Εισηγήσεις σοκ, ακόμη και για μαχαίρι στο ΕΚΑΣ δέχεται στο υπουργείο Εργασίας ο Γιάννης Βρούτσης προκειμένου να διασωθούν οι κύριες συντάξεις από οριζόντιες περικοπές εντός του 2014. 

Η αρχή άλλωστε γίνεται με το προσχέδιο του προϋπολογισμού στο οποίο ο προϋπολογισμός είναι μειωμένος κατά 78 εκατ. ευρώ, για την κοινωνική πρόνοια και το ΕΚΑΣ, αφού από του χρόνου θα δίνεται μόνο σε όσους συνταξιούχους έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους.

Όμως, στο υπουργείο Εργασίας επεξεργάζονται σενάρια, στο πλαίσιο του κοινωνικού προϋπολογισμού, για ανασχεδιασμό της καταβολής του ΕΚΑΣ, ανατρέποντας τη ζωή εκατοντάδων χιλιάδων συνταξιούχων, αφού βάσει του υπολογισμού, το τρέχον έτος, ΕΚΑΣ λαμβάνουν περίπου 230.000 χαμηλοσυνταξιούχοι.

Για το 2014, το έλλειμμα του συστήματος, σύμφωνα με τις πλέον μετριοπαθείς εκτιμήσεις του υπουργείου Εργασίας θα αγγίξει το 1,8 δισ. ευρώ. Με τα βίας, στο οικονομικό επιτελείο έχουν «ανακαλύψει» τρόπους για την εξεύρεση έως 1 δισ. ευρώ, ελπίζοντας ότι έτσι θα βγάλουν το πρώτο 6μηνο της ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς νέα μέτρα, και στη συνέχεια «βλέπουμε»… 

Όμως, στις απόρρητες εισηγήσεις που δέχεται στο γραφείο του ο υπουργός Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας Γιάννης Βρούτσης περιλαμβάνονται προτάσεις όπως η επανεξέταση στην καταβολή του Επιδόματος Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΑΣ), η διακοπή της καταβολής των αναπηρικών επιδομάτων από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αλλά και αλλαγές στις εισφορές, με αιχμή την απαλοιφή όλων των ευνοϊκών ρυθμίσεων στο ύψος των καταβαλλόμενων εισφορών του ΟΑΕΕ. Επίσης, παρουσιάζεται ως μέρος της λύσης, η πληρωμή των εισφορών των αγροτών με πάγιες εντολές, από τις επιδοτήσεις, μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ.

Οι προτάσεις αυτές, περιλαμβάνονται και στο προσχέδιο του Κοινωνικού Προϋπολογισμού 2013 που ως είθισται, κατατίθεται με σημαντική καθυστέρηση, περί το τέλος του Καλοκαιριού. Εφέτος, δε, έχει καθυστερήσει σημαντικά, και εξαιτίας των ελλειμμάτων που καταγράφει, κυρίως στον τομέα των εισπραττόμενων εισφορών, ίσως κατατεθεί αφού πρώτα κλείσει η διαπραγμάτευση με την Τρόικα. Η οποία, επιμένει σε νέες περικοπές συντάξεων προκειμένου να μην επιβαρυνθεί ο κρατικός προϋπολογισμός και το 2014, καλύπτοντας τα ελλείμματα των ταμείων…

Το σχέδιο περικοπής του ΕΚΑΣ συνδέεται με το γενικότερο σχέδιο αναδιάρθρωσης των κοινωνικών και προνοιακών επιδομάτων, βάσει και της έκθεσης του ΟΟΣΑ που παραδόθηκε πρόσφατα στο υπουργείο Εργασίας. Ο Οργανισμός προτείνει το διαχωρισμό της πρόνοιας από την κοινωνική ασφάλιση και την εφαρμογή ενός, ενιαίου επιδόματος σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη, βάσει εισοδηματικών και περιουσιακών στοιχείων. Το επίδομα θα δίνεται από έναν ξεχωριστό Οργανισμό, που δεν θα είναι ασφαλιστικό ταμείο.

Το ΕΚΑΣ, άλλωστε, που παραμένει «παγωμένο» τα τελευταία χρόνια, δίνεται πλέον με νέα οικονομικά και περιουσιακά κριτήρια, με αποτέλεσμα να έχουν ήδη περιοριστεί σημαντικά οι δικαιούχοι. Καταβάλλεται σε όσους συνταξιούχους έχουν συνολικά ποσά από συντάξεις (κύριες και επικουρικές), μισθούς, ημερομίσθια και λοιπά επιδόματα μέχρι 7.715,65 ευρώ, ποσό της τάξης των 230 ευρώ τον μήνα. Όσοι έχουν εισοδήματα από 7.715,66 μέχρι 8.018,26, το ΕΚΑΣ ορίζεται στα 172,50 ευρώ, όσοι λαμβάνουν από 8.018,27 μέχρι 8.219,93 ευρώ ετησίως, έχουν ΕΚΑΣ 115 ευρώ, ενώ για εισοδήματα από 8.219,94 μέχρι 8.472,09 ευρώ το ΕΚΑΣ είναι της τάξης των 57,50 ευρώ.

Ποσό ΕΚΑΣ 30 ευρώ δίνεται και φέτος σε όσους έχουν (αθροιστικά) εισόδημα από 8.472,10 μέχρι 9.200 ευρώ, ετήσιο ατομικό φορολογητέο έως 9.884,11 ευρώ και ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα, έως 13.500 ευρώ.

Επίσης, ο θεσμός της βασικής σύνταξης των 360 ευρώ το μήνα, όπως προβλέπει ο νόμος Λοβέρδου – Κουτρουμάνη που θα κληθεί να εφαρμόσει ο Γιάννης Βρούτσης (ή όποιος άλλος υπουργός Εργασίας) από το 2015 και μετά, δεν προβλέπει την καταβολή του ΕΚΑΣ, από το 2015 και μετά. Οι εισηγήσεις στο υπουργείο Εργασίας είναι να υπάρξουν νέες περικοπές στο ΕΚΑΣ που ήδη καταβάλλεται στους συνταξιούχους, αφού διαπιστώνεται ότι για το 2013, η δαπάνη είναι σημαντικά αυξημένη.

Στο πλαίσιο ανασχεδιασμού όλων των κοινωνικών επιδομάτων, εντάσσεται και η πρόταση για περικοπή των αναπηρικών επιδομάτων που δίνονται μέσω ΟΤΑ. Πρόκειται για επιδόματα που δίνονται σε τυφλούς, κωφάλαλους, ανασφάλιστους παραπληγικούς, τετραπληγικούς και ακρωτηριασμένους, διανοητικά καθυστερημένους, ανίκανους προς εργασία, υποφέροντες από εγκεφαλική παράλυση (σπαστικούς), απροστάτευτους ανήλικους, υποφέροντες από αιμολυτική αναιμία και βαριά ανάπηρους, καθώς και σε λοιπά άτομα δικαιούμενα παροχής κοινωνικής προστασίας (Ν.Δ.57/1973 Α’ 149).

Κατέρρευσαν τα έσοδα από εισφορές 

Βάσει του προσχεδίου Κοινωνικού Προϋπολογισμού 2013 το μεγαλύτερο πρόβλημα των ασφαλιστικών ταμείων και του ΟΑΕΔ είναι η μείωση των εσόδων από εισφορές. Το ΙΚΑ, σωρευτικά, το πρώτο 6μηνο του 2013 εμφάνισε μείωση εισφορών κατά 136 εκατ. ευρώ. Συνολικά, εκτιμάται ότι το έτος θα κλείσει με μείωση εσόδων από εισφορές κατά 11,96%, με τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους, η μείωση να καταγράφει υψηλό έτους, ήτοι -17,4%. Σύμφωνα με το προσχέδιο του κοινωνικού προϋπολογισμού, αυξημένες ήταν οι δαπάνες για ΕΚΑΣ και εφάπαξ, κατά 264 εκατ. ευρώ.

Οι μειώσεις, σύμφωνα με τον προϋπολογισμό που κατά κανόνα παρουσιάζει ισοσκελισμένα τελικά τα έσοδα – έξοδα των ταμείων, ισορροπούνται από τα «αυξημένα έσοδα υπέρ Δημοσίου και Τρίτων» καθώς και από την «έκτακτη κρατική επιχορήγηση για εκκαθάριση ληξιπρόθεσμων οφειλών». Σημαντικά μειωμένα είναι και τα έσοδα από εισφορές, του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης, ΕΤΕΑ, κατά 130 εκατ. ευρώ, ενώ στον ΟΑΕΕ, η μείωση είναι της τάξης των 119 εκατ. ευρώ. 

Στο προσχέδιο του κοινωνικού προϋπολογισμού περιγράφονται επίσης, οι αστοχίες των προβλέψεων σε σχέση με τα μέτρα που εφαρμόστηκαν βάσει του Μνημονίου. Συγκεκριμένα, διαπιστώνεται ότι, από την προοδευτική μείωση των συντάξεων, τελικά τα έσοδα θα κλείσουν σε 963 εκατ. ευρώ, έναντι προϋπολογισμού 1,02 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, τα έσοδα από τις αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, θα είναι τελικά μειωμένα κατά 396 εκατ. ευρώ, ενώ από την καταπολέμηση της ανυπόγραφης – ανασφάλιστης εργασίας, τελικά θα αποδοθούν 76 εκατ. ευρώ λιγότερα.

Και βέβαια, διευκρινίζεται ότι όλα θα πάνε καλά και ο προϋπολογισμός θα «κλείσει» χωρίς έλλειμμα, εφόσον οι κοινωνικοί πόροι – πόροι υπέρ τρίτων συνεχίζουν να αποδίδονται. Και αυτό γιατί δεν είναι ξεκάθαρο ακόμη, ποιους από τους πόρους αυτούς θα συνεχίζουν να χρηματοδοτούν τα ταμεία, ποιοι θα κοπούν, βάσει των επιταγών της Τρόικας και ποιοι θα διοχετευθούν κατευθείαν στον κρατικό προϋπολογισμό.

capital.gr/Ρούλα Σαλούρου