Ηταν Αύγουστος του 1968 όταν στους δρόμους της Πράγας ακουγόταν μόνο το αποκρουστικό τρίξιμο από τις ερπύστριες των σοβιετικών τεθωρακισμένων, που επανέφεραν την κομμουνιστική «νομιμότητα» στη χώρα. Σαράντα έξι χρόνια μετά, στα σοκάκια της τσέχικης πρωτεύουσας οι κάτοικοί της «αφουγκράζονται» τον παλμό των αναρίθμητων επισκεπτών της πόλης-μύθου.

Εάν υπάρχει μια πόλη που μπορεί να συναγωνιστεί σε ρομαντισμό και κομψότητα το Παρίσι, αυτή δεν είναι άλλη από την Πράγα, «το ωραιότερο κόσμημα του κόσμου», όπως την αποκαλούσε ο Γκαίτε. Απειρα λόγια έχουν ειπωθεί και τόνοι μελάνης έχουν χυθεί για την ακαταμάχητη έλξη που ασκεί η σαγηνευτική νύμφη του ποταμού Μολδάβα στους απανταχού ερωτευμένους και ονειροπόλους αυτού του πεζού κόσμου.

Το περίφημο Κάστρο της Πράγας στα χρώματα της νύχτας. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Το περίφημο Κάστρο της Πράγας στα χρώματα της νύχτας

Βγαλμένη κυριολεκτικά από μεσαιωνικό παραμύθι, η τσέχικη πρωτεύουσα συγκαταλέγεται στους κορυφαίους ρομαντικούς προορισμούς όχι μόνο της Ευρώπης, αλλά ολόκληρου του πλανήτη.

Κάστρα, καθεδρικοί ναοί, βασιλικά παλάτια, μπαρόκ αγάλματα και κτίρια, πλακόστρωτα καλντερίμια, μουσεία, γκαλερί και γέφυρες -ένας πρωτόγνωρος αρχιτεκτονικός οργασμός που δύσκολα περιγράφεται με λόγια- αποτελούν τα ιδανικά σκηνικά για εκείνους που αναζητούν ονειρεμένους προορισμούς για να αποδράσουν μακριά από όλους και από όλα.

Ανέκαθεν όμως η Πράγα γοήτευε τους πάντες με την κομψότητα, την αρχοντιά και τον ρομαντισμό της. Ο Φρανς Κάφκα έζησε εδώ την πιο δημιουργική περίοδο της συγγραφικής του πορείας, ο Γκαίτε συνήθιζε να χαλαρώνει δίπλα στις όχθες του Μολδάβα, ενώ ο Μπετόβεν και ο Λιστ περπατούσαν αμφότεροι στη «Βασιλική Οδό» της πόλης.

Βόλτα πίσω στον χρόνο... Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Βόλτα πίσω στον χρόνο...

Σήμερα, κάθε γειτονιά της Πράγας ακτινοβολεί Ιστορία, κάθε γωνιά της αντιπροσωπεύει ένα μάθημα αρχιτεκτονικής, ενώ οι άνθρωποί της, φιλόξενοι και διαχυτικοί, έχουν να σας διηγηθούν από μια μικρή ενδιαφέρουσα ιστορία. Τι άλλο μπορεί να ζητήσει άραγε κανείς από την απόλυτη ατμοσφαιρική πρωτεύουσα της Ευρώπης, που αποπνέει αύρα εποχής και κατέχει περίοπτη θέση στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη;

Η νύμφη του Μολδάβα

Αν και οι πρώτοι μόνιμοι κάτοικοι της περιοχής εμφανίζονται γύρω στο 4.000 π.Χ., η καθαυτή ιστορία της πόλης ξεκινά τον 9ο αιώνα μ.Χ. με την επικράτηση του τσέχικου έθνους, που εκχριστιανίζεται από τους Κύριλλο και Μεθόδιο - είναι η εποχή που εγκαθιδρύεται η δυναστεία των Πρεμυσλιδών.

Οι μαριονέτες είναι από τα δημοφιλέστερα αναμνηστικά της Πράγας. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Οι μαριονέτες είναι από τα δημοφιλέστερα αναμνηστικά της Πράγας

Το 1278 τα ηνία της Πράγας παίρνουν στα χέρια τους οι Αψβούργοι. Μέσα στους επόμενους δυο αιώνες, οι Αυστριακοί ηγεμόνες αναδεικνύουν την Πράγα δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ευρώπης, μετά το Παρίσι. Επί διακυβέρνησης του αυτοκράτορα Καρόλου Δ' (1346-1378), η ακμάζουσα Πράγα στολίζεται με τα διασημότερα μνημεία της, όπως τη Γέφυρα του Καρόλου, τον Καθεδρικό ναό του Αγίου Βίτου, το Πανεπιστήμιου του Καρόλου, την εκκλησία της Παναγίας του Τιν κ.ά.

Η συνέχεια όμως δεν είναι η ιδανικότερη. Εξαιτίας του Τριακονταετούς πολέμου (1618-1648), μεγάλο μέρος της Πράγας καταστρέφεται και ο πληθυσμός της αποδεκατίζεται. Η οικονομική και αρχιτεκτονική ανάπτυξη της πόλης αρχίζει ξανά τον 18ο αιώνα και ο ιστορικός πυρήνας της εκτείνεται στις δύο όχθες του Μολδάβα, με τη συνένωση των πέντε όμορων «πόλεων-δήμων» (Νέα Πόλη, Παλιά Πόλη, Χράντσανι-Κάστρο, Εβραϊκή συνοικία και Μικρό Μέρος).

Στους δρόμους της Πράγας με αυτοκίνητα εποχής. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Στους δρόμους της Πράγας με αυτοκίνητα εποχής

Ο 20ός αιώνας βρίσκει την Πράγα πρωτεύουσα του νεοσύστατου κράτους των Τσέχων, ενώ μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου πολέμου η χώρα προσαρτείται στο Ανατολικό Μπλοκ ? ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός που επιβάλλουν οι Σοβιετικοί αποτελεί τη νέα αρχιτεκτονική έκφραση της τσέχικης πρωτεύουσας.

Το 1968, το 1989 και το 1992 γράφονται τα τρία τελευταία ?και καθοριστικότερα? κεφάλαια στη νεότερη ιστορία της Πράγας: η «Ανοιξη της Πράγας», η «Βελούδινη Επανάσταση» και η ανακήρυξη της πόλης σε πρωτεύουσα της νέας Δημοκρατίας της Τσεχίας, μετά τη διάλυση της Τσεχοσλοβακίας.

Ο γοτθικός Καθεδρικός του Αγίου Βίτου θεωρείται το αρχιτεκτονικό ορόσημο του κάστρου. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Ο γοτθικός Καθεδρικός του Αγίου Βίτου θεωρείται το αρχιτεκτονικό ορόσημο του κάστρου

Στην αυγή του 21ου αιώνα, η απαστράπτουσα Πράγα υποδέχεται ετησίως 3.000.000 επισκέπτες, που καταφτάνουν από όλο τον κόσμο για να ζήσουν τη μαγεία της πόλης-μύθου.

Το κάστρο-ορόσημο της Πράγας

Οταν μιλάμε για Πράγα, εννοούμε φυσικά το ιστορικό κέντρο της Παλιάς Πόλης. Μια εκτεταμένη περιοχή 8.500 στρεμμάτων που συμπεριλαμβάνεται (μαζί με το κάστρο) στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO από το 1992 και μοιραία θα μονοπωλήσει τις βόλτες σας - η Πράγα είναι μια πόλη που περπατιέται, γι' αυτό ετοιμαστείτε να λιώσετε... σόλες.

Το τραμ είναι από τα πιο διαδεδομένα μέσα μεταφοράς στην Πράγα. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Το τραμ είναι από τα πιο διαδεδομένα μέσα μεταφοράς στην Πράγα

Η μεγάλη ποικιλία των διαφόρων αρχιτεκτονικών ρυθμών (μπαρόκ, αναγεννησιακός, γοτθικός), η δυναμική που διαμορφώνει στο αριστουργηματικό αστικό τοπίο της Παλιάς Πόλης ο ποταμός Μολδάβας και οι γέφυρές του, η σημαντική πολιτιστική κληρονομιά που φυλάσσεται στα μουσεία της πόλης και η καλοδιατηρημένη μεσαιωνική αστική τοπογραφία, αποτελούν το δέλεαρ για να επισκεφθείτε οποιαδήποτε εποχή του χρόνου την Πράγα και να ανακαλύψετε την κάθε πτυχή της πληθωρικής προσωπικότητάς της.

Πολλοί είναι αυτοί που ξεκινούν τη γνωριμία με την Πράγα ανηφορίζοντας στο τεράστιο οικοδομικό συγκρότημα του κάστρου, που δεσπόζει στην κορυφή ενός μεγάλου λόφου στην αριστερή όχθη του Μολδάβα (στην περιοχή Χράτσανι). Το Κάστρο της Πράγας είναι σήμερα το μεγαλύτερο μεσαιωνικό συγκρότημα στην Ευρώπη και εντυπωσιάζει για τη διαφορετικότητα των αρχιτεκτονικών ρυθμών στα κτίσματά του.

Αποψη της κεντρικής πλατείας της Παλιάς Πόλης. Σε πρώτο πλάνο ο γοτθικός ναός της Παναγίας του Τιν. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Αποψη της κεντρικής πλατείας της Παλιάς Πόλης. Σε πρώτο πλάνο ο γοτθικός ναός της Παναγίας του Τιν

Ορόσημο του κάστρου θεωρείται ο τεράστιος γοτθικός Καθεδρικός του Αγίου Βίτου. Το πνευματικό-θρησκευτικό σύμβολο των Τσέχων ξεκίνησε να κτίζεται το 1344 και ολοκληρώθηκε περίπου 6 αιώνες αργότερα (1929). Στο εσωτερικό του μπορείτε να δείτε τάφους Τσέχων βασιλιάδων (μεταξύ αυτών και του «αγαθού βασιλιά» -και ήδη αγίου- Βεγκέσλαου), όπως και τα κοσμήματα του στέμματος - μην παραλείψετε να ανεβείτε στην κορυφή του καμπαναριού.

Από τα υπόλοιπα μνημειακά αξιοθέατα του κάστρου επισκεφθείτε οπωσδήποτε το Βασιλικό Παλάτι (Lobkowicz Palace), τη Βασιλική του Αγίου Γεωργίου (915), το Τσέχικο Μουσείο Τέχνης, τη Βιβλιοθήκη Strahosvska (1679) και το Χρυσό Σοκάκι (ο περίφημος «Δρόμος των Αλχημιστών», με 11 ιστορικές κατοικίες του 15ου αιώνα).

Πράγα, επιστροφή στον Μεσαίωνα... Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Πράγα, επιστροφή στον Μεσαίωνα...

Μουσείο Kάφκα
Από τα δημοφιλέστερα μουσεία της Πράγας. Μπορείτε να ενημερωθείτε για τη ζωή και το έργο του διάσημου Τσέχου συγγραφέα. Kafka Museum (Cihelna 2b, Prague 1, www.kafkamuseum.cz). Ανοιχτά καθημερινά 10:00-18:00.

Μαύρο Θέατρο
Το Μαύρο Θέατρο γεννήθηκε στην Πράγα τη δεκαετία του 1970. Πρόκειται για ένα φαντασμαγορικό θέαμα με παντομίμα, μουσική και χορό, που βασίζεται στο σκοτάδι και στον ειδικό φωτισμό.

Στιγμιότυπο από την κεντρική πλατεία της Παλιάς Πόλης. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Στιγμιότυπο από την κεντρική πλατεία της Παλιάς Πόλης

Από τα πιο γνωστά θέατρα είναι το «Laterna magika» (00420 224 914129, www.laterna.cz) και το «Divaldo Ta Fantastika» (00420 222 221366, www.tafantastika.cz).


Η έδρα των βασιλιάδων


Δεν είναι μόνο το μεγαλύτερο μεσαιωνικό κάστρο της Ευρώπης, αλλά και από τα μεγαλύτερα του κόσμου . Η ιστορία του Κάστρου της Πράγας ξεκίνησε τον 9ο αιώνα μ.Χ. και δέχτηκε τέσσερις διαφορετικές ανακαινίσεις και επεκτάσεις από τον 12ο-18ο αιώνα. Για αρκετούς αιώνες αποτέλεσε την έδρα των βασιλιάδων της Βοημίας και σήμερα είναι η επίσημη κατοικία του αρχηγού του τσέχικου κράτους.

 Υπαίθριος ζωγράφος στη Γέφυρα του Καρόλου. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Υπαίθριος ζωγράφος στη Γέφυρα του Καρόλου

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις ώρες λειτουργίας, τα αξιοθέατα και τα εισιτήρια εισόδου του κάστρου, μπορείτε επισκεφθείτε την επίσημη ιστοσελίδα www.hrad.cz/en/prazsky_hrad/navsteva_hradu.shtml.


Ανακαλύπτοντας την Παλιά Πόλη

Το Αστρονομικό Ρολόι της Πράγας είναι από τα πιο πολύφωτογραφημένα μνημεία της πόλης. Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Μητσάκης
Το Αστρονομικό Ρολόι της Πράγας είναι από τα πιο πολύφωτογραφημένα μνημεία της πόλης

Μετά την εμπειρία του κάστρου, κατευθυνθείτε στα γραφικά πλακόστρωτα σοκάκια της Παλιάς Πόλης και αφήστε τη μεσαιωνική ατμόσφαιρα να σας τυλίξει. Διασχίζοντας την πέτρινη Γέφυρα του Καρόλου (1357) που στεφανώνει τον Μολδάβα, έχετε πολλούς λόγους να κοντοσταθείτε πάνω στην πιο γνωστή ίσως γέφυρα της Ευρώπης: τα τριάντα μαρμάρινα μπαρόκ αγάλματα που τη στολίζουν, οι υπαίθριοι καλλιτέχνες και οι μικροπωλητές της, ο γοτθικός πύργος της, η θέα του κάστρου, τα ποταμόπλοια που αρμενίζουν από κάτω...

Η ψυχή της Πράγας είναι αναμφίβολα η κεντρική πλατεία της Παλιάς Πόλης. Κάθε γωνιά της πολυσύχναστης πλατείας σας επιφυλάσσει και μια απρόσμενη έκπληξη. Φωτογραφίστε το υπέροχο Αστρονομικό Ρολόι του 1513 στο Παλαιό Δημαρχείο (οι θρύλοι αναφέρουν ότι σταματά στις «κακές ώρες» των Τσέχων), ανεβείτε στον Πύργο του Ρολογιού και δείτε την Πράγα από ύψος 69,5 μ., χαλαρώστε μπροστά στο άγαλμα του θρησκευτικού μεταρρυθμιστή Γιαν Χους (κάηκε στην πυρά το 1415) και ξεναγηθείτε στο εσωτερικό της γοτθικής εκκλησίας της Παναγίας του Τιν.

Αναπόσπαστα κομμάτια μιας ταξιδιωτικής εμπειρίας στην Πράγα αποτελούν επίσης η πλακόστρωτη οδός Parizska (γνωστή για τα επώνυμα καταστήματα και τα σπίτια με τις μπαρόκ και νεοαναγεννησιακές προσόψεις τους), η ιστορική Πλατεία Βάτσλαβ στη Νέα Πόλη, η μεγαλοπρεπής Πύλη της Πυρίτιδας απ' όπου ξεκινούσε η «Βασιλική Οδός» και το αρτ-νουβό Δημοτικό Μέγαρο (1912).

Ακόμη κι αν δεν έχετε κανένα απολύτως ενδιαφέρον για τους αρχιτεκτονικούς θησαυρούς της τσέχικης πρωτεύουσας, η Πράγα θα σας ενθουσιάσει με τις πάμπολλες εναλλακτικές προτάσεις διασκέδασης που διαθέτει.

Τι μπορείτε λοιπόν να κάνετε; Παρακολουθήστε μια παράσταση από το περίφημο «Μαύρο Θέατρο» ή μια συναυλία κλασικής μουσικής, ζητήστε από έναν υπαίθριο καλλιτέχνη στη Γέφυρα του Καρόλου να σας κάνει το πορτρέτο, πιείτε καφέ σ' ένα κουλτουριάρικo cafe της Παλιάς Πόλης, δοκιμάστε ντόπιες γαστρονομικές προτάσεις σε υπόγεια μεσαιωνικά εστιατόρια, απολαύστε τις νότες του σαξόφωνου σ' ένα ατμοσφαιρικό τζαζ-κλαμπ ή κάντε μια ρομαντική κρουαζιέρα στα νερά του Μολδάβα...

ethnos.gr/Κείμενο-Φωτογραφίες: Κωνσταντίνος Μητσάκης