Η Επιτροπή Αξιολόγησης Μνημειακών ελαιοδέντρων που έχει συγκροτήσει ο ΣΕΔΗΚ συναντήθηκε σήμερα με Εκπροσώπους Δημων στους οποίους έχουν ήδη ανακηρυχθεί ελαιόδεντρα ως Μνημειακά 

Στόχος της συνάντησης ηταν η συζήτηση των προτάσεων τις οποίες έχει υποβάλλει ο ΣΕΔΗΚ προσφατα στην Περιφέρεια Κρήτης για την ανάδειξη και ανάπλαση των ελαιοδέντρων τα οποια εχουν ηδη ανακηρυχθεί ως Μνημειακά και ο σχεδιασμός ενεργειών για την υποστήριξη τους.

Ο ΣΕΔΗΚ όπως είναι γνωστό, από την ίδρυση του (2002) είχε περιλάβε μεταξύ των στόχων του Καταστατικού του την επισήμανση, ανάδειξη των Μνημειακών Ελαιοδέντρων της Κρήτης σαν στοιχείων της πατρογονικής μας κληρονομίας.

Στα πλαίσια της υλοποίησης του στόχου αυτού ο ΣΕΔΗΚ έχει καταβάλλει μέχρι σήμερα αρκετές προσπάθειες και έχει προχωρήσει στην επισήμανση, καταγραφή και μερική ανάδειξη σε πρώτη φάση 10 Μνημειακών Ελαιοδέντρων το 2005/6 ενώ προσφατα με ειδικές επιστημονικές διαδικασίες ανακήρυξε ως Μνημειακά αλλά 6 ελαιόδεντρα και αξιολόγησε θετικά αλλά 9 που μπορούν να ανακηρυχθούν ως Μνημειακά μόλις αρθούν διάφορα ιδιοκτησιακά και περιβαλλοντικά προβλήματα με τα οποια συνδέονται. 
Ωστόσο πέραν από την καταγραφή και ανακήρυξη βασικό στοιχείο για την παραπέρα ανάδειξη και αξιοποίηση των Μνημείων ελαιοδέντρων για ανάπτυξη του τουρισμού στην ενδοχώρα αλλά και προβολη του Κρητικού ελαιολαδου αποτελει και η ανάπλαση του περιβάλλοντος χώρου των δέντρων αυτών. 

Προς την κατεύθυνση αυτή ο ΣΕΔΗΚ υπέβαλλε από τον περασμένο Φεβρουάριο πρόταση στην Περιφέρεια Κρήτης για την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών και την εκτέλεση των απαραιτήτων έργων. Ενώ όμως μέχρι σήμερα δεν έχει λάβει επίσημα θετική απάντηση, πληροφορήθηκε ότι παράγοντες της Περιφέρειας προωθούν ανάθεση εργασιών καταγραφής άλλων 500 ελαιοδέντρων ως Μνημειακών σε άλλους φορείς.

Μετα από αυτά ο ΣΕΔΗΚ ζήτησε συνάντηση με τον Περιφερειάρχη κ. Σ. Αρναουτακη η οποια πραγματοποιήθηκε στις 16-4-14 στο Ρεθυμνο κατά την οποια του εξέθεσε την αναγκαιότητα και σκοπιμότητα της συνέχισης και ολοκλήρωσης των εργασιών που μεθοδικά και με πολύχρονες προσπάθειες έχει αρχισει και συνεχίζει ο ΣΕΔΗΚ 
Ιδιαίτερα τονίστηκε ότι η επισήμανση, αξιολόγηση και ανακήρυξη των Μνημειακών από την πλευρά του ΣΕΔΗΚ γίνεται με βάση διαδικασία που καθόρισε ειδική Επιτροπή την οποια έχει συγκροτήσει και στην οποια μετέχουν ειδικοί επιστήμονες που έχουν επιστημονικές εργασίες και εμπειρία σχετικά με το θέμα 

Η Επιτροπή αυτή που είναι διεπιστημονική και περιλαμβάνει επιστήμονες όλων των ειδικοτήτων που εμπλέκονται με το θέμα, όπως Αρχαιοβοτανολόγους, Αρχαιολόγους, Γεωπόνους, Εικαστικούς και Περιβαλλοντολόγους, εργάζεται εθελοντικά και ακλουθώντας μελετημένη επιστημονική διαδικασία εξετάζει και αξιολογεί τώρα και αρκετά χρόνια διάφορα Ελαιόδεντρα για ανακήρυξη τους ως Μνημειακών. 

Σύμφωνα με την διαδικασία που εφαρμόζεται από την Επιτροπή η οποια είναι ανοικτή και αναρτημένη στο διαδίκτυο (www.sedik.gr) οι ενδιαφερόμενοι Δήμοι φορεις και ιδιώτες υποβάλλουν συμπληρωμένα ειδικά Δελτία με στοιχεία και φωτο για κάθε προτεινόμενο ελαιόδεντρο. Η Επιτροπή στην συνεχεία μετά από εξέταση των στοιχείων και επί τόπου εξέταση, προχωρεί στην αξιολόγηση και πρόταση στον ΣΕΔΗΚ εκείνων που εκτιμά ότι πληρούν τα κριτήρια για ανακήρυξη τους ως Μνημειακών. 

Με τις προτάσεις που έχει υποβάλλει ο ΣΕΔΗΚ στην Περιφέρεια ζητείται η χρηματοδότηση μέσα από το ΕΣΠΑ η αλλά Ευρωπαϊκά η Εθνικά προγράμματα των εξης:

(α) Εκπόνηση κατασκευαστικών μελετών για την ανάπλαση των ήδη 20 περιπου ανακηρυγμένων Μνημειακών ελαιοδέντρων για τα οποια θα εξασφαλιστούν οι ιδιοκτησιακές προϋποθέσεις.

(β) Εκτέλεση εργασιών ανάπλασης ανάδειξης του περιβάλλοντος χώρου που θα περιλαμβάνει βασικά: Ήπια και συμβατή με το περιβάλλον διευθέτηση του εδάφους, καθαρισμό και διαμόρφωση του δέντρου και της φυσικής χλωρίδας γύρω απο αυτό, διακοσμητική περίφραξη, ξύλινα η πετρόκτιστα πεζούλια ανάπαυσης και ενημέρωσης επισκεπτών, εγκατάσταση εξοπλισμού ενημέρωσης επισκεπτών κ.α. 

Στα πλαίσια της συνάντησης, μετά την ανάλυση των προτάσεων του ΣΕΔΗΚ προς την Περιφέρεια όλα τα παρευρισκόμενα Μελή της Επιτροπής Μνημειακών Δρ. Σαρπακη Α, Δρ. Μιχελακης Ν., Δρ. Μετζιδακης, Αρχοντάκης Ι, και Γκολφινοπούλου Νικολέτα, διετύπωσαν την άποψη ότι οι προτάσεις του ΣΕΔΗΚ βρίσκονται προς την σωστή κατεύθυνση και ότι η Περιφέρεια πρέπει να τις υιοθετήσει με στόχο να συνεχιστεί και ολοκληρωθούν οι προσπάθειες που χρόνια τώρα καταβάλλει ο ΣΕΔΗΚ. 
Η διάθεση προσφοράς και συνεργασίας και άλλων φορέων στην όλη προσπάθεια οπωσδήποτε είναι αποδεκτή εφόσον βεβαία συμβάλλει στην επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί και την ολοκλήρωση του έργου που έχει παραχθεί.

Από την πλευρά των εκπρόσωπων των Δημων Σελινου, Πλατάνια, Κισάμου, Αποκορώνου , Ρεθυμνου και Αμαριου που παραβρεθήκαν διατυπώθηκε η άποψη ότι το έργο που έχει αρχισει στα πλαίσια του ΣΕΔΗΚ πρέπει να συνεχιστεί και ολοκληρωθεί με την ανάδειξη και ανάπλαση των Μνημειακών που έχουν ανακηρυχθεί στους Δήμους τους από τον ΣΕΔΗΚ. Οι Δήμοι μπορούν και πρέπει να συμβάλλουν στην εξασφάλιση των ιδιοκτησιακών προϋποθέσεων, στις κατασκευαστικές εργασίες αλλά και υποστήριξη της διατήρησης, προβολής και επισκεψιμοτητας των δένδρων που θα αναπλαστούν.

Τέλος από την πλευρά του ο Αντιπεριφερειάρχης κ. Καλογερής ο όποιος παραβρέθηκε στην συνάντηση, δήλωσε ότι η προσπάθεια του ΣΕΔΗΚ είναι πολύ αξιόλογη διότι συμβάλλει στην προστασία της πατρογονικής μας κληρονομιάς αλλά και στην ανάπτυξη του τουρισμού στην ενδοχώρα καθώς και στην προβολη του ελαιολάδου. Επομένως οι προτάσεις του ΣΕΔΗΚ θα εξεταστούν με θετικό πνεύμα και θα υποστηριχτούν χρηματοδοτικά στα πλαίσια των δυνατοτήτων της Περιφέρειας. 

ΑΝΑΚΗΡΥΓΜΕΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑΚΑ ΕΛΑΙΟΔΕΝΤΡΑ

Σε πρώτη φάση μετά απο έρευνα και μελέτη που έγινε το 2005 από ειδική Διεπιστημονική Ομάδα στα πλαίσια του προγράμματος «Ο Πολιτισμός της Ελαιοκομίας στην Κρήτη», καταγράφηκαν και ανακηρύχτηκαν ως Μνημειακα 10 ελαιόδεντρα που βρίσκονται στα Δ.Δ. Βούβες (Δ. Πλατανιά), Π. Ρούματα ( Δ. Πλατανιά), Ανισαράκι (Δ. Καντάνου), Σαμωνά (Δ. Αποκορώνου), Κ. Τριπόδο (Δ. Μυλοποτάμου), Γέννα (Δ. Αμαρίου), Αγ. Δέκα (Δ. Γόρτυνας), Πανασό (Δ. Γόρτυνας) , Παλιάμα (Δ. Φαιστού) και Καβούσι (Δ. Ιεράπετρας).
Σε δεύτερη φάση στα πλαίσια της διαδικασίας που εφαρμόζει η παρούσα Επιτροπή (www.sedik.gr ) αξιολογήθηκαν άλλες 50 Αιτήσεις που υποβλήθηκαν από Δήμους, Φορεις και Ιδιώτες και ανακηρύχτηκαν ως Μνημειακά τα εξής 6 Ελαιόδεντρα: «Μεγάλη Ελιά» Αερινού (Δ. Κισάμου), . «Υψωμένη Ελιά» Βατολάκκου (Δ. Πλατανιά)., «Μνημειακό Άλσος Ελιάς» Ασωμάτων (Δ. Αμαρίου), Ελιά Καμηλαρίου (Δ. Φαιστού). , «Μεγάλη Ελιά» Άνω Βιάννου (Δ. Βιάννου) και Ελιά Αγγελιανών (Δ. Μυλοποτάμου)
Παράλληλα με βάση την ίδια διαδικασία αλλά 9 ελαιόδεντρα αξιολογήθηκαν θετικά και μπορούν να ανακηρυχθούν και αυτά ως Μνημειακά μόλις εκπληρωθούν για αυτά διάφορα ιδιοκτησιακά και περιβαλλοντικά κριτήρια . Τα Ελαιόδεντρα αυτά είναι: 
Ελιά Χρωμοναστηρίου (Δ. Ρεθύμνου), Ελιά Άστρικα (Δ. Πλατανιά), Ελιά Χωραφακίων (Δ. Χανίων). Ελιά Κάτω Ασιτών (Δ. Ηρακλείου),. Ελιά στις Τρεις Ελιές Καντάνου (Δ. Σελίνου), «Ιστορική Ελιά» Βουτά (Δ. Καντάνου –Σελίνου), Ελιά Μοδιού (Δ. Πλατανιά), «Ελιά Μαθαίνας» Λάστρου (Δ. Σητείας), «Φουρκολιά» (Δ. Σητείας).

Η Επιτροπή Αξιολόγησης Μνημειακών Ελαιόδεντρων που όρισε με απόφαση του ο ΣΕΔΗΚ αποτελείται από τους: 

Σαρπάκη Ανάγια - Δρ. Αρχαιολόγο –Αρχαιοβοτανολόγο,
Μιχελάκη Νίκο – Δρ. Γεωπόνο- Πρώην Ερευνητή και Δ/ντε Ινστιτούτου Ελιάς Χανιών 
Μετζιδάκη Γιάννη – Δρ. Γεωπόνο Πρ. Ερευνητή του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων, 
Αρχοντάκη Ιωάννη – Ιστορικό Τέχνης, Καλλιτεχνικό Επιμελητή στο " Ελαιουργείον Τέχνης
Γκολφινοπούλου Νικολετα, Γεωπόνο Πρασίνου του Δήμου Ρεθυμνου
Κουκουράκη Ανθή, Αρχαιολόγο