Επιστημονικό Συνέδριο διεξάγεται στο Ηράκλειο, με αφορμή τα εκατό χρόνια από την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Το πρόγραμμα είναι το ακόλουθο:

Θεματική Ενότητα: Εκπαίδευση

Συντονιστές: Αντώνης Χουρδάκης, Μανόλης Δρακάκης

16:50

Έναρξη

17:00

Κώστας Γ. Φυσαράκης: «Στατιστική της εκπαίδευσης του Νομού Ηρακλείου, πριν και μετά την Επανάσταση του 1878»

17:15

Ζαχαρίας Καψαλάκης: «Τρόποι επιλογής των εκπαιδευτικών στα Δημοτικά σχολεία κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα στο Τμήμα Ηρακλείου»

17:30

Γεώργιος Μαμάκης: «Τυπολογικές εκδοχές του οργανωτικού και διοικητικού φαινομένου της εκπαίδευσης σε κοινωνίες υπό μετάβαση. Η περίπτωση του Λασιθίου κατά την περίοδο της ύστερης τουρκοκρατίας και της Κρητικής Πολιτείας, μέχρι και την Ένωση με την Ελλάδα»


17:45

Μανόλης Μακράκης: «Οι επιπτώσεις των κομματικών παθών στην Εκπαίδευση των Κρητών. Από τη Σύμβαση της Χαλέπας ως την Ένωση (1878-1913)»

18:00

Συζήτηση

18:15

Μαρία Ν. Τζενάκη: «Η συμβολή του Δημητρίου Βικέλα και του Αντωνίου Βορεάδη στο Πρώτο Ελληνικό Εκπαιδευτικό Συνέδριο και η σημασία του για την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα»

18:30

Μανόλης Βουρλιώτης: «Δίκτυα δημοτικιστών στην Κρήτη (1890-1915)»

18:45

Μαρία Ε. Δελάκη: «Οι ‘Εργάτριες του πνεύματος’ και η αμφισβήτηση της παραδοσιακής εικόνας δύναμης και εξουσίας: Διερευνώντας πτυχές της κοινωνικής δράσης των διδασκαλισσών της Κρήτης (1866-1913)»

19:00

Αντώνης Γ. Χουρδάκης: «Κατάκαρδα λυπημένοι διότι ἀπέρχεσθε Κρήτης πρὶν συντελεσθῇ τὸ ἒργον, ὑπέρ οὗ τόσον ἐμοχθήσατε, ὑποβάλλομεν σεβάσματα

βαθύτατα» (12 7/βρίου 1906): Το εν Ηρακλείω Κρητικό Διδασκαλείο (1901-1909) και η εκπαίδευση των δασκάλων στο πλαίσιο του Ενωτικού κινήματος» - Προσκεκλημένη ομιλία

19:30

Συζήτηση

19:45

Κέρασμα

ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΝΑΡΞΗ – ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

Συντονιστής: Μανώλης Γ. Ανδρουλιδάκης

20:00

Σεβασμιώτατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης κ.κ. Ειρηναίος

20:15

Σταύρος Αρναουτάκης, Περιφερειάρχης Κρήτης

20:30

Γιάννης Κουράκης, Δήμαρχος Ηρακλείου

20:45

Μανόλης Βασιλάκης, Πρόεδρος Οργανωτικής Επιτροπής

Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 2013

Πρωινή Συνεδρία

Θεματική Ενότητα: Τύπος

Συντονιστές: Δημήτρης Χ. Σάββας, Ζαχαρένια Σημανδηράκη

09:30

Αγγελική Καραθανάση: «Περιπτώσεις προσωπικών συνεισφορών στους πρόσφυγες της Κρήτης. Η συμβολή των εφημερίδων»

09:45

Ιωάννης Ευαγγ. Σταμέλος: «Οι Αγώνες του Κρητικού Λαού για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού και η Ένωση με την Ελλάδα, όπως καταγράφεται στην αρθρογραφία του περιοδικού ‘Αμάλθεια’»

10:00

Ελένη Βακεθιανάκη: «Η διαφήμιση στον Τύπο του Ηρακλείου την περίοδο (1906–1915)»



10:15

Δημήτρης Μουδατσάκης: «Η Συμβολή της τυπογραφίας στην απελευθέρωση της

Κρήτης κατά την Ένωσή της με τη μητέρα Ελλάδα»



10:30

Συζήτηση
Θεματική Ενότητα: Πληθυσμός Συντονιστές: Δημήτρης Χ. Σάββας, Ζαχαρένια Σημανδηράκη



10:45
Δημήτρης Κιτσίκης: «Ο μουσουλμανικός πληθυσμός της Κρήτης (1866-1913)» - Προσκεκλημένη ομιλία



11:15

Σπύρος Δημανόπουλος: «Δημογραφικά και κοινωνικά στοιχεία της πόλης του

Ρεθύμνου»

11:30
Μιχάλης Τρούλης: «Το ‘Ηράκλειο’ του Μυλοποτάμου»



11:45
Ζαχαρένια Σημανδηράκη: «Πολιτισμός, Πνευματική Ζωή και Κοινωνία στην Κρήτη (1878-1913)»

12:00

Συζήτηση

12:15

Καφές

Θεματική Ενότητα: Μαρτυρίες Συντονιστές: Μιχάλης Ταρουδάκης, Μιχάλης Τρούλης

12:30
Saha Ilman: «Η οικογένεια των Κλαρονάκηδων του Ρεθύμνου μέσα από την

Αλληλογραφία τους (1890-1920)»



12:45

Μαρία Γ. Σεργάκη: «Στυλιανός Μ. Παπαδάκης: Βίος και πολιτεία ενός αγωνιστή, πολιτικού, διανοούμενου»
Θεματική Ενότητα: Λαϊκός Πολιτισμός

Συντονιστές: Μιχάλης Ταρουδάκης, Μιχάλης Τρούλης

13:00

Παναγιώτης Μιχ. Παρασκευάς: «Ρεθεμνιώτες Λογοτέχνες και η Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα»

13:15

Βαρβάρα Τερζάκη-Παλλήκαρη, Λουϊζα Καραπιδάκη: «Αποτυπώσεις της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα στα Κρητικά υφαντά. Από την Φλωρεντίνη Καλούτση στην Αποστολή Πηνελόπη Gandhi»


13:30

Αγησίλαος Αλιγιζάκης, Μαρία Χναράκη, Κώστας Ατσαλάκης, Λύδια Αλιγιζάκη, Ανδρέας Γιακουμάκης, Eμμανουήλ Χναράκης, Κωνσταντίνος

Παπαδάκης: «Οι περιγραφές του καστρινού πηδηχτού στην λογοτεχνία και τον τύπο κατά την περίοδο (1880-1913)»



13:45

Θεοδοσία Αργυράκη-Ασαργιωτάκη: «Τον Εμμανουήλ Κρανιωτάκη αγωνιστή ήρωα της Κρητικής επανάστασης υμνεί η λαϊκή μούσα, ο ανώνυμος ποιητής»



14:00

Σωτηρία Μαρτίνου: «Η σημαία της Κρητικής Πολιτείας, ο ύμνος της Κρήτης και αποσπάσματα από το έργο του Καζαντζάκη σχετικά με την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα»

14:15

Συζήτηση

Πέμπτη 24 Οκτωβρίου 2013

Απογευματινή Συνεδρία Θεματική Ενότητα: Αρχιτεκτονική

Συντονιστές: Λιάνα Σταρίδα, Αντώνης Βασιλάκης

17:00

Δήμητρα Σιδηροπούλου: «Οικοδομώντας στο πολυπολιτισμικό Ηράκλειο (1880-

1913)»

Θεματική Ενότητα: Αρχαιολογία

Συντονιστές: Λιάνα Σταρίδα, Αντώνης Βασιλάκης



17:15

Ζαχαρίας Αλετράς: «Συνέπειες της μετάβασης του Ηρακλείου από την οθωμανική κυριαρχία στην Αυτονομία (1898-1913) –Η μαρτυρία των ενετικών μνημείων»

17:30

Ελισάβετ Καβουλάκη: «Ανασκάπτοντας και αναστηλώνοντας το ανάκτορο της Κνωσού στην Κρήτη των αρχών του 20ου αιώνα (1900-1913)»



17:45

Ζανόν Φλάβιο: «Ο Sir Arthur Evans και οι οθωμανικές επιρροές του»



18:00

Γιώργος Τζωράκης: «Ο Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Ηρακλείου και η γέννηση της κρητικής αρχαιολογίας. Οι πρωταγωνιστές, οι συνθήκες, τα οράματα και τα διλήμματα»

18:15

Αντώνης Βασιλάκης: «Ζητήματα αρχαιολογικής πολιτικής της Κρητικής
Πολιτείας: Η Αρχαιολογική Επιτροπεία (1902-1912)»

18:30

Συζήτηση



Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2013

Πρωινή Συνεδρία


Θεματική Ενότητα: Μαρτυρίες

Συντονιστές: Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης, Μανόλης Γ. Πεπονάκης



09:30

Ζαχαρίας Ε. Σμυρνάκης: «Κρητικής Πολιτοφυλακής Ενθυμήσεις Ιω. Γουβιανάκη»

09:45

Μανόλης Ευκλ. Χρονάκης: «Ένα ανέκδοτο ημερολόγιο του 1897. (Όπου ένα παλληκάρι του Αντ. Τρυφίτσου μαρτυρεί)»

10:00

Δημήτρης Δολαψάκης: «Περίανδρος Σαπουντζάκης (1894-1971). Η μάχη στο Κανλί Καστέλλι (1897) και οι εφηβικές μνήμες από το Ηράκλειο έως το 1912 μέσα από την ανέκδοτη αυτοβιογραφία ενός Ηρακλειώτη»

10:15

Άννα Μανουκάκη-Μεταξάκη: «Η βίωση των Βαλκανικών πολέμων μέσα από το ημερολόγιο του τότε έφεδρου Αλέξανδρου Ραπτόπουλου»

10:30

Συζήτηση



10:45

Καφές

Θεματική Ενότητα: Θρησκεία-Εκκλησία

Συντονιστές: Γιάννης Σερπετσιδάκης, Πέτρος Παπαπολυβίου

11:00

Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου Ανδρέας Νανάκης, Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.: «Η Εθναρχία και το Έθνος στο Μητροπολιτικό ζήτημα της Εκκλησίας Κρήτης (1897-1900)» - Προσκεκλημένη ομιλία

11:30
Μανόλης Γ. Πεπονάκης: «Οι θρησκευτικές υποθέσεις των μουσουλμάνων της Κρήτης και το Ζήτημα των Καδήδων στην περίοδο της Κρητικής Αυτονομίας(1898-1913)»

11:45
Νίκος Λεβεντάκης: «Άνθιση και μαρασμός του Τάγματος των Μπεχτασήδων στον Χάνδακα»

12:00
Ντενίζ -Χλόη Αλεβίζου: «Διονύσιος Καστρινογιαννάκης και Ιερόθεος Πραουδάκης: Η συμβολή τους στην ορθόδοξη εκκλησιαστική ζωγραφική της Κρήτης κατά την περίοδο (1882-1896)»

12:15
Μιχαήλ Στρουμπάκης: «Δημήτριος Μπαλαμπάνης Πρωτοψάλτης Ηρακλείου (1900-1906) και η συμβολή του στη διδασκαλία της Εκκλησιαστικής μουσικής στο Ηράκλειο κατά την περίοδο της Αυτονομίας»



12:30

Συζήτηση

12:45
Δημήτρης Σταματόπουλος: «Το Κρητικό ζήτημα στον Τύπο της Κωνσταντινούπολης (1895-1908)» - Προσκεκλημένη ομιλία



13:15

Λουκάς Δ. Παπαδάκης: «Η Κρήτη από την επανάσταση του ’97 στην αυτονομία

και την Ένωση, δια γραφίδος Μελετίου Μεταξάκη»



13:30

Εμμανουήλ Γ. Χαλκιαδάκης: «Ο Μητροπολίτης Κρήτης Ευμένιος Ξηρουδάκης και οι σχέσεις του με τον Ιωάννη Σφακιανάκη και τον Ελευθέριο Βενιζέλο, στο πλαίσιο του Κρητικού Ζητήματος (1898-1913)»

13:45

Κωνσταντίνος Σβολόπουλος: «Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, πολιτικά παρών κατά τις τελευταίες δεκαετίες της οθωμανικής παρουσίας στην Κρήτη» - Προσκεκλημένη ομιλία

14:15

Συζήτηση



Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2013

Απογευματινή Συνεδρία



Θεματική Ενότητα: Πολιτική

Συντονιστές: Νίκος Ματζαπετάκης, Γιάννης Ζαϊμάκης

16:30
Γεώργιος Καλογεράκης: «Ο Καστελλιανός Βουλευτής της Κρητικής Πολιτείας Γεώργιος Μαυραντωνάκης και η αιχμαλωσία των 25 Κρητών Πληρεξουσίων (3 Δεκεμβρίου-22 Δεκεμβρίου 1911)»

16:45
Γεώργιος Μιχ. Κορναράκης: «Η συμβολή της Κεντρικο - ανατολικής Πεδιάδας
στους Αγώνες της Κρήτης για την Ένωση με τον Εθνικό κορμό (1866-1913)»



17.00
Νικόλαος Ε. Παπαδογιαννάκης: «Ρέθυμνο 1897. Η Οργάνωση της ασφάλειας στην ενδοχώρα»


17:15
Γεώργιος Κουκουράκης: «Αντιπροσωπευτικοί θεσμοί και εκλογικά συστήματα στην Κρήτη (1868-1913)»

17:30
Συζήτηση

17:45
Στέλλα Αλιγιζάκη: «Αν η Ένωση είναι ανέφικτη.... Η αναζήτηση άλλων διπλωματικών λύσεων για την επίλυση του Κρητικού ζητήματος κατά την περίοδο

(1878 – 1896)»



18:00
Αλεξάνδρα Σφοίνη: «‘Η πολιτική των ανοιχτών πληγών’. Κρητικό ζήτημα και φιλοκρητικές εκδηλώσεις στην Ευρώπη (1897-1911)»



18:15
Κωνσταντίνος Φουρναράκης: «Φατριαστικές αντιπαραθέσεις και εμπαθείς κατηγορίες Ηρακλειωτών και Χανιωτών στην επανάσταση του (1866-69)»



18:30
Πέτρος Παπαπολυβίου: «Κρήτη και Κύπρος (1866-1913): Συγκλίσεις και αποκλίσεις των ενωτικών κινημάτων των δύο μεγαλονήσων του ελληνικού αλυτρωτισμού» - Προσκεκλημένη ομιλία

19:00

Συζήτηση



19:15

Καφές



Θεματική Ενότητα: Κοινωνία

Συντονιστές: Νίκος Ματζαπετάκης, Γιάννης Ζαϊμάκης



19:30

Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης: «Η Κρήτη και το ελληνικό εθνικό κράτος.

Δοκιμασίες των θεωριών του εθνικισμού» - Προσκεκλημένη ομιλία



20:00

Γιάννης Ζαϊμάκης: «Νεωτερικότητα, σώμα και αθλητισμός στην περίοδο της

Αυτονομίας της Κρήτης»

20:15

Στεφανία Αρχοντάκη: «Οι γυναίκες της Κρήτης σε εποχή αλλαγών»



20:30

Άρης Αναγνωστόπουλος: «Το Ηράκλειο στα πρώτα χρόνια του Αυτόνομου

Καθεστώτος: ιδέες για την πόλη, κοινωνικές συγκρούσεις και η συγκρότηση της

μνήμης στον αστικό χώρο»



20:45

Δημήτρης Χ. Σάββας: «Η χειραφέτηση της γυναίκας κατά την περίοδο της

Κρητικής Πολιτείας»



21:00

Μαρία Σώρου: «Μορφές και έκταση εγκληματικότητας στην Κρήτη την περίοδο

της Κρητικής Πολιτείας όπως καταγράφεται στον κρητικό τύπο την αντίστοιχη

περίοδο»



21:15

Συζήτηση



Σάββατο 26 Οκτωβρίου 2013

Πρωινή Συνεδρία



Θεματική Ενότητα: Υγεία

Συντονιστές: Γιώργος Μαργαρίτης, Εμμανουήλ Περάκης



10:00

Ιωάννα Α. Ραμουτσάκη: «Συνθήκες Υγιεινής στο Ηράκλειο, κατά την περίοδο

της Κρητικής Πολιτείας, με αφορμή ένα άγνωστο χειρόγραφο για την Υγιεινή του

σχολείου»



10:15

Μάνος Σαββάκης: «Θεσμικές μεταβολές και δημόσια υγεία στην Κρητική

Πολιτεία: Το λεπροκομείο Σπιναλόγκας (1903-1957)»



Θεματική Ενότητα: Οικονομία

Συντονιστές: Γιώργος Μαργαρίτης, Εμμανουήλ Περάκης



10:30

Μύρων Τζαρδής: «Τοκογλυφία και Ηράκλειο στις αρχές του 20ου αιώνα»



10:45

Εμμανουήλ Περάκης: «Οικονομική κρίση, μικρο(κομματικά) συμφέροντα και

κοινωνική αναταραχή. Η κατάλυση του καθεστώτος της Χαλέπας κατά το 1889»



11:00

Κλεάνθης Σιδηρόπουλος, Μανόλης Δρακάκης: «Διαβάζοντας το δημογραφικό

μωσαϊκό του Ηρακλείου (1878-1913)»



11:15

Νίκος Ανδριώτης: «Το Ηράκλειο και η περιφέρειά του σε μετάβαση (1896-

1899)»



11:30

Γιώργος Μαργαρίτης: «Η Άντουα, το Οντουρμάν, η Φασόντα, τα Χανιά και το

Ηράκλειο: Η διεθνής συγκυρία στη γέννηση της Κρητικής Πολιτείας»



11:45

Συζήτηση



12:00

Καφές



Θεματική Ενότητα: Λογοτεχνία

Συντονιστές: Μιχαήλ Πασχάλης, Νίκος Ανδριώτης



12:15

Μιχαήλ Πασχάλης: «Ο Καζαντζάκης και τα γεγονότα της περιόδου (1896-1898):

τρεις αφηγήσεις, τρεις οπτικές»



12:30

Μανώλης Γ. Ανδρουλιδάκης: «Το μοτίβο της ‘επιφάνειας’ στην «Πρώτη

Λευτεριά» του Π. Πρεβελάκη»

12:45

Δημήτρης Ε. Περοδασκαλάκης: «‘Καταιγίς-Λυρικόν ποίημα’. Μια άγνωστη

ποιητική σύνθεση για τη σφαγή της 25ης Αυγούστου 1898 στο Ηράκλειο»



13:00

Ελπινίκη Νικολουδάκη-Σουρή: «Ηλίας Βουτιερίδης, ημερολόγιον του Τάγματος

επιλέκτων Κρητών: ιστορική γνώση και αισθητική συγκίνηση»



13:15

Αλεξάνδρα Ζερβού: «‘Μια μικρή ηρωίδα’ της Γαλάτειας Καζαντζάκη ή το

παιχνίδι των κανόνων και των παραβιάσεων»



13:30

Συζήτηση



13:45

Ben Petre: «Το απαίσιον ξημέρωμα: ένα κοινωνικό μυθιστόρημα με φόντο το

Ηράκλειο της Κρητικής Πολιτείας»



14:00

Αντώνης Καρτσάκης: «Περιοδικές λογοτεχνικές εκδόσεις στο Ηράκλειο των

αρχών του 20ού αιώνα. Ένας δείκτης πνευματικής ανάπτυξης»



14:15

Βασιλεία (Λιάνα) Καλοκύρη: «Τουρκοκρατία και απελευθερωτικοί αγώνες της

Κρήτης (1866-1913) στο λογοτεχνικό έργο Κρητών: Ιστορικό βίωμα και

πολιτισμική ταυτότητα στην πεζογραφία της Α. Χαριτάκη και του Ν. Ε.

Παπαδογιαννάκη»



14:30

Κώστας Γ. Τσικνάκης: «Προετοιμάζοντας την έκδοση του «Ερωτόκριτου». Οι

προσπάθειες του Στέφανου Ξανθουδίδη και του Στυλιανού Αλεξίου για την

οικονομική ενίσχυση του έργου από την Πολιτεία»



14:45

Συζήτηση



18:00

Στρογγυλή Τράπεζα

Συντονιστής: Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου Ανδρέας Νανάκης,

Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

Θεοχάρης Δετοράκης, Κωνσταντίνος Σβολόπουλος, Δημήτρης Κιτσίκης, Αντώνης

Χουρδάκης, Πέτρος Παπαπολυβίου

20:00

Λήξη συνεδρίου