Τελευταία ενημέρωση 22:48

"Έφυγε" σήμερα το απόγευμα στην ηλικία των 92 ετών ο Στυλιανός Αλεξίου, ένας απο τους μεγαλύτερους Έλληνες αρχαιολόγους - φιλολόγους, ιδρυτής των αρχαιολογικών μουσείων Χανίων και Αγίου Νικολάου.

Ο Στυλιανός Αλεξίου γεννήθηκε το 1921. Ήταν ομότιμος καθηγητής αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, στο οποίο δίδαξε από το 1977 έως το 1991, πρώην Γενικός Έφορος Αρχαιοτήτων Κρήτης και διευθυντής του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου (1962-1977). 

Ήταν αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, μέλος της Αρχαιολογικής Εταιρείας, του Γερμανικού Ινστιτούτου και επίτιμος διδάκτωρ των πανεπιστημίων Padova και Κύπρου. 

Ανακάλυψε τους υστερομινωικούς τάφους του Λιμένος Κνωσού και τους πρωτομινωικούς θολωτούς τάφους της Λεβήνος (Λέντα). Στο μουσείο Ηρακλείου δημιούργησε μια νέα πτέρυγα και την αίθουσα της Συλλογής Γιαμαλάκη. 

Ίδρυσε τα μουσεία Χανίων και Αγίου Νικολάου. Δημοσίευσε πολλές εργασίες σε ελληνικά και ξένα περιοδικά. 

Πραγματοποίησε φιλολογικές μελέτες και εκδόσεις έργων ("Έρωτόκριτος", "Απόκοπος", "Βοσκοπούλα", "Διγενής Ακρίτας", "Σολωμός"), καθώς και μελέτες σχετικές με την κοινωνία, τη ζωή και τον πολιτισμό της Κρήτης στο ΙΕ΄ - ΙΖ΄ αι. 

Άλλες εργασίες του αφορούν σε θέματα ιστορικής γλωσσολογίας και σε ετυμολογήσεις λέξεων του κρητικού ιδιώματος και των νέων ελληνικών. 

Το 1993 τιμήθηκε με το Ειδικό Κρατικό Βραβείο Λογοτεχνίας για το σύνολο του έργου του, και το 2003 με τον Χρυσού Σταυρό του Τάγματος της Τιμής. 

Ήταν επίτιμο μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων.

Συλληπητήριες δηλώσεις

Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης
«Ο θάνατος του βραβευμένου και διεθνώς αναγνωρισμένου συμπατριώτη μας λόγιου-Ακαδημαϊκού Στυλιανού Αλεξίου αφήνει δυσαναπλήρωτο κενό στα Ελληνικά Γράμματα και τον πολιτισμό», αναφέρει σε δήλωση του ο Περιφερειάρχης Κρήτης Σταύρος Αρναουτάκης και προσθέτει: «Ο Στυλιανός Αλεξίου ήταν από τους πλέον σημαντικούς σύγχρονους Έλληνες φιλολόγους-αρχαιολόγους με πλούσιο συγγραφικό έργο, φιλολογικές μελέτες, μελέτες κοινωνικού και πολιτισμικού χαρακτήρα, αρχαιολογικές ανακαλύψεις και το πολυσήμαντο έργο του αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές»

Δήμαρχος Ηρακλείου Γιάννης Κουράκης
« Με βαθιά θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο ενός σπουδαίου πνευματικού ανθρώπου ενός σπουδαίου Ηρακλειώτη του Καθηγητή Στυλιανού Λ.Αλεξίου που έφυγε από τη ζωή πλήρης ημερών.
Ο Στυλιανός Αλεξίου ήταν ένα σημαντικό πνευματικό και Πολιτιστικό κεφάλαιο για το Ηράκλειο ,τη Κρήτη και την Ελλάδα με πλούσιο έργο ,αφού υπηρέτησε με την ίδια θέρμη τόσο την Αρχαιολογία όσο και τα γράμματα ως φιλόλογος και Πανεπιστημιακός Δάσκαλος.
Ο θάνατός του αφήνει δυσαναπλήρωτο κενό ,αποτελεί πλήγμα για τον πνευματικό κόσμο και κάνει τα Ελληνικά Γράμματα αλλά και το πολιτισμό ευρύτερα φτωχότερο.
Θα τον θυμόμαστε με σεβασμό για την σπουδαία προσφορά του για την οποία έχει τιμηθεί άλλωστε από το Δήμο Ηρακλείου με το Βραβείο Ηθικής Τάξεως.
Στην οικογένειά του εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια».

Δήμαρχος Χερσονήσου Ζαχαρίας Δοξαστάκης
Ένας σπουδαίος λόγιος, ένας διαπρεπής δάσκαλος και μία μορφή της Νεοελληνικής Γραμματείας, ο Καθηγητής Στυλιανός Αλεξίου, έφυγε σήμερα από τη ζωή. Αφήνει πλούσιο συγγραφικό έργο, μοναδικές φιλολογικές μελέτες και σπάνιες καταγραφές.
Ευτύχησα να συμμετέχω στις φιλολογικές συζητήσεις που είχε με τον αείμνηστο συγχωριανό μου Μενέλαο Παρλαμά. Η τελευταία του επιθυμία, να ταφεί στον τόπο των προγόνων του, το Κράσι, αποτελεί πράξη τιμής και αγάπη για το Δήμο μας και τον ευχαριστούμε για αυτό. Εκ μέρους του Δήμου Χερσονήσου και του Ιδρύματος «Έλλη Αλεξίου» εκφράζουμε στην οικογένειά του τα θερμά μας συλλυπητήρια.

Βουλευτής Ηρακλείου του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ Μαρία Διακάκη
"Έφυγε, ένας από τους σπουδαιότερους πνευματικούς ανθρώπους της εποχής μας. Ο Στυλιανός Αλεξίου, ήταν ένας από τους τελευταίους μεγάλους δασκάλους μας, κορυφαίος φιλόλογος και αρχαιολόγος, μεταφραστής ποίησης και της αρχαίας ελληνικής γραμματείας και σπουδαίος μελετητής της κρητικής λογοτεχνίας.
Στην οικογένεια του , τα θερμά μου συλλυπητήρια"

Βουλευτής Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας Λευτέρης Αυγενάκης
"Με θλίψη πληροφορηθήκαμε τον θάνατο του Στυλιανού Αλεξίου, μιας εμβληματικής προσωπικότητας του Ηρακλείου, της Κρήτης και ολόκληρης της Ελλάδος,
Το τεράστιο πνευματικό, συγγραφικό και πολιτιστικό έργο που αφήνει, αποτελούν πολύτιμη κληρονομιά για τις επόμενες γενιές, με διαχρονική αξία για τα Γράμματα, τον Πολιτισμό και την Αρχαιολογία.
Ο θάνατός του, αποτελεί πλήγμα για τον χώρο του Πολιτισμού, της Παιδείας και των Γραμμάτων ευρύτερα.
Συμμετέχω με συντριβή στο πένθος της οικογένειάς του και υποβάλλω τα θερμά μου συλλυπητήρια."

Βουλευτής Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας Μανώλης Κεφαλογιάννης
"Ο Στυλιανός Αλεξιου έφυγε από κοντά μας αλλά η μνήμη του παραμένει για το πολύτιμο πνευματικό-αρχαιολογικό και φιλολογικό έργο που άφησε σαν παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.
Ένας εκπρόσωπος μιας γενιάς Κρητών που έθεσαν την Κρήτη στην πρωτοπορία του ελληνικού πολιτισμού. Η αγαπημένη του κρητική γη τον υποδέχεται με ένα μεγάλο ευχαριστώ της Πατρίδας."

Ευρωβουλευτής Σπύρος Δανέλλης
"Έφυγε ο Στυλιανός Αλεξίου… Κορυφαίος αρχαιολόγος, κορυφαίος φιλόλογος, σπουδαίος μεταφραστής ποίησης αλλά και της αρχαιοελληνικής γραμματείας, από τους τελευταίους δασκάλους, ένας ευπατρίδης, λαμπρό μέλος ενός Ηρακλείου που χάνεται.
Πλήρης ημερών και με αξιοσημείωτη διαύγεια και πνευματική δραστηριότητα, μέχρι το τέλος, άφησε πίσω του ένα αξιομνημόνευτο έργο.
Έσβησε ο άνθρωπος, σίγησε ο λόγος του, σταμάτησε τις διαδρομές της η μοναδική του πένα. Θα μείνουν το έργο του, οι αρχαιολογικές ανακαλύψεις, η προσφορά του στο μουσείο Ηρακλείου, η ίδρυση των μουσείων Χανίων και Αγ. Νικόλαου.
Σήμερα στο Ηράκλειο –στην πόλη που δεν εγκατέλειψε ποτέ- η τελευταία πράξη. Θα ήθελα να ήμουν στην εξόδιο ακολουθία του Στυλιανού Αλεξίου. Για τον στερνό αποχαιρετισμό. Τον κρατώ στη σκέψη μου. Ήταν ένας μεγάλος Κρητικός.
Θερμά συλλυπητήρια στους οικείους του."


Τίτλοι βιβλίων του Στυλιανού Αλεξίου
(2012) Στίχοι επιστροφής, Στιγμή
(2011) Η κρητική λογοτεχνία και η εποχή της, Στιγμή
(2010) Ελληνική λογοτεχνία, Στιγμή
(2010) Κείμενα φιλίας και μνήμης, Δοκιμάκης
(2009) Ποικίλα ελληνικά, Στιγμή
(2002) Μινωικά και Ελληνικά, Στιγμή
(1999) Κρητικά φιλολογικά, Στιγμή
(1997) Δημώδη βυζαντινά, Στιγμή
(1997) Σολωμιστές και Σολωμός, Στιγμή
(1994) Σολωμικά, Στιγμή
Minoan Civilization, Κουβίδης B., Μανουράς Β. ΟΕ
Μινωικός πολιτισμός, Κουβίδης B., Μανουράς Β. ΟΕ

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
(2011) Κατάλογος 25, Στιγμή
(2010) Στυλιανός Αλεξίου, Ζήσιμος Λορεντζάτος: Αλληλογραφία 1967 - 2003, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη
(2009) Ψηφίδες, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
(2008) Παιδεία και πολιτισμός στην Κρήτη: Βυζάντιο - Βενετοκρατία, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης
(2007) Ευκαρπίας έπαινος, Πορεία
(2006) Νίκος Καζαντζάκης: Το έργο και η πρόσληψή του, Κέντρο Κρητικής Λογοτεχνίας [εισήγηση]
(2005) Η πρόσληψη της αρχαιότητας στο βυζαντινό και νεοελληνικό μυθιστόρημα, Στιγμή [εισήγηση]
(2001) Δάφνη, Ergo
(1958) Η αποκατάστασις του ναού του Αγίου Μάρκου του Χάνδακος, Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών

Μεταφράσεις
(2009) Συλλογικό έργο, Κατάλογος 24, Στιγμή
(2004) Συλλογικό έργο, Το εντευκτήριον, Στιγμή [μετάφραση, επιμέλεια]
(1999) Σολωμός, Διονύσιος, 1798-1857, Στοχασμοί, Στιγμή
(1998) Shakespeare, William, 1564-1616, Σονέτα, Στιγμή [μετάφραση, επιμέλεια]

Λοιποί τίτλοι
(2013) Σολωμός, Διονύσιος, 1798-1857, Ο Κρητικός, Κίχλη [επιμέλεια]
(2010) Καζαντζάκης, Νίκος, 1883-1957, Από το ποιητικό έργο του Νίκου Καζαντζάκη, Εκδόσεις Καζαντζάκη [ανθολόγηση, επιμέλεια]
(2007) Σολωμός, Διονύσιος, 1798-1857, Διονυσίου Σολωμού ποιήματα και πεζά, Στιγμή [επιμέλεια]
(2001) Χορτάτσης, Γεώργιος, 1550-π.1660, Ερωφίλη, Στιγμή [επιμέλεια]
(2000) Κορνάρος, Βιτσέντζος, 1553-1613, Ερωτόκριτος, Ερμής [επιμέλεια]
(1999) Κορνάρος, Βιτσέντζος, 1553-1613, Ερωτόκριτος, Βιβλιοπωλείον της Εστίας [επιμέλεια]
(1998) Μπεργαδής, Απόκοπος. Η Βοσκοπούλα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας [επιμέλεια]
(1995) Βασίλειος Διγενής Ακρίτης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας [επιμέλεια]
(1995) Μπουνιαλής, Μαρίνος Τζάνες, Ο κρητικός πόλεμος (1645-1669), Στιγμή [επιμέλεια]
(1992) Χορτάτσης, Γεώργιος, 1550-π.1660, Η ελευθερωμένη Ιερουσαλήμ, Στιγμή [επιμέλεια]
(1991) Ζήνων, Στιγμή [επιμέλεια]
(1985) Βασίλειος Διγενής Ακρίτης, Ερμής [επιμέλεια]