H τραγική αυτή επέτειος της χρήσης του πυρηνικού όπλου ως μέσου συντριβής του αντιπάλου στρέφει την σκέψη μας στους κατοίκους των δύο ιαπωνικών πόλεων, Χιροσίμα και Ναγκασάκι, που επλήγησαν από αυτό το τρομακτικό όπλο και στους ανθρώπους εκείνους που επέζησαν του πυρηνικού ολέθρου, αλλά υποφέρουν από πολλές ασθένειες που προκλήθηκαν από την έκθεσή τους στην πυρηνική ενέργεια.

Επίσης δεν πρέπει να διαφεύγουν της προσοχής μας οι πολλαπλοί κίνδυνοι, στους οποίους είναι εκτεθειμένη η ανθρωπότητα, πολλές φορές χωρίς να το γνωρίζει, από την χρήση της πυρηνικής ενέργειας ακόμα και για λόγους μη-στρατιωτικούς. Υπολογίζεται ότι υπερβαίνει τα τρία εκατομμύρια ο αριθμός των ανθρώπων ,που σε όλο τον κόσμο βασανίζονται από ασθένειες, οι οποίες προκλήθηκαν από χιλιάδες πυρηνικές δοκιμές και αναρίθμητα ατυχήματα, όπως αυτά του Τσερνομπίλ ή τα πυρηνικά ατυχήματα στον σταθμό Φουκουσίμα 1, το 2011, που ήταν αποτέλεσμα του σεισμού μεγέθους 9.0 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ της 11ης Μαρτίου 2011 στο Σεντάϊ, στην βορειοανατολική Ιαπωνία, και του τσουνάμι που προκάλεσε εκείνος ο ισχυρός σεισμός.

Αλλά σήμερα ας αναλογισθούμε τα ιστορικά γεγονότα που προηγήθηκαν της συντριπτικής αυτής ήττας της Ιαπωνίας, η οποία κατορθώθηκε μόνο χάρη στη χρήση του φρικτού αυτού όπλου, που για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε τότε.

Η Ιαπωνία φιλοδοξούσε να γίνει μία ηπειρωτική δύναμη, δηλαδή δεν την ενδιέφερε να επικρατήσει πολιτικά και στρατιωτικά σε παγκόσμια κλίμακα, όπως έκαναν τότε η Αγγλία, η Γαλλία και η Γερμανία αποκτώντας και διατηρώντας αποικίες στην Αφρική και στην Ασία, αλλά ήθελε οπωσδήποτε να κυριαρχήσει στην Ασία, να γίνει μία πανασιατική δύναμη. Για τον λόγο αυτό συγκρούσθηκε επανειλημμένα με την Ρωσία και την Κίνα, απέκτησε στρατιωτική ισχύ, ανδρώθηκε σε πάνοπλο γίγαντα και έγινε το πρότυπο του μιλιταρισμού στην Ασία.

Το 1910 η Ιαπωνία προσαρτά την Κορέα, το 1931-1932 κατακτά την Μαντζουρία, τμήμα του εδάφους της Κίνας, την οποία μάλιστα μετονομάζει επί το ιαπωνικότερο σε Μαντσουκούο. Αυτή η εδαφική κατάκτηση εις βάρος της Κίνας είχε ως αποτέλεσμα την αποβολή της Ιαπωνίας από την Κοινωνία των Εθνών.

Η μιλιταριστική Ιαπωνία τάσσεται στο πλευρό της ναζιστικής Γερμανίας και της φασιστικής Ιταλίας, με τις οποίες υπογράφει, στις 27 Σεπτεμβρίου 1940, στο Βερολίνο, το Τριμερές Σύμφωνο, στο οποίο γίνεται λόγος για «Νέα Τάξη» στην Ευρώπη και στην Ασία.

Η «Νέα Τάξη» στην Ασία ενδιαφέρει την Ιαπωνία, η οποία έτσι βρήκε ελεύθερο πεδίο για την πραγματοποίηση των ηγεμονικών πολιτικών και στρατιωτικών φιλοδοξιών της στην αχανή Ασία.

Το 1941 η Ιαπωνία μπαίνει θριαμβευτικά στον πόλεμο με την αιφνιδιαστική αεροπορική επίθεσή της στο ορμητήριο του στόλου των ΗΠΑ στο Περλ Χάρμπορ (Pearl-Harbor), στο αρχιπέλαγος της Χαβάης, σε απόσταση 15 χιλιομέτρων από την Χονολουλού, όπου παρολίγο να καταστρεφόταν ολόκληρη η ναυτική δύναμη των ΗΠΑ στον Ειρηνικό Ωκεανό (7 Δεκεμβρίου 1941).

Το 1942 η Ιαπωνία κατέλαβε όλη την νοτιο-ανατολική Ασία μέχρι τα σύνορα της Ινδίας και μέχρι την Αυστραλία, εξουδετερώνοντας τις αποικιοκρατικές στρατιωτικές δυνάμεις της Αγγλίας και της Γαλλίας.

Όταν οι γερμανοί και οι ιταλοί άρχισαν να αντιμετωπίζουν τις πρώτες στρατιωτικές δυσχέρειες στην Ευρώπη και έγινε μία σκέψη μεταφοράς ιαπώνων στρατιωτών προς ενίσχυση των συμμάχων τους, αν και η προοπτική της αποβίβασης ιαπώνων στρατιωτών στο ευρωπαϊκό έδαφος τροφοδοτούσε πολλές επιφυλάξεις και στο Βερολίνο και στη Ρώμη, οι Ιάπωνες απέρριψαν μετά βδελυγμίας την ιδέα αυτή, λέγοντας ότι ο ιαπωνικός στρατός «δεν ήταν στρατός μισθοφόρων».

Και όταν αργότερα οι δυνάμεις του Άξονα συνετρίβησαν στην Ευρώπη, η Ιαπωνία παρέμενε απτόητη και στρατιωτικά αήττητη, μόνη αδιαμφισβήτητη κυρίαρχος της Ασίας, έτσι ώστε, όπως φαινόταν, μόνο η χρήση του πυρηνικού όπλου να μπορεί να κάμψει την ακαταμάχητη στρατιωτική υπεροχή της χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου.

Η ατομική βόμβα, η οποία ως ιδέα είχε συλληφθεί για να χρησιμοποιηθεί εναντίον της ναζιστικής Γερμανίας, έχει προχωρήσει και αποφασίζεται να χρησιμοποιηθεί εναντίον της Ιαπωνίας.

Μία επιτροπή προτείνει τους πιθανούς στόχους κατά την εξής σειρά:

1) Χιροσίμα (μεγάλο λιμάνι και στρατιωτική πόλη),
2) Κοκούρα (σημαντικό οπλοστάσιο),
3) Νιϊγκάτα (μεγάλο λιμάνι, διϋλιστήρια πετρελαίου),
4) Κυότο (πολεμικές βιομηχανίες).

Ο Υπουργός Στρατιωτικών των ΗΠΑ Χένρι Στίμσον (Henry Stimson) διέγραψε το Κυότο, παρά τις διαμαρτυρίες του στρατηγού Γκροβς (Groves) ένεκα των καλλιτεχνικών θησαυρών του και το αντικατέστησε με το Ναγκασάκι.

Στη διάσκεψη του Πότσνταμ (17 Ιουλίου- 2 Αυγούστου 1945) ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Τρούμαν περιορίσθηκε να πει στον Στάλιν ότι η Αμερική κατασκεύασε ένα νέο όπλο με καταπληκτική ικανότητα καταστροφής.

Ο Στάλιν αρκέσθηκε να εκφράσει την ελπίδα ότι το όπλο αυτό «θα εχρησιμοποιείτο εναντίον των Ιαπώνων». Δεν διευκρινίσθηκε μέχρι σήμερα εάν η έλλειψη ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος για το νέο αυτό όπλο, οφειλόταν στο γεγονός ότι, ο Στάλιν δεν υποπτεύθηκε την καινοτόμο και ριζοσπαστική φύση του νέου αυτού όπλου μαζικής καταστροφής ή εάν δεν χρειαζόταν να μάθει τίποτα περισσότερο, επειδή είχε ενημερωθεί από την κατασκοπεία του.

Εν τω μεταξύ, η Νιϊγκάτα διεγράφη από τον κατάλογο των πιθανών στόχων, ένεκα της μικρής εκτάσεώς της. Οι στόχοι εξακολουθούσαν να είναι:

1)Χιροσίμα,
2)Κοκούρα και
3)Ναγκασάκι.

Στις 6 Αυγούστου 1945, ώρα 8, 15’,17’’, η πρώτη ατομική βόμβα πέφτει στην Χιροσίμα. Μία τρομερή αστραπή προηγήθηκε της κολοσσιαίας πυρκαϊάς που διαδόθηκε ταχύτατα μέσα σ’ ένα δευτερόλεπτο.



Η πυρηνική βόμβα που ερίφθη στην Χιροσίμα, είχε την κωδική ονομασία “Little Boy”(μικρό αγόρι».



Το βομβαρδιστικό που μετέφερε την ατομική βόμβα, ένα Β- 29, λεγόταν «Ενόλα Γκέϊ» (Enola Gay). Ήταν το όνομα της μητέρας του πιλότου Πωλ Τίμπετς (Paul Tibbets) (1915-2007), ο οποίος υπήρξε ο πρώτος πιλότος στην ιστορία της ανθρωπότητος που έριξε αυτό το φοβερό όπλο μαζικής καταστροφής.

Ένα τεράστιο κοκκινωπό μανιτάρι υψώθηκε και ανοίχθηκε στον ουρανό. Ένας πύρινος κυκλώνας στροβιλιζόταν επί έξι ώρες. Απέμειναν μόνο οι σκελετοί ορισμένων κτηρίων από μπετόν. Τα τραμ έμειναν όπως ήταν την στιγμή εκείνη. Γεμάτα με απανθρακωμένους επιβάτες στριμωγμένους στα καθίσματα ή στιβαγμένους όρθιους. 78.150 νεκροί, 13.939 αγνοούμενοι και 9.284 βαριά τραυματισμένοι.





Στις 9 Αυγούστου 1945, η πυκνή νέφωση πάνω από την νήσο Κυουσού αναγκάζει τον αμερικανό πιλότο να παραιτηθεί των προσπαθειών προσεγγίσεως του δεύτερου προκαθορισμένου στόχου, που ήταν η Κοκούρα, και να στραφεί στον αμέσως επόμενο:

Ναγκασάκι, ώρα 12 το μεσημέρι. Η έκρηξη της δεύτερης ατομικής βόμβας, ακόμα σφοδρότερη από την πρώτη, παρολίγο να διαλύσει το αεροσκάφος που την μετέφερε. 36.000 νεκροί και 40.000 τραυματίες. Το ωστικό κύμα, που δεν επεκτάθηκε πολύ ένεκα των λόφων της πόλης, κατέστρεψε όλα τα κτίριά της.

Η πόλη του Ναγκασάκι πριν από τον βομβαρδισμό



και μετά τον βομβαρδισμό………





Η ατομική βόμβα που ερίφθη στην Ναγκασάκι είχε την κωδική ονομασία “fat man” (ο παχύς άνθρωπος), ερίφθη από ένα Β-29 που λεγόταν “Bockscar’s” και ο πιλότος ονομαζόταν Κέρμιτ Μπήϊχαν (Kermit Beahan) (1918-1989).

Οι επιζήσαντες της Χιροσίμα, καθώς και της Ναγκασάκι, προσεβλήθησαν επί εβδομάδες από ένα λήθαργο. Πολλοί από αυτούς που φαινομενικά βγήκαν σώοι από την έκρηξη των δύο ατομικών βομβών, κατά τους μήνες και τα χρόνια που επακολούθησαν, πέθαναν από ασθένειες που προκλήθηκαν από την ραδιενέργεια.

Η ρίψη της πρώτης ατομικής βόμβας εναντίον της Χιροσίμα απέβλεπε στον εξαναγκασμό της Ιαπωνίας σε παράδοση (άνευ όρων) χωρίς να απαιτηθεί μία αιματηρή εισβολή στο έδαφός της.

Μη λαμβάνοντας άμεση απάντηση από την ιαπωνική κυβέρνηση, οι Αμερικανοί προχώρησαν στην ρίψη της δεύτερης (και τελευταίας) πυρηνικής βόμβας που διέθεταν, ενώ συγχρόνως η Σοβιετική Ένωση εισέβαλε στην Μαντζουρία.

Στις 10 Αυγούστου 1945, το Ραδιόφωνο του Τόκυο ανακοίνωσε ότι η Ιαπωνία ήταν έτοιμη να παραδοθεί, ενώ ο Επιτετραμμένος της Ελβετίας, η οποία εκπροσωπούσε και την Ιαπωνία, στην Ουάσιγκτων επέδιδε σχετική Ρηματική Διακοίνωση (Note Verbale) στην κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Στις 14 Αυγούστου, η Ιαπωνία απεδέχθη τους όρους της παράδοσης της και ο Αυτοκράτωρ Χιροχίτο έδωσε από ραδιοφώνου την εντολή καταπαύσεως του πυρός.

Ο Υπουργός Πολέμου στρατηγός Ανάμι αυτοκτόνησε.

Στις 2 Σεπτεμβρίου, στο θωρηκτό «Missouri» που είχε καταπλεύσει στον Κόλπο του Τόκυο, υπεγράφη η συμφωνία της παράδοσης από τον Σιγκεμίτσου, εκπρόσωπο της νέας υπό τον πρίγκιπα Χιγκάσι Κούνι, εξάδελφο του αυτοκράτορα, κυβερνήσεως, και τον στρατηγό Γιοσιτζίρο Ουμέτσου, εκπρόσωπο του Αυτοκρατορικού Γενικού Επιτελείου του Ιαπωνικού Στρατού.

Από πλευράς των ΗΠΑ την συμφωνία υπέγραψε ο στρατηγός Μακ Άρθουρ (Mac Arthur).

Έτσι οδηγήθηκε η Ιαπωνία στην Συνθήκη Ειρήνης του Σαν Φρανσίσκο το 1951, ύστερα από την στρατιωτική κατάληψή της από τους Αμερικανούς.

Του Δρ.Βύρωνα Ματαράγκα
Διεθνολόγου