Στις 24 Αυγούστου 2012 ο καιρός στο Βερολίνο μόνο καλοκαιρινός δεν ήταν. Η ψυχρότητα στην υποδοχή του τότε νέου Ελληνα πρωθυπουργού από τη Γερμανίδα καγκελάριο ήταν κάτι περισσότερο από εμφανής. Η Αγκελα Μέρκελ και ο Αντώνης Σαμαράς αντάλλαξαν λίγες λέξεις με δυσκολία μπροστά στις κάμερες. Το πρωί της ίδιας μέρας οι Financial Times Deutschland είχαν στο πρωτοσέλιδο μια φωτογραφία του Ελληνα πρωθυπουργού σε κατάμαυρο φόντο. Ήταν η εποχή που το σενάριο του Grexit ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές στον ευρωπαϊκό βορρά.

Χθες, δεκαπέντε μήνες μετά την πρώτη επίσημη επαφή του πρωθυπουργού με την καγκελάριο, ο καιρός στο Βερολίνο ήταν χειμωνιάτικος. Το κλίμα, όμως, στην Καγκελαρία ήταν θερμό και η Αγκελα Μέρκελ αποφασισμένη να στείλει μηνύματα και στις Βρυξέλλες και στην τρόικα και στους Έλληνες. Ήταν όμως φανερό ότι για πρώτη φορά τα επιτεύγματα των θυσιών δεν επιδέχονταν αμφισβήτηση από τον βασικό χρηματοδότη των ελληνικών δανείων. Βασική αιτία για όλη αυτή την αλλαγή της εικόνας δείχνει ότι είναι ο... μαγικός αριθμός της επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος για το 2013. Μετά το γεύμα εργασίας με τον Αντώνη Σαμαρά η Αγκελα Μέρκελ βαθμολόγησε θετικά δημόσια την πορεία της Ελλάδος και έστειλε το μήνυμα: «Ας βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο...».

Κίνηση πρώτη: Η Αγκελα Μέρκελ άνοιξε τον δρόμο για την ελάφρυνση του χρέους με την ενσωμάτωση των στοιχείων του προϋπολογισμού του 2013 από τη Eurostat, δηλαδή τον Απρίλιο. Η καγκελάριος παρέπεμψε σε μελλοντική απόφαση του Eurogroup που δεσμεύει και τη Γερμανία για κινήσεις ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους υπό τις δύο προϋποθέσεις της απόφασης του Eurogroup της 27ης Νοεμβρίου 2012, δηλαδή πρωτογενές πλεόνασμα και παραμονή του προγράμματος σε τροχιά. Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι ανοίγει επισήμως τον Απρίλιο η συζήτηση για τη διευθέτηση του θέματος του ελληνικού χρέους, αλλά αποφεύγει να προσδιορίσει τον χρόνο εφαρμογής των μέτρων λόγω των ευρωεκλογών του Μαΐου. Ωστόσο, συνομιλητές του πρωθυπουργού υπενθυμίζουν ότι στην απόφαση του περασμένου Νοεμβρίου προσδιορίζονται ως εργαλεία η μείωση των επιτοκίων, η παράταση του χρόνου αποπληρωμής των ελληνικών ομολόγων και η ενίσχυση της χρηματοδότησης από τα διαρθρωτικά ταμεία.

Κίνηση δεύτερη: Η Γερμανίδα καγκελάριος έδωσε ταυτόχρονα οδηγίες στην Ελλάδα για συνέχεια στις διαρθρωτικές αλλαγές και προσήλωση στη δημοσιονομική πειθαρχία. «Οι υποχρεώσεις της Ελλάδος πρέπει να υλοποιηθούν», είπε χαρακτηριστικά η κ. Μέρκελ, αναγνωρίζοντας τις θυσίες των Ελλήνων και προτρέποντας να συνεχίσουν στον δρόμο των αλλαγών. Παράλληλα, όμως, για πρώτη φορά από την έναρξη του προγράμματος η κ. Μέρκελ εμφανίζεται να νουθετεί την τρόικα συστήνοντας να κλείσει τη διαπραγμάτευση πριν από την ανάληψη από την Ελλάδα της προεδρίας της Ε.Ε. τον Ιανουάριο, αλλά και να λάβει υπόψη της τα επικαιροποιημένα στοιχεία για τα φορολογικά έσοδα και την τάση που διαμορφώνεται προκειμένου να υπάρξει συμβιβασμός για το δημοσιονομικά κενό. Η καγκελάριος δηλώνει ότι ο Αντώνης Σαμαράς τη διαβεβαίωσε πως «η Ελλάδα θα εκπληρώσει όσα έχει ζητήσει η τρόικα» και συγχρόνως επισημαίνει στην τρόικα πως για παράδειγμα τα φορολογικά έσοδα στην Ελλάδα βελτιώνονται τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο, οπότε η εκτίμηση για το δημοσιονομικό κενό του 2014 πρέπει να λαμβάνει υπόψη το σύνολο της εικόνας.

Κίνηση τρίτη: Κεντρικό στοιχείο του μηνύματος της καγκελαρίου είναι η στήριξη που προσφέρει η Γερμανία στην Ελλάδα σε διμερές επίπεδο με παροχή τεχνογνωσίας και παρουσία της KFW στο Επενδυτικό Ταμείο για την ενίσχυση της ρευστότητας στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με 100 εκατ. ευρώ. Το Ταμείο διαθέτει συνολικά 500 εκατ. και η νομοθέτησή του θα προχωρήσει μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου. Η παρουσία της KFW, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, αυξάνει την αξιοπιστία του και άρα τον συντελεστή μόχλευσης.

Ο Αντώνης Σαμαράς, από την άλλη πλευρά, αποφεύγει να σηκώνει τη σημαία της ελάφρυνσης του χρέους και στέκεται στην επιβεβαίωση των επιτευγμάτων. Οι αριθμοί που παρέθεσε στη συνέντευξη Τύπου έδειξαν τον δρόμο της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων των δανειστών. Πρωτογενές πλεόνασμα πάνω από 800 εκατ. αναγνωρισμένο από την τρόικα, δημοσιονομική προσαρμογή, εκθέσεις του ΟΟΣΑ για ανάκτηση ανταγωνιστικότητας, αυξημένη απορροφητικότητα κοινοτικών κονδυλίων και η εικόνα της Ελλάδος στις αγορές ήταν οι βασικές παράμετροι της επιχειρηματολογίας του πρωθυπουργού υπό τον τίτλο «Η Ελλάδα τα καταφέρνει». Εδωσε μάλιστα έμφαση στην αντιμετώπιση της Ελλάδος από τις αγορές. παραθέτοντας ενδεικτικά στοιχεία: Αύγουστος 2012 (πρώτη επίσκεψή του ως πρωθυπουργού στο Βερολίνο) το επιτόκιο του δεκαετούς ομόλογου διαπραγματεύονταν στο 25%. Σήμερα διαπραγματεύεται στο 8%, δηλαδή σε αποδόσεις πριν από την κρίση, είπε χαρακτηριστικά ο κ. Σαμαράς.

Από το Βερολίνο ο πρωθυπουργός και ενώπιον της καγκελαρίου έστειλε μήνυμα στους Ελληνες, διαψεύδοντας για άλλη μια φορά τα σενάρια περί μειώσεων μισθών και συντάξεων. Στέλεχος της ελληνικής αντιπροσωπείας που συμμετείχε στη συνάντηση με την Αγκελα Μέρκελ βεβαιώνει ότι «δεν ετέθη θέμα μείωσης μισθών και συντάξεων.

Αντίθετα συζητήθηκαν με έμφαση διαρθρωτικά και θέματα ανάπτυξης». Κάνοντας ένα βήμα παραπέρα ο κ. Σαμαράς ανακοίνωσε ενώπιον της κ. Μέρκελ ότι θα μοιράσει το 70% του πρωτογενούς πλεονάσματος σε αυτούς που το έχουν ανάγκη, ως απάντηση και στη φημολογία ότι οι δανειστές εξοργίστηκαν από την εξαγγελία της κυβέρνησης για αναδιανομή μέρους του πλεονάσματος.

Δείχνοντας πως ακολουθεί το παράδειγμα της Ιρλανδίας, ο κ. Σαμαράς δήλωσε επίσης ότι δεν θα χρειασθεί άλλο Μνημόνιο και πως από του χρόνου με το πλεόνασμα θα εξυπηρετεί και μέρος των τόκων. Αυτή η αναφορά του ήταν σαφές ότι απευθύνονταν και στην αντιπολίτευση που έχει επενδυσει στη διαίρεση μνημόνιο - αντιμνημόνιο. Πέραν τούτου, όμως, ο πρωθυπουργός απέφυγε να μιλήσει για τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα, τουλάχιστον δημόσια.

imerisia.gr