.038 εκ.€),

Μειωμένες (-5,6%) ήταν και οι εισαγωγές των καυσίμων (σε 4.622 εκ.€ από 4.894,5 εκ.€), οι οποίες όμως διατηρούν σε υψηλό επίπεδο το ποσοστό συμμετοχής τους στο σύνολο των ελληνικών εισαγωγών (από 38,9% σε 40,1% στο εξεταζόμενο διάστημα).

Οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων μειώθηκαν κατά -4,4%. Η μείωση αυτή οφείλεται στη μείωση των εισαγωγών όλων των υποκατηγοριών, ξεκινώντας από τη σημαντικότερη, αυτής των «τροφίμων & ζώων ζωντανών» κατά -3,8% (σε 1.163,8 εκ.€ από 1.210,2 εκ.€), ακολούθως για την υποκατηγορία «ποτά και καπνός» κατά -12,5% (σε 100,4 εκ.€ από 114,8 εκ.€), αλλά και για την υποκατηγορία «λάδια και λίπη ζωικής ή φυτικής προέλευσης» κατά -1,2% (σε 64 εκ.€ από 64,8 εκ.€).

Σημαντική μείωση (-70,8%) παρατηρείται και στις εισαγωγές της χαμηλής σε αξία κατηγορίας «είδη και συναλλαγές μη ταξινομημένα κατά κατηγορίες» (στα 1,2 εκ.€ από 4 εκ.€).

Λόγω της συνέχισης των αυξητικών τάσεων (4,5%) των εξαγωγών και της συνεχιζόμενης πτώσης (-8,3%) των εισαγωγών ενισχύεται η τάση περιορισμού του εμπορικού ελλείμματος σε -5.124,4 εκ.€ από -6.449,7 εκ.€ στο τρίμηνο του 2012, ήτοι μείωση του ελλείμματος κατά -20,5%.