Οι Σύνεδροι του Επιστημονικού Συνεδρίου για την ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, το οποίο διοργανώθηκε από τον Ιερό Ναό της Παναγίτσας του Μασταμπά Ηρακλείου, υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Κρήτης συμφώνησαν να αποστείλουν το παρακάτω ψήφισμα στις εντεταλμένες κρατικές αρχές και στα μέσα ενημέρωσης.

"Το Ηρώον της πόλης του Ηρακλείου θεμελιώθηκε το 1930, σε οικόπεδο που παραχωρήθηκε από το Δήμο στη Νομαρχία Ηρακλείου. Αφορμή της θεμελίωσής του υπήρξε ο εορτασμός της Εκατονταετηρίδας από την Εθνική Παλιγγενεσία και την ίδρυση του ελληνικού κράτους, η οποία εορτάστηκε τον ίδιο χρόνο σε ολόκληρη τη χώρα. 

Οικοδομήθηκε σε σχέδια του σπουδαίου αρχιτέκτονα και Νομομηχανικού του Δήμου Ηρακλείου, Δημήτρη Κυριακού, που εγκρίθηκαν ομόφωνα από την Επιτροπή Εορτασμού Εκατονταετηρίδας, η οποία αποτελούνταν από εκπροσώπους φορέων και αρχών και προσωπικότητες του Ηρακλείου εκείνης της εποχής.

Το Ηρώο του Ηρακλείου σχεδιάστηκε σε γραμμές και αναλογίες της μινωικής αρχιτεκτονικής, όπως αυτή γινόταν τότε γνωστή από τις ανασκαφές και τις αναστηλώσεις του Έβανς στο ανάκτορο της Κνωσού, που ολοκληρώνονταν εκείνα τα χρόνια. Συμβολικά επιχειρούσε να ενσωματώσει τις ιστορικές μνήμες της Κρήτης, απο τους μινωικούς χρόνους μέχρις τις κρητικές επαναστάσεις. Η ανέγερσή του Ηρώου χρηματοδοτήθηκε αποκλειστικά από δημόσιους εράνους στους οποίους συμμετείχαν οι δήμοι και οι κοινότητες, σύλλογοι, σωματεία εργαζομένων και απλοί ιδιώτες. Αποτέλεσε για πολλά χρόνια το κύριο Ηρώον της πόλης, για την πραγματοποίηση εκδηλώσεων σχετικών με τους εορτασμούς της Εθνικής Επετείου της 25ης Μαρτίου του 1821.

Τα ίδια χρόνια λειτούργησε ως το πρώτο Ιστορικό-Εθνολογικό Μουσείο της Κρήτης, με ενθυμήματα των Κρητικών Επαναστάσεων, όπως όπλα, πολεμικές σημαίες, ιστορικά έγγραφα, αλλά και λείψανα των Κρητών αγωνιστών. Δυστυχώς, λεηλατήθηκε και εγκαταλείφθηκε οριστικά το Μάιο του 1941, κατά τη διάρκεια της αναρχίας που επικράτησε στην πόλη του Ηρακλείου, πριν από τους Γερμανικούς βομβαρδισμούς και την ρίψη των αλεξιπτωτιστών.

Σήμερα το ιστορικό Ηρώο της πόλης, το οποίο τα τελευταία χρόνια πέρασε σε χέρια ιδιωτών, χρήζει άμεσης προστασίας. Χρήσεις που δεν αρμόζουν στο χώρο και την ιστορία του έχουν αλλοιώσει τη μορφή και απειλούν και την ίδια την υπόσταση του μνημείου. Η εικόνα του Ηρώου δεν περιποιεί τιμή για την πόλη του Ηρακλείου και τους ανθρώπους της. Η εγκατάλειψη και η βεβήλωση περιγράφουν ως λέξεις την κατάσταση του μνημείου, το οποίο εγκλωβίζεται ανάμεσα σε μεταγενέστερα προσκτίσματα, όπως οι τουαλέτες (!) και τα πρόχειρα υπόστεγα, που εξυπηρετούν τις ανάγκες των τελευταίων χρήσεων του χώρου. 

Επιπλέον τα τελευταία χρόνια οι ιδιοκτήτες του χώρου ζητούν επίμονα την κατεδάφιση του μνημείου για την εξοικονόμηση επιπλέον θέσεων για της επιχείρησης πάρκιγκ που λειτουργούν. Γύρω από το επαπειλούμενο σήμερα Ηρώο έχουν συνασπισθεί φορείς, σύλλογοι και κάτοικοι της πόλης διεκδικώντας το αυτονόητο: Την προστασία του Ηρώου, τη οποία αρνείται πεισματικά το Υπουργείο Πολιτισμού, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών. 

• Ζητούμε την άμεση εισαγωγή του θέματος στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων, προκειμένου να εξεταστεί η κήρυξη του Ηρώου, με επιστημονικά κριτήρια αυτή τη φορά.

• Ζητούμε την άμεση πρωτοβουλία της περιφέρειας Κρήτης, αλλά και του Δήμου Ηρακλείου, σύμφωνα και με την σχετική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, προκειμένου να ξεκινήσει άμεση διαδικασία απαλλοτρίωσης του χώρου του Μνημείου, διαδικασία που είναι η μόνη ενδεδειγμένη για την προστασία αλλά και περαιτέρω ανάδειξη του ηρώου."