Με λαμπρότητα πρόκειται να εορταστεί η επέτειος των εκατό χρόνων από την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, που συνδιοργανώνουν η Περιφέρεια Κρήτης, η Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, ο Δήμος Χανίων και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος». 

Οι εκδηλώσεις που έχουν ήδη ξεκινήσει από την αρχή του χρόνου στην Κρήτη, την Ελλάδα αλλά και το εξωτερικό, θα κορυφωθούν το τριήμερο 29, 30 Νοεμβρίου και 1 Δεκεμβρίου στα Χανιά.

Αναλυτικά, την Παρασκευή 29 Νοεμβρίου στις 18:00 στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» θα πραγματοποιηθεί Συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος, υπό την προεδρία του Προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, Ευάγγελου Μεϊμαράκη και στις 19:30 στην αίθουσα του Ιδρύματος «Σταύρος Σ. Νιάρχος» θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση για την Επέτειο, με πανηγυρική ομιλία του προέδρου της Βουλής των Ελλήνων, αναγόρευση σε Εταίρους του Ιδρύματος της Ελένης Μπίστικα–Κατραμοπούλου, Δημοσιογράφο εφημ. «Η Καθημερινή» και Αντιπρόεδρο Ένωσης Σμυρναίων, της Αιμιλίας Κλάδου-Μπλέτσα, Αρχιτέκτονα Μηχανικού και ομότιμο μέλος ΤΕΕ και του Δημήτρη Χαλιβελάκη, Επιχειρηματία, ενώ θα ακολουθήσει σύντομη αναφορά από την μουσειοπαιδαγωγό του Ιδρύματος με θέμα «Οι εκπαιδευτικές δράσεις για την επέτειο της Ένωσης της Κρήτης». 

Η εκδήλωση θα κλείσει με την απονομή τιμητικής διάκρισης σε εκπαιδευτικούς για τη συνεργασία τους στα βιωματικά εργαστήρια – εκπαιδευτικά προγράμματα «Η πορεία προς την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα». 

Το Σάββατο 30 Νοεμβρίου στις 11:30 π.μ. θα γίνει στέψη του ανδριάντα του Εθνάρχη Ελευθερίου Βενιζέλου (πλατεία Ελευθερίας) και κατάθεση στεφάνων από τους διοργανωτές και σχολεία της πόλης. Μετά τη στέψη θα τηρηθεί ενός λεπτού σιγή και στη συνέχεια θα ανακρουστεί, από τη μουσική των Ενόπλων Δυνάμεων, ο Θούριος του Εθνάρχη και ο Εθνικός Ύμνος. 

Στις 18:00 μ.μ. στον εκθεσιακό χώρο του Κέντρου Αρχιτεκτονικής Μεσογείου θα πραγματοποιηθούν τα εγκαίνια της Παγκρήτιας Έκθεσης Ιστορικού Υλικού «1770-1913 Πορεία προς την Ένωση». 

Στις 19:30 στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων η εκδήλωση θα ξεκινήσει με χαιρετισμούς των οργανωτών, θα ακολουθήσει ποίημα του Βαγγέλη Κακατσάκη με τίτλο: «1η Δεκεμβρίου 2013», ενώ ο Γενικός Διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» Νικόλαος Παπαδάκης θα είναι ο κεντρικός ομιλητής με θέμα: «1912: Η σύγκρουση του Ελευθερίου Βενιζέλου με τους Κρήτες Βουλευτές». Θα ακολουθήσει συναυλία από τη Χορωδία Χανίων και την Παιδική Χορωδία Βενιζελείου Ωδείου που θα τραγουδήσουν το έργο «Κρήτης Μεγαλυνάρι», μία καντάτα αφιερωμένη στην Κρήτη και στους αγώνες του κρητικού λαού, που οδήγησαν στο πολυπόθητο γεγονός της Ένωσης, σε ποιητική σύνθεση Βασίλη Χαρωνίτη και μουσική Γιάννη Μεντζελόπουλου. Αφηγήτρια θα είναι η Ρόζα Μοτάκη Κονταδάκη. Η εκδήλωση θα κλείσει με την παράδοση της υφαντής, από μετάξι, Ελληνικής Σημαίας από την Αποστολή Πηνελόπη Gandhi και το Λύκειο Ελληνίδων. 

Την Κυριακή 1 Δεκεμβρίου, επέτειο της Ένωσης, Όρθρος και Συνοδική Λειτουργία θα ψαλθούν στις 07:00 π.μ. στον Μητροπολιτικό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου. Θα ακολουθήσει ομιλία από τον μητροπολίτη Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου & Βιάννου, Ανδρέα Νανάκη.

Στις 08:00 π.μ. εωθινό θα παιανίσουν οι μπάντες των Ενόπλων Δυνάμεων και θα ηχήσουν χαιρετιστήριοι κανονιοβολισμοί.

Στις 11:00 π.μ. θα τελεσθεί επίσημη Δοξολογία στο Μητροπολιτικό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου και στη συνέχεια θα σχηματιστεί πομπή για τη μεταφορά της Σημαίας στο Φρούριο Φιρκά.

Η τελετή έπαρσης της σημαίας στο Φρούριο Φιρκά θα γίνει στις 11:30 π.μ.

Ο πανηγυρικός της ημέρας θα εκφωνηθεί από τον Δήμαρχο Χανίων, κ. Μανόλη Σκουλάκη, και στην συνέχεια θα γίνει έπαρση της Σημαίας.

Ακολουθεί επίσκεψη στο Ναυτικό Μουσείο Κρήτης (παρουσίαση αναμνηστικής σειράς γραμματοσήμων), στο Δημαρχείο Χανίων για τα εγκαίνια της βιβλιοθήκης του Ελευθερίου Βενιζέλου, στον Φιλολογικό Σύλλογο “Χρυσόστομος” (φωτογραφική έκθεση Περικλή Διαμαντόπουλου) και στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων (έκθεση “Κρήτη 1913-2013”).

Στις 19:30 στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων θα γίνει μουσική εκδήλωση από το Σώμα Μουσικής του Πολεμικού Ναυτικού για τα 40 χρόνια λειτουργίας του Ναυτικού Μουσείου Κρήτης.

Μήνυμα Περιφερειάρχη Σταύρου Αρναουτάκη

Το 2013 αποτελεί χρονιά ορόσημο για την Κρήτη, καθώς συμπληρώνονται 100 χρόνια από την ενσωμάτωση του νησιού μας στον εθνικό κορμό. Με την έπαρση της ελληνικής σημαίας στο φρούριο Φιρκά των Χανίων, την 1η Δεκεμβρίου του 1913, ο πόθος πολλών γενεών Κρητικών έβρισκε επιτέλους τη δικαίωσή του. 

Είχαν προηγηθεί δεκάδες αιματοβαμμένοι αγώνες για την ελευθερία και την ένωση, δεδομένου ότι οι Κρητικοί ποτέ δεν αποδέχθηκαν τη μοίρα του κατακτημένου και πάντοτε βρίσκονταν σε επαναστατική εγρήγορση, παλεύοντας με ηρωισμό για υψηλά ιδανικά. 

Η σημασία αυτής της ιστορικής επετείου είναι αυταπόδεικτη. Συγκινεί και κινητοποιεί κάθε Κρητικό, εντός και εκτός Κρήτης. Αποτελεί αφορμή να θυμηθούμε την ένδοξη ιστορία μας, να τιμήσουμε τους αγώνες των προγόνων μας και να αναδείξουμε την πλούσια πολιτιστική μας κληρονομιά. Επιπλέον, είναι μία ευκαιρία να προχωρήσουμε σε έναν απολογισμό της εκατονταετίας και να σχεδιάσουμε το μέλλον του νησιού μας. 

Ιδιαίτερα, στη σημερινή εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για τη χώρα μας, να αντλήσουμε παραδείγματα και δύναμη από τους αγώνες, το θάρρος, την αυταπάρνηση των προγόνων μας. 

Με αυτές τις σκέψεις, η Περιφέρεια Κρήτης με την επιστημονική στήριξη του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος», ανέλαβε την πρωτοβουλία για την οργάνωση σειράς αξιόλογων εκδηλώσεων και δράσεων. 

Μέσα από τη συνεργασία όλων μας, στόχος είναι να αναδείξουμε την Κρήτη μας, την ιστορία, τον πολιτισμό μας, την οικονομική δραστηριότητα, την πνευματική και καλλιτεχνική δημιουργία, τον λαϊκό μας πολιτισμό, την ευαισθητοποίηση αλλά και την ενεργή συμμετοχή των νέων στις παρακαταθήκες των προγόνων μας. 

Η έναρξη των εκδηλώσεων ξεκίνησε στο Ηράκλειο τον Απρίλιο, στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου, παρουσία της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ. 

Παράλληλα ξεκίνησαν σημαντικές εκδηλώσεις και δράσεις σε ολόκληρο το νησί, οι οποίες απλώθηκαν και πέρα από τα γεωγραφικά του όρια, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, σε άλλες περιφέρειες της χώρας αλλά και στο εξωτερικό, όπου βρίσκονται απόδημοι συμπατριώτες μας. 

Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται το τριήμερο 29 Νοεμβρίου - 1 Δεκεμβρίου στα Χανιά. 

Η καρδιά του νησιού μας χτυπάει και στις πέντε ηπείρους, παντού όπου ζουν Κρητικοί, παντού όπου κατοικούν φίλοι του νησιού μας. Σε αυτόν τον παγκρήτιο συναγερμό έχουν θέση και ρόλο όλοι. Η Κρήτη οφείλει να αποδείξει ότι ξέρει να τιμά τους ήρωες της, αυτούς που πάλεψαν για να είναι σήμερα ελεύθερη. 

Είναι η στιγμή, γιορτάζοντας σήμερα εκατό χρόνια ελευθερίας, εκατό χρόνια Ένωσης, να επιβεβαιώσουμε ότι, όπως και οι πρόγονοι μας, δεν θα λιγοψυχήσουμε. Όπως οι πρόγονοι μας, θα κοιτάζουμε μπροστά, θα κρατήσουμε το κεφάλι ψηλά, θα μείνουμε όλοι ενωμένοι μέσα στη δυσκολία. Όπως εκείνοι, θα παραδώσουμε στα παιδιά μας μια καλύτερη Κρήτη, μια καλύτερη Ελλάδα, ενωμένοι για πάντα.

Ως πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής και Περιφερειάρχης Κρήτης, θέλω να ευχαριστήσω για τη συνεργασία τα μέλη της Οργανωτικής και Επιστημονικής Επιτροπής των εκδηλώσεων, την τοπική αυτοδιοίκηση, τα πανεπιστημιακά και ερευνητικά ιδρύματα, τους πολιτιστικούς φορείς, τους απανταχού συλλόγους Κρητών εντός και εκτός Ελλάδας, τους χορηγούς, όλα τα μέσα ενημέρωσης, τα τοπικά παραδοσιακά συγκροτήματα και όλους όσους άμεσα ή έμμεσα συμβάλουν για την επιτυχία των εκδηλώσεων."