Σε ένα άκρως ενδιαφέρον βίντεο που θυμίζει καρτούν, το πρακτορείο Bloomberg παρουσιάζει τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα τραγικά λάθη που οδήγησαν στο σημερινό αδιέξοδο με την κρίση χρέους. Και εξηγεί πώς και γιατί όταν μια και μόνο χώρα ταλαντεύεται πάνω από το βάραθρο της κατάρρευσης, τότε κινδυνεύει άμεσα όλο το οικοδόμημα.

Με λίγα λόγια, το παρακάτω βίντεο περιγράφει πώς ξεκίνησε η ανάγκη για μια ένωση κρατών: Συχνά οι ευρωπαϊκές χώρες ήταν σε πόλεμο μεταξύ τους. Τότε σταματούσε και κάθε οικονομική δραστηριότητα. Υπήρχαν διαφορετικά νομίσματα και για να γίνει διακρατικό εμπόριο υπήρχαν δασμοί και φόροι. Ο Β' Παγκόσμιος κατέστρεψε εκ βάθρων την ευρωπαϊκή ήπειρο. Με τη λήξη του γεννήθηκε η ιδέα της ενοποίησης, έτσι βασιζόμενες στο σχέδιο Schuman, έξι χώρες υπογράφουν μια συνθήκη για να ενοποιήσουν τις βαριές βιομηχανίες τους —άνθρακα και χάλυβα— κάτω από μια κοινή διεύθυνση. Κατ’ αυτό τον τρόπο, καμιά από αυτές τις χώρες δεν θα μπορεί πια να φτιάχνει όπλα για να πολεμήσει εναντίον των άλλων, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Οι έξι αυτές χώρες είναι: το Βέλγιο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία, οι Κάτω Χώρες και το Λουξεμβούργο.

Το τελευταίο “οχυρό” που θύμιζε τον παλιό διχασμό έπεσε το 1989: δεν ήταν άλλο από το Τείχος της Ντροπής ή αλλιώς Τείχος του Βερολίνου. Μετά ήρθε η Συνθήκη του Μάαστριχτ για τη δημιουργία της ΕΕ και το 1999 έγινε ένα σημαντικό βήμα παρακάτω: η δημιουργία του κοινού νομίσματος. Ωστόσο, παρά την υιοθέτηση του ευρώ, ίσχυαν διαφορετικές δημοσιονομικές πολιτικές (fiscal policies) από χώρα σε χώρα και , όπως αναφέρει το Bloomberg, αυτή ήταν και η γενεσιουργός αιτία της κρίσης.

Η νομισματική πολιτική (monetary policy) ελέγχει τις προμήθειες μιας χώρας σε ρευστό, πόσα χρήματα δηλαδή υπάρχουν σε μια οικονομία, αλλά και τα επιτόκια για να δανειστείς χρήματα. Αντιθέτως, η δημοσιονομική πολιτική (fiscal policy) ελέγχει πόσα χρήματα συλλέγει μια κυβέρνηση από φόρους και πόσα δαπανά (κανονικά μπορεί να δαπανήσει όσα συλλέγει, αλλά αν δεν επαρκούν τότε δανείζεται και δημιουργεί έτσι το deficit spending (δαπάνες που τροφοδοτούν το έλλειμμα).

Στην περίπτωση της Ελλάδας τώρα, πριν την έλευση του ευρώ, όχι μόνο έπρεπε να πληρώνουμε υψηλά επιτόκια για να δανειστούμε (18%), αλλά μπορούσαμε να δανειστούμε λίγα χρήματα αφού για τόσα μας εμπιστεύονταν οι δανειστές. Μόλις όμως μπήκαμε στο ευρώ, το ποσό που μπορούσαμε να δανειστούμε εκτοξεύθηκε στα ύψη. Και αυτό ακριβώς κάναμε, αφού πλέον μπορούσαμε να δανειστούμε με το ίδιο επιτόκιο που δανειζόταν η Γερμανία. Ευρώ εκείνοι, ευρώ κι εμείς...

Το να είσαι μέλος της Ευρωζώνης, είναι σαν να δανείζεσαι χρησιμοποιώντας μια “γερμανική πιστωτική κάρτα”. Η Γερμανία στην ουσία μπαίνει σαν εγγυητής και κάνει το repayment του χρέους που τυχόν δημιουργείς. Με αυτόν τον τρόπο οι δαπάνες πήγαν στα ύψη, δημιουργήθηκαν υπερβολικά πολλές θέσεις εργασίας στο δημόσιο για παράδειγμα, με πρωταρχικό στόχο να βρεθούν “πελάτες” που θα στηρίξουν μια κυβέρνηση.

Έτσι, η μια χώρα δάνειζε στην ουσία την άλλη κι αυτό ήταν πολύ ευχάριστο όσο υπήρχε πίστωση. Το 2008 όλα αυτά κατέρρευσαν μαζί με τη στεγαστική πίστη στις ΗΠΑ. Σταμάτησε και ο δανεισμός. Άρχισε η λιτότητα. Για να συνεχίσει να κάνει το repayment των χρεών η Γερμανία απαιτεί οι χώρες να εφαρμόσουν μέτρα λιτότητας, ώστε να γίνουν φερέγγυες. Κι έτσι ξεκινά ο φαύλος κύκλος. Ως μοναδική λύση στο πρόβλημα, το βίντεο περιγράφει τη δημιουργία ενιαίου φορέα που θα μπορεί να περικόπτει σε όλες τις χώρες δαπάνες, να ορίζει τους φόρους και να θεσπίζει νόμους. Αυτό βέβαια προϋποθέτει παραχώρηση εθνικής κυριαρχίας. Απαιτείται με λίγα λόγια η εναρμόνιση της νομισματικής και της δημοσιονομικής πολιτικής. Διαφορετικά το οικοδόμημα που αυτή τη στιγμή στηρίζεται στο ενιαίο νόμισμα θα καταστραφεί και το ευρώ θα διαλυθεί στα εξ ων συνετέθη...

newmoney.gr