Από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε αγροτεμαχίου θα εξαρτάται ο φόρος που θα του επιβληθεί, με βάση το σχέδιο για τον νέο τρόπο φορολόγησης των ακινήτων.

Ο βασικός συντελεστής ορίζεται στα 0,0015 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και θα πολλαπλασιάζεται με σειρά συντελεστών, που θα καθορίζονται από τη θέση, τη χρήση, την απόσταση από τη θάλασσα, την ύπαρξη κατοικίας στο αγροτεμάχιο, κά. Βάσει χονδρικού υπολογισμού η φορολόγηση ξεκινά από περίπου 1,5 ευρώ το στρέμμα.

Το σχέδιο αναμένεται να τεθεί σε διαβούλευση και αφού εγκριθεί από την τρόικα κατά τη νέα αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος, που ξεκινά την ερχόμενη εβδομάδα, θα ψηφισθεί στη Βουλή.

Υπενθυμίζεται ότι ο νέος ενιαίος φόρος ακινήτων που θα ισχύει από το 2014 θα αντικαταστήσει το τέλος ηλεκτροδοτούμενων χώρων που εισπράττεται σήμερα μέσω της ΔΕΗ καθώς και τον ΦΑΠ. Στόχος του υπουργείου Οικονομικών είναι η διεύρυνση της φορολογικής βάσης και η δίκαιη κατανομή του φορολογικού βάρους στους φορολογούμενους.

Ωστόσο, μία από τις πρώτες επισημάνσεις των ειδικών ήταν ότι η επιβολή του ενιαίου φόρου σε κάθε ακίνητο ξεχωριστά και όχι στη συνολική περουσία του φορολογουμένου, όπως ίσχυε για τον ΦΑΠ, θα φέρει σημαντικές ελαφρύνσεις σε κατόχους ακίνητης περιουσίας μεγάλης αξίας.

Στον ενιαίο φόρο περιλαμβάνονται όλες οι εκτός σχεδίου εκτάσεις μεταξύ αυτών και τα οικόπεδα, τα οποία επιβαρύνονται με διπλάσιο, ακόμη και τριπλάσιο φόρο, αν βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 200μ. από τη θάλασσα.

Ειδικότερα, σύμφωνα με έγκυρες πηγές του υπουργείου Οικονομικών, ο φόρος για τα αγροτεμάχια προκύπτει από έναν μαθηματικό τύπο που υπολογίζει το γινόμενο του Βασικού Συντελεστή Φορολογίας (ΒΣΦ), ο οποίος ορίζεται σε 0,0015 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, και άλλων συντελεστών αναλόγως των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του αγροτεμαχίου (θέση, χρήση, αν έχει πρόσοψη στην εθνική οδό, εάν υπάρχει στην επιφάνειά του κατοικία, την απόστασή του από τη θάλασσα κα.).

Με βάση αυτόν τον υπολογισμό χοντρικά, κάθε στρέμμα φορολογείται από 1,5 ευρώ έως και περίπου 70 ευρώ. Εάν όμως το αγροτεμάχιο είναι επί της ουσίας οικόπεδο επειδή φιλοξενεί κατοικία, τότε ο φόρος είναι πολυ μεγαλύτερος. 

Από την φορολόγηση των αγροτεμαχίων που θα ξεκινήσει το 2014 το YΠΟΙΚ προσδοκά την είσπραξη περίπου 950 εκατ. ευρώ. 

Πώς θα φορολογούνται τα αγροτεμάχια

Ειδικά για τα αγροτεµάχια, η ρύθµιση έχει ως εξής:

β) Για τα γήπεδα εκτός σχεδίου πόλης ή οικισμού προκύπτει από το Βασικό Συντελεστή Φορολογίας που ορίζεται σε 0,15 λεπτά του ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο σε συνδυασμό, κατά περίπτωση, με επιπλέον συντελεστές ως εξής: 

βα) Αναλόγως της θέσης, προσδιορίζεται ο Συντελεστής Θέσης (ΣΘ) που αντιστοιχεί στην ελάχιστη Αρχική Βασική Αξία (ΑΒΑ) του Δημοτικού Διαμερίσματος στο οποίο ανήκει το γήπεδο, σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα: 

Ελάχιστη ΑΒΑ (€/μ2)
Συντελεστής Θέσης (ΣΘ)
0,1
-
0,49
1
0,5
-
0,99
1,2
1
-
1,99
1,5
2
-
2,99
1,8
3
-
4,99
2
5
-
6,99
2,5
7
-
9,99
2,8
10
-
14,99
3,0
15
-
19,99
3,2
20
+
 
3,5
ββ) Αναλόγως της χρήσης του γηπέδου, προσδιορίζεται Συντελεστής Χρήσης (ΣΧ), σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

Είδος Χρήσης
Συντελεστής Χρήσης (ΣΧ)
Δασική έκταση 0,5
Βοσκότοπος 0,7
Μονοετής Καλλιέργεια 1,0
Μεταλλείο – Λατομείο 1,2
Υπαίθρια Έκθεση 1,5
Ελαιοκαλλιέργεια 2,0
Δενδροκαλλιέργειες 2,5

βγ) Αναλόγως της απόστασης από τη θάλασσα, προσδιορίζεται Συντελεστής Απόστασης από Θάλασσα (ΣΑΘ), σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα: 

Απόσταση από τη θάλασσα (μέτρα)
Συντελεστής Απόστασης από Θάλασσα (ΣΑΘ)
≤100
3
>100 και ≤200
2
>200 και ≤500
1,5
>500 και ≤800
1,2
>800
1
βδ) Αναλόγως με την επιφάνεια του γηπέδου, προσδιορίζεται Συντελεστής Απομείωσης Επιφάνειας (ΣΑΕ), σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:

Μέγεθος Γηπέδου (μ2)
Συντελεστής Απομείωσης Επιφάνειας (ΣΑΕ)
< 130.000
1
≥130.000 και ≤500.000
0,6
>500.000
0,4

Ο Συντελεστής Απομείωσης Επιφανείας εφαρμόζεται για το κλιμάκιο επιφανείας στο οποίο αντιστοιχεί. 

βε) Αν το γήπεδο έχει πρόσοψη σε εθνική, επαρχιακή ή αγροτική οδό, τότε εφαρμόζεται Συντελεστής Πρόσοψης (ΣΠ) ίσος με 1,2. 

βστ) Αναλόγως της ύπαρξης κατοικίας. Σε περίπτωση ύπαρξης κατοικίας εντός του γηπέδου, εφαρμόζεται Συντελεστής Κατοικίας (ΣΚ) ίσος με 5. Αν η κατοικία είναι η μοναδική για την οικογένεια (υπόχρεος, σύζυγος και προστατευόμενα μέλη) του φυσικού προσώπου που έχει τα εμπράγματα δικαιώματα και έχει επιφάνεια χαμηλότερη των 150 μ2, ο συντελεστής δεν εφαρμόζεται. Αν το γήπεδο έχει επιφάνεια άνω των δέκα χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων (10.000 μ2), ο συντελεστής εφαρμόζεται μέχρι και τις δέκα χιλιάδες τετραγωνικά μέτρα πριν την αφαίρεση της επιφάνειας του κτίσματος. 

1. α. Ο φόρος της προηγούμενης παραγράφου προκύπτει ως γινόμενο της επιφάνειας του γηπέδου σε τετραγωνικά μέτρα, με ακρίβεια ενός τετραγωνικού μέτρου, του βασικού συντελεστή φορολογίας, του συντελεστή θέσης, του συντελεστή χρήσης, του συντελεστή απόστασης από τη θάλασσα, του συντελεστή απομείωσης επιφανείας, του συντελεστή πρόσοψης και του συντελεστή κατοικίας, όπου αυτός εφαρμόζεται, ως εξής: 

Φόρος = Επιφάνεια γηπέδου (μ2) x ΒΣΦ x ΣΘ x ΣΧ xΣΑΘ x ΣΑΕ x ΣΠ x ΣΚ (όπου αυτός ισχύει).

β. Ειδικά για γήπεδα, τα οποία είναι επιφάνειες που χρησιμοποιούνται για τον ελλιμενισμό σκαφών και αεροσκαφών ή είναι λωρίδες γης, στις οποίες βρίσκονται σιδηροτροχιές, ή εδαφοτεμάχια έδρασης πύργων και γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ο φόρος προκύπτει ως το γινόμενο της επιφάνειας του γηπέδου σε τετραγωνικά μέτρα, με ακρίβεια ενός τετραγωνικού μέτρου και του βασικού συντελεστή φορολογίας, ως εξής: 

Φόρος = Επιφάνεια γηπέδου (μ2) x ΒΣΦ

Τα κύρια χαρακτηριστικά του νέου φόρου

Κύκλοι του υπουργείου Οικονομικών διευκρινίζουν ότι βασικό γνώμονα στο σχεδιασμό του νέου φόρου στα ακίνητα, ο οποίος αντικαθιστά τους παλαιούς φόρους, αποτελεί η διεύρυνση της φορολογικής βάσης και η δίκαιη κατανομή του φορολογικού βάρους στους φορολογούμενους.

Επιπλέον, σημειώνουν, το υπουργείο Οικονομικών έχει λάβει ειδική πρόνοια για άτομα τα οποία βρίσκονται σε οικονομική δυσπραγία και αδυνατούν να πληρώσουν τον φόρο, ιδιαίτερα αν αυτός είναι ιδιαίτερα υψηλός σε σχέση με το εισόδημά τους. 

Τα νομικά πρόσωπα τα οποία αδυνατούν, λόγω των συνθηκών, να αντεπεξέλθουν στη φορολογική τους υποχρέωση, μπορούν να μεταθέσουν χρονικά την πληρωμή του φόρου, προσθέτουν. 

Αναφερόμενοι στα βασικά χαρακτηριστικά του νέου φόρου επισημαίνουν: 

1. Ο ΕΝΦΑ επιβάλλεται επί των ακινήτων με κριτήριο την έκταση και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ακινήτου. Υπ’ αυτή την έννοια πρόκειται για αμιγή φόρο στην κατοχή ακινήτων, παρά για φόρο επί της συνολικής περιουσίας του φορολογουμένου. 

2. Ο ΕΝΦΑ κατανέμεται μεταξύ των συνιδιοκτητών του κάθε ακινήτου, ανάλογα με τα εμπράγματα δικαιώματά τους. Με τον τρόπο αυτό απαλείφεται η φοροαποφυγή μέσω του διαμοιρασμού της ακίνητης περιουσίας. Ο κάθε φορολογούμενος θα παραλαμβάνει ενιαίο λογαριασμό με το φόρο που προκύπτει για το κάθε ακίνητο που πιθανόν κατέχει. 

3. Ο ΕΝΦΑ επιβάλλεται με ενιαίο τρόπο σε κάθε είδους ακίνητη περιουσία, κτίρια και γήπεδα, ανεξαρτήτως της νομικής μορφής του ιδιοκτήτη (φυσικό πρόσωπο, ή διαφόρων ειδών νομικά πρόσωπα). Με τον τρόπο αυτό απαλείφεται η φοροαποφυγή μέσω της μετατόπισης του φόρου σε πρόσωπα με χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση.

in.gr/Αργυρώ Τσατσούλη