H συνεχιζόμενη και ποικιλόμορφη ενεργειακή διασύνδεση της Ελλάδας με το Ισραήλ και την Κύπρο, και οι προοπτικές που διανοίγονται για το μέλλον, προσδίδουν ουσία στις μέχρι τώρα εξαγγελίες και δημιουργούν το υπόβαθρο για αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας. Τα μέχρι τώρα στοιχεία - κυρίως έγκυρες εκτιμήσεις, αλλά και συγκεκριμένες ανακαλύψεις- οδηγούν στο ασφαλές συμπέρασμα ότι οι τρεις χώρες καθίστανται σταδιακά κομμάτια ενός νέου, κρίσιμου για το μέλλον της Ευρώπης, ενεργειακού παζλ, που αλλάζει τη γεωπολιτική εξίσωση της περιοχής.

Τη θέση αυτή διαμηνύει με όλο και πιο ηχηρό τρόπο η Αθήνα, που επενδύει στην ενεργειακή διάσταση, εκπέμποντας αυξημένη αισιοδοξία που, ενίοτε, δείχνει υπερβολική. Η προσπάθεια του πρωθυπουργού να εμφανίσει την Ελλάδα ως βασικό πυλώνα της ενεργειακής τροφοδοσίας της Ευρώπης έγινε ιδιαίτερα αισθητή κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον.

Η ιδέα ότι οι τρεις χώρες θα είναι στο προσεχές μέλλον σε θέση να καλύπτουν το ήμισυ των ενεργειακών αναγκών της Γηραιάς Ηπείρου για τριάντα χρόνια, όπως φέρεται να τόνισε ο πρωθυπουργός στον πρόεδρο Ομπάμα, εξέπληξε πολλούς στην Ουάσιγκτον, αλλά σε κάθε περίπτωση κίνησε το ενδιαφέρον των αρμόδιων αξιωματούχων, αναλυτών, και εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον χώρο. Ο κ. Σαμαράς, που ενημέρωσε λεπτομερώς την αμερικανική πλευρά για την εμβάθυνση της ενεργειακής συνεργασίας με την Κύπρο και το Ισραήλ, υποστήριξε ότι η Ελλάδα θα μπορούσε, σε βάθος δεκαετίας, να αντλήσει 4,7 τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ενώ παράλληλα η Κύπρος και το Ισραήλ έχουν, από κοινού, ανάλογου μεγέθους κοιτάσματα. Οι αριθμοί είναι αστρονομικοί και αν επαληθευτούν θα αλλάξουν δραστικά το ενεργειακό τοπίο.

Σε ό,τι αφορά τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην ελληνική επικράτεια, στον χερσαίο και υποθαλάσσιο χώρο, παρότι δεν έχει ολοκληρωθεί η επεξεργασία των δεδομένων που έχουν συγκεντρωθεί από τις σεισμικές έρευνες (αναμένονται στις αρχές του 2014), τα πρώτα στοιχεία χαρακτηρίζονται ιδιαιτέρως ενθαρρυντικά.

Η ενεργειακή συνεργασία δεν περιορίζεται στην εξόρυξη και μεταφορά αερίου, αλλά επεκτείνεται και στη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας. Πριν από λίγες ημέρες οι τρεις χώρες υπέγραψαν μνημόνιο συναντίληψης για θέματα ενέργειας και υδάτινων πόρων που προβλέπει, μεταξύ άλλων, την τοποθέτηση υποθαλάσσιου καλωδίου μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, του «Eurasia Ιnterconnector», μήκους 870 χλμ. και μεταφορικής ισχύος 2.000 MW, που θα διασυνδέει τα συστήματα ηλεκτρισμού της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ, και ουσιαστικά θα ενώνει την Ασία με την Ευρώπη.

Η συμφωνία έρχεται τη στιγμή που το Ισραήλ εξετάζει πιθανές εναλλακτικές για τη διαδρομή που θα ακολουθήσουν οι εξαγωγές αερίου από τα δικά του κοιτάσματα, ενώ στην Κύπρο αναμένουν τα αποτελέσματα της νέας επιβεβαιωτικής γεώτρησης από την αμερικανική εταιρεία Noble στο «οικόπεδο» Αφροδίτη. Πάντως, χαρακτηριστική των προθέσεων του Ισραήλ είναι η επισήμανση του προέδρου Σιμόν Πέρες, κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Κύπριου ομολόγου του, Νίκου Αναστασιάδη, στο εβραϊκό κράτος, τον περασμένο Μάιο, ότι «χωρίς την Κύπρο το Ισραήλ είναι πολύ μακριά από την Ευρώπη».

Η Τουρκία, όπως και πολλοί διεθνείς αναλυτές, επιμένει ότι η μεταφορά του φυσικού αερίου από τα ισραηλινά και κυπριακά κοιτάσματα, προς τις ευρωπαϊκές αγορές θα πρέπει να γίνει μέσω Τουρκίας, προοπτική που δείχνουν μέχρι στιγμής να προκρίνουν επίσης η Ουάσιγκτον και οι Βρυξέλλες, κυρίως για οικονομικούς λόγους. Οντως, η κατασκευή ενός τέτοιου αγωγού είναι ο πιο φθηνός τρόπος, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι είναι και ο περισσότερο «ασφαλής» πολιτικά, με την έννοια ότι ενισχύει ακόμη περισσότερο τον ρόλο που ήδη διαδραματίζει η Τουρκία, καθώς οι ποσότητες που θα περνούν από την επικράτειά της θα είναι πλέον τεράστιες. Εχουν συζητηθεί επίσης το ενδεχόμενο υποθαλάσσιας διασύνδεσης με την Ελλάδα, όπου το κόστος εμφανίζεται ως υπερβολικό, αλλά και η κατασκευή τερματικού υγροποίησης του αερίου στο Βασιλικό της Κύπρου και η μεταφορά του με πλοία.


kathimerini.gr