Ο πρωθυπουργός της χώρας κατέθεσε τις τελευταίες μέρες σκέψεις ή και προτάσεις του για την Αναθεώρηση του Συντάγματος. Με εντυπωσιακή προμετωπίδα. Το σημερινό Σύνταγμα έκλεισε τον κύκλο του! 

Ορισμένες από τις προτάσεις του έχουν σαφές περιεχόμενο. Μπορούν να μετατραπούν σε κανόνες. Με δεσμευτική ισχύ. Οι περισσότερες, όχι. Διατυπώνει διακηρυκτικές αρχές, που ο καθείς μπορεί να προσδώσει σε αυτές το νόημα που θέλει ή και τον βολεύει. Έστω και προσχηματικά. 

Πολλά από αυτά, που προτείνει ο πρωθυπουργός, είναι χρήσιμα. Σχεδόν πολύτιμα. Όπως ο πλήρης διαχωρισμός της νομοθετικής από την εκτελεστική εξουσία. Όπως η επαναφορά ορισμένων μόνο αρμοδιοτήτων του Προέδρου της Δημοκρατίας. Χωρίς, όμως, καμία αρμοδιότητα που να επιτρέπει ή να ενθαρρύνει συγκρούσεις ή πολώσεις ανάμεσα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον πρωθυπουργό που έχει τη δεδηλωμένη νομιμοποίηση της Βουλής. 

Οι περισσότερες, όμως, από τις προτάσεις δεν απαιτούν καν την Αναθεώρηση του Συντάγματος. Και τη «βαριά» και θεσμικά πολυδάπανη διαδικασία Αναθεώρησης. Που, σχεδόν αυτονόητα, αξίζει. 

Όπως ο περιορισμός του αριθμού των βουλευτών. Προβλέπεται ήδη από το Σύνταγμα. Αρκεί να το αποφασίσουν. 

Όπως η διαφάνεια των οικονομικών των κομμάτων. Αρκεί να το δεχθούν όλα τα κόμματα που εκπροσωπούνται στη Βουλή. Και να το εφαρμόσουν! 

Όπως ο ουσιαστικός εκδημοκρατισμός του πολιτικού συστήματος. Αρκεί τα κόμματα, όλα τα κόμματα, να αποκτήσουν εσωτερική δημοκρατία. Να παύσουν να είναι αρχηγικά. Με αυθαίρετα μεταβαλλόμενες διαδικασίες ανάδειξης όλων των οργάνων τους. 

Όπως η οριοθέτηση των… βοσκότοπων! Με την ελπίδα ότι ο συνταγματικός νομοθέτης δεν θα μετατραπεί σε αγρονόμο – τοπογράφο! 

Και, τέλος, δεν είναι κατανοητή η πρόταση για ρητή πρόβλεψη στο Σύνταγμα της προστασίας της εθνικής ταυτότητας. Ποιος κανόνας, ακόμη και αυξημένης τυπικής ισχύος, μπορεί να υποκαταστήσει την ιστορική βούληση του λαού μας για τη διατήρηση, επιβίωση και προώθηση του πεπρωμένου του Έθνους και της Πατρίδας μας;

Δύο τουλάχιστον προτάσεις του πρωθυπουργού ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για τραγικά ολισθήματα. 

Η πρώτη αφορά στον τρόπο ανάδειξης του Προέδρου της Δημοκρατίας. Απευθείας από το λαό. Μια πρώτη εκτίμηση μπορεί να οδηγήσει στην εύκολη επιδοκιμασία της ως ενίσχυση του εκδημοκρατισμού της χώρας. Ο ιστορικός ορίζοντας τόσο της χώρας μας, όσο και άλλων κρατών, προσφέρει περισσότερα στοιχεία. Ελλοχεύει ο κίνδυνος διχαστικών και τραυματικών συγκρούσεων. 
Η δεύτερη αφορά στην προστασία του περιβάλλοντος, όπως οριοθετείται στο σημερινό άρθρο 24 του Συντάγματος. Την εποχή που υποβαθμίζεται διαρκώς το περιβάλλον, παρά τις αγωνιώδεις προσπάθειες του ανωτάτου Δικαστηρίου της χώρας, δεν επιτρέπεται η ελαστικοποίηση της προστασίας να έχει ως αφετηρία το ίδιο το Σύνταγμα.

Οι ουσιαστικές, όμως, αντιρρήσεις στρέφονται κατά του χρόνου και του πλαισίου της ανακοίνωσης των σχετικών προτάσεων Αναθεώρησης του Συντάγματος. Αναμφισβήτητα πρέπει να ανοίξει ένα νέο ιστορικό κεφάλαιο μετά το πολιτικό, θεσμικό και ηθικό τέλος της Μεταπολίτευσης. Αυτό προϋποθέτει ευρύτερες πολιτικές συναινέσεις και ανοικτό διάλογο στην πολιτική κοινωνία. 

Άλλωστε είναι άκαιρη η συζήτηση της Αναθεώρησης του Συντάγματος. Βρισκόμαστε στην τελική ευθεία των αυτοδιοικητικών και ευρωπαϊκών εκλογών. Μια ιστορική, σχεδόν, ευκαιρία ανανέωσης του πολιτικού προσωπικού της χώρας σε επίπεδο τοπικών και περιφερειακών κοινωνιών. Και μια σημαντική δυνατότητα να αποστείλουμε στα κεντρικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμπολίτες μας ικανούς να διαπραγματευτούν όσα μας αξίζουν και όσα μας πρέπουν. Με τη δύναμη της συναπόφασης. 

Οι μέχρι σήμερα ενδείξεις είναι αρνητικές. Έχουμε επιδοθεί σε καλλιστεία αναγνωρισιμότητας με τον αντίστοιχο επικοινωνιακό ενθουσιασμό. Και έχουμε αναλωθεί στην εκφορά ξύλινου λόγου, χωρίς κανένα ουσιαστικό περιεχόμενο. Περασμένων, καθόλου, όμως, ξεχασμένων, εποχών.

Σε κάθε περίπτωση η ευθύνη ανήκει σε εμάς. Όλους τους πολίτες. Άρα μπορούμε να ελπίζουμε. 

Αντώνης Ν. Βγόντζας
Εφημερίδα Πρώτο Θέμα, Κυριακή 11.5.2014