Όταν βγαίνουν για πρώτη φορά με το υποβρύχιο στη θάλασσα, όλοι οι ναύτες πρέπει να περάσουν το τελετουργικό της μύησης. Σε εμένα έτυχε το ελάχιστο. Από την οροφή της καμπίνας έριχναν θαλασσινό νερό το οποίο έπρεπε να πιω. Η γεύση του είναι φοβερά στυφή και πικρή. Τότε μου έδωσαν το πιστοποιητικό που είχε συνταχθεί με το χέρι, ότι είμαι πλέον ναύτης σε υποβρύχιο. 

Σε μερικά υποβρύχια, εκτός από αυτή την τελετή προστίθεται και μια άλλη, το «φιλί της βαριοπούλας». Την κρεμούν στην οροφή, και όταν το σκάφος κουνάει, ο ναύτης πρέπει να τη φιλήσει. Το νόημα του τελευταίου «εθίμου» μου διαφεύγει, αλλά εδώ δεν πρέπει να φέρνεις αντιρρήσεις, κάτι άλλωστε που είναι και ο πρώτος κανόνας μπαίνοντας στο σκάφος.

Σχεδόν κάθε υποβρύχιο έχει δυο πληρώματα. Όταν το ένα παίρνει άδεια (αυτή προβλέπεται μετά από κάθε πλεύση), αναλαμβάνει καθήκοντα το άλλο. Η διάρκεια των πλεύσεων ποικίλει. Η πιο μικρή είναι 50 ημέρες και η μεγαλύτερη 90. Αρχικά γίνεται ο σχεδιασμός και η ανάλυση των αποστολών. Για παράδειγμα, η κατάδυση και επικοινωνία με άλλο υποβρύχιο, η κατάδυση στο μέγιστο δυνατό βάθος, ασκήσεις με πυρά, κ.ο.κ.. Αν οι ασκήσεις εγκριθούν από το Γενικό Επιτελείο, τότε το υποβρύχιο αποπλέει για αποστολή.
Κάτω από τον πάγο

Τις περισσότερες φορές πλέαμε κάτω από τους πάγους του Βόρειου Πόλου, όπου το υποβρύχιο δεν διακρίνεται από δορυφόρο, ενώ όταν αυτό βρίσκεται σε καθαρά νερά, τότε μπορεί να εντοπιστεί ακόμη και σε βάθος 100 μέτρων. Στα καθήκοντά μας ήταν η περιπολία μιας θαλάσσιας περιοχής και η πλήρης ετοιμότητα για τη χρήση των όπλων, σε περίπτωση πολεμικής εμπλοκής. Ένα υποβρύχιο με 16 βαλλιστικούς πυραύλους, μπορεί να «εξαφανίσει» για παράδειγμα τη Βρετανία. Στον καθένα από τους πυραύλους βρίσκονται 10 αυτόνομες κεφαλές. Η καθεμιά κεφαλή έχει ισχύ 5-6 φορές μεγαλύτερη από την έκρηξη στη Χιροσίμα. Επομένως, μπορεί να θεωρηθεί ότι κουβαλούσαμε καθημερινά καταστρεπτική ισχύ 800 μεγαλύτερη από εκείνη της Χιροσίμα.

Το να ζεις σε έναν περιορισμένο χώρο δεν είναι τόσο δύσκολο όσο φαίνεται. Σε μεγάλο βαθμό επειδή είσαι όλη την ώρα απασχολημένος. Οκτώ ώρες τις περνάς στη βάρδια. Κάθε μέρα κατά τις 15:00 καλούνται όλοι για το «μικρό συμμάζεμα». Καθένας πηγαίνει να συγυρίσει κάποιο μικρό τμήμα. Κάποιος αναλαμβάνει την κονσόλα χειρισμού του υποβρυχίου που μπορεί να έχει μαζέψει σκόνη, άλλος το αποχωρητήριο για τους ναύτες (που βρίσκεται στο μπροστινό τμήμα του σκάφους). Το πιο ενοχλητικό εδώ, είναι ότι τα σημεία που σου ανατίθενται στην αρχή της υπηρεσίας σου δεν αλλάζουν καθ’ όλη τη διάρκειά της, κι έτσι αν άρχισες να τρίβεις την τουαλέτα, θα το κάνεις αυτό ως το τέλος.



Καλό φαγητό

Τα πληρώματα των υποβρυχίων τρέφονται πολύ καλά. Το πρωινό περιλαμβάνει συνήθως τυρί, μέλι, μαρμελάδα. Στο μεσημεριανό ή το βραδινό υπάρχει οπωσδήποτε κόκκινο χαβιάρι από οξύρυγχο. Κάθε μέρα προβλέπονται για κάθε ναύτη 100 γραμμάρια ξηρό κόκκινο κρασί, σοκολάτα και ρίνα σε αποξηραμένη ή παστή μορφή. Από τη σοβιετική εποχή ακόμη, όταν αποφάσιζαν με ποιο τρόπο να ανοίγει η όρεξη των ναυτών των υποβρυχίων, η επιτροπή χωρίστηκε σε δυο στρατόπεδα. Οι μεν ψήφισαν μπύρα και οι δε το κρασί. Νίκησαν οι δεύτεροι, αλλά το στεγνό ή παστό ψαρικό-μεζές, το οποίο συνόδευε κανονικά τη μπύρα, για κάποιο λόγο παρέμεινε στη λίστα.

Το καταστατικό είναι το παν για μας. Είναι γεγονός βέβαια ότι μερικές φορές αγγίζει το φαιδρό. Για παράδειγμα, σύμφωνα με το άρθρο 33 του Καταστατικού παράταξης, των ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων, η κίνηση με τρέξιμο ξεκινά μόνο με την εντολή «τροχάδην μαρς». Και να που μια φορά ο υποδιοικητής της μεραρχίας θέλησε να πάει στην τουαλέτα, αλλά αυτή ήταν κλειδωμένη. Διατάζει τον Α΄ βοηθό του διοικητή του πλοίου: «Πρώτε βοηθέ, ανοίξτε την τουαλέτα». Ο Α΄ βοηθός στέκεται ασάλευτος και δεν αντιδρά. Ο υποδιοικητής ξεσπά: «Α΄ φέρτε το κλειδί τροχάδην». Αλλά εκείνος εξακολουθούσε να στέκεται στην ίδια στάση. «Τροχάδην, σας λέω! Δεν με ακούτε; Τροχάδην! Τι περιμένετε;». Ο Α΄ βοηθός έκλεισε το καταστατικό το οποίο διάβαζε όπως φαίνεται στον ελεύθερο χρόνο και λέει: «Αναμένω, σύντροφε πλοίαρχε, την εντολή “μαρς”».



Διοικητές ... “Θεοί”

Οι διοικητές είναι διαφορετικοί μεταξύ τους, όλοι όμως πρέπει να προκαλούν το δέος. Η ανυπακοή ή οι αντιρρήσεις σημαίνουν -το λιγότερο- ότι θα λάβεις επίπληξη που θα καταχωρηθεί στον προσωπικό σου φάκελο. Ο πιο εκφραστικός διοικητής που μου έτυχε ήταν ο πλοίαρχος Γκαπονένκο (σ.σ. το επώνυμο δεν είναι το αληθινό). Μια φορά κατέβηκε κάτω, κοίταξε γύρω και είπε: «Με τι ασχολείστε εσείς εδώ, ε;».

Του λέμε, επεξεργαζόμαστε τις εκπαιδευτικές ασκήσεις, πρέπει να συνεργαστούμε με το γειτονικό υποβρύχιο, το σκάφος 685. Ξαφνικά πήγε ο ίδιος στην κονσόλα, πήρε το μικρόφωνο και βγήκε στον αιθέρα: «Σκάφος 685, εδώ σκάφος 681, ζητώ να εκτελέσετε τη “λέξη” (“λέξη” στη γλώσσα των ναυτικών σημαίνει διακοπή της πορείας, στάση)». Στην άλλη γραμμή του ασυρμάτου ακούστηκε: «Ελήφθη. Εδώ, σκάφος 685, δεν μπορώ να εκτελέσω τη “λέξη”». 

Ο Γκαπονένκο άρχισε να εκνευρίζεται: «Διατάζω να εκτελεστεί η “λέξη” άμεσα!». Η απάντηση ήταν ακόμη πιο πεισματική από πριν: «Ελήφθη. Σας επαναλαμβάνω, δεν μπορώ να εκτελέσω τη “λέξη”». Τότε αυτός εξαγριώθηκε εντελώς: «Σε διατάζω να εκτελέσεις τη “λέξη”! Άμεσα, ακούς! Είμαι ο πλοίαρχος Γκαπονένκο! Όταν έρθεις στη βάση θα σε κρεμάσω ανάποδα!». Επικράτησε μια αμήχανη σιγή. Τότε ο ασυρματιστής, ημιθανής από το φόβο, ψιθυρίζει: «Σύντροφε καπετάνιε, ζητώ συγγνώμη, χρειαζόμαστε το σκάφος 683, καθώς το σκάφος 685 είναι αεροπλάνο». Ο Γκαπονένκο έσπασε την κονσόλα, έφυγε στην καμπίνα του και μέχρι την ανάδυση του υποβρυχίου δεν ξαναεμφανίστηκε.

rbth.gr/