Η «Κίνα Α.Ε.» βγαίνει «για αγορές», αλλά αντί να εστιάζει τους τομείς των πόρων και των υποδομών, το ενδιαφέρον της έχει μετατεθεί στις υπηρεσίες και τη μεταποιητική τεχνολογία και αυτή που, πιθανότατα, θα ευεργετηθεί περισσότερο είναι η Ευρώπη.

Παρά το μέγεθος της οικονομίας της, η Κίνα είναι σχετικά μικρός παίκτης στις εξερχόμενες άμεσες επενδύσεις: εκπροσωπεί 12% της παγκόσμιας παραγωγής, αλλά μόλις 2,1 % του συνόλου των αθροιστικών παγκοσμίων άμεσων επενδύσεων.

Τα πράγματα, όμως, αλλάζουν. Οι Εξερχόμενες Άμεσες Επενδύσεις (ΕΑΕ) αυξήθηκαν κατά 16,8 % και έφθασαν τα 90,17 δισ. δολάρια πέρσι, ενώ οι Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Κίνα αυξήθηκαν μόλις κατά 5,25 %, φθάνοντας τα 117,59 δισ. δολάρια. Σε δύο χρόνια, οι ΕΑΕ πιθανότατα θα ξεπεράσουν τις εισερχόμενες ΑΞΕ, καθώς η Κίνα πλησιάζει το στόχο που τόσο καιρό προσπαθεί να επιτύχει, δηλαδή το ισοζύγιο κεφαλαιακών ροών.

Παράλληλα με την αύξηση στις ΕΑΕ, παρατηρούμε σημαντική μετακίνηση στους επενδυτικούς στόχους. Το πρώτο κύμα των Κινεζικών ΕΑΕ κατευθύνθηκε κυρίως στον πρωτογενή τομέα, με κυρίαρχους τον άνθρακα, το πετρέλαιο και τα μεταλλεύματα, διότι η ταχύτατα αναπτυσσόμενη οικονομία της Κίνας δεν διαθέτει πλούτο φυσικών πόρων. Το δεύτερο κύμα αφορούσε επενδύσεις σε υποδομές και συμπεριελάμβανε τους σιδηροδρόμους, τη ναυτιλία και τα λιμάνια. Φυσικά και τα δύο αυτά κύματα είναι στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους, αφού είναι δύσκολο να αποκομίσει κανείς το πλήρες όφελος των επενδύσεων σε πρώτες ύλες χωρίς καλές μεταφορικές διασυνδέσεις.

Σήμερα γινόμαστε μάρτυρες του τρίτου κύματος. Ο ρυθμός αύξησης των επενδύσεων σε φυσικούς πόρους και υποδομές μειώνεται σταδιακά, ενώ παρατηρείται επιτάχυνση στον τομέα των αγαθών και των υπηρεσιών. Το 2013, το 32,7 % των συνολικών μη χρηματοοικονομικών Εξερχόμενων Άμεσων Επενδύσεων (29,45 δισ. δολάρια) έγιναν στον τομέα των υπηρεσιών προς επιχειρήσεις, το 22,4 % (20,16 δισ. δολάρια) στην εκμετάλλευση μεταλλείων, το 15,2 % (13,67 δισ. δολάρια) στο χονδρικό και λιανικό εμπόριο, το 9,6 % (8,68 δισ. δολάρια) στον μεταποιητικό τομέα και το 7,2 % (6,53 δισ. δολάρια) σε οικοδομικές δραστηριότητες.

Οι ΕΑΕ της Κίνας σε αγαθά και υπηρεσίες κυριαρχούνται από τρεις τομείς: την αυτοκινητοβιομηχανία, τις τηλεπικοινωνίες και τα βασικά καταναλωτικά είδη - κυρίως την παραγωγή τροφίμων. Οι Κινεζικές εταιρείες επιδιώκουν να ανέλθουν στην αλυσίδα της αξίας και αγοράζουν μεταποιητικές επιχειρήσεις στη Δύση όχι μόνο για την εμπορική τους επωνυμία (brand), τα προϊόντα και το μερίδιο αγοράς, αλλά και για να αποκτήσουν τα δικαιώματα της «πνευματικής» περιουσίας και τις δεξιότητες-γνώσεις που αφορούν την ίδια τη μεταποιητική διαδικασία. Συχνά η σχετική τεχνολογία χρησιμοποιείται στη συνέχεια για να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να επιφέρει ποιοτικές βελτιώσεις στις εγχώριες Κινεζικές επιχειρήσεις, των οποίων οι πωλήσεις απευθύνονται σε ολοένα και πιο απαιτητικούς καταναλωτές.

Η Ευρώπη είναι πολύ πιο εκτεθειμένη στο σημερινό κύμα από ό,τι στα δύο προηγούμενα. Τα τελευταία πέντε χρόνια η Ευρώπη έγινε αποδέκτης του 14% των Κινεζικών ΕΑΕ σε αγαθά και υπηρεσίες, εν συγκρίσει με μόλις 1% σε πρωτογενείς τομείς και 5% σε υποδομές.

Οι Κινεζικές εταιρείες επενδύουν συνήθως σε τομείς στους οποίους έχουν ήδη συγκριτικό πλεονέκτημα. Εστιάζουν σε τρεις επενδυτικούς τομείς-κλειδιά: πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται με εντατικούς ρυθμούς στην Κινεζική παραγωγή, εταιρείες υπηρεσιών που διευκολύνουν τις εξαγωγές και εταιρείες που λειτουργούν στον ίδιο τομέα με τους επενδυτές, οι οποίες, όμως, έχουν προηγμένη τεχνολογία, τεχνογνωσία και αναγνωρίσιμες εμπορικές ονομασίες (brand names).

Οι Εξαγορές & οι Συγχωνεύσεις μπορούν να επιταχύνουν τη διεθνοποίηση των Κινεζικών εταιρειών εντός της Ευρώπης. Ενώ έχουν υπάρξει ορισμένες σημαντικές συμφωνίες, τα συνολικά μεγέθη είναι σχετικά μικρά. Αναμένεται, πάντως, να γίνουν περισσότερες τέτοιες συναλλαγές. Οι Κρατικές επιχειρήσεις παίζουν μικρότερο ρόλο στις διεθνείς εξαγορές, όσο αποκτά δυναμική ο ιδιωτικός τομέας. Ο κρατικός τομέας μείωσε τις εξαγορές στην Ευρώπη από 11 δισ. δολάρια το 2012 σε 4,4 δισ. το 2013, αλλά οι ιδιωτικές επιχειρήσεις διπλασίασαν τις επενδύσεις τους από 964 εκατομμύρια δολάρια2 δισ. το 2013.

Οι εμπορικές συναλλαγές μεταξύ Ευρώπης και Κίνας αυξήθηκαν πάνω από 500% την τελευταία δεκαετία, αλλά οι επενδυτικές εισροές έχουν υποχωρήσει. Η βελτίωση της ευελιξίας της αγοράς εργασίας και των προϊόντων σε ορισμένα, τουλάχιστον, Κράτη Μέλη της ΕΕ, καθιστούν την Ευρώπη ολοένα πιο ελκυστική. Αυτή που ξεχωρίζει είναι η Ισπανία, αφού έχει επιτύχει πολύ περισσότερες μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας από ότι η Ιταλία ή η Γαλλία. Η σταθεροποίηση της Ευρωπαϊκής οικονομίας γενικότερα και η επιστροφή σε θετικά πρόσημα αύξησης του ΑΕΠ στα περισσότερα Κράτη Μέλη θα βοηθήσουν να ενισχυθούν οι ΕΑΕ από την Κίνα.

Οι Κινεζικές εταιρείες παρακολουθούν τις εξελίξεις στη Δυτική Ευρώπη και δραστηριοποιούνται ολοένα και περισσότερο στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και τη Μεσόγειο, όπου η κρίση της Ευρωζώνης μείωσε το κόστος εργασίας και δημιούργησε νέες ευκαιρίες για ξένες επενδύσεις. Η Κίνα ανακοίνωσε ένα φιλόδοξο σχέδιο να επενδύει 100 δισ. δολάρια ετησίως στην Ανατολική Ευρώπη μέχρι το 2015, στόχος ο οποίος, αν επιτευχθεί, θα δώσει σημαντική ώθηση στην ανάκαμψη της Ευρωζώνης.

Οι νέες επενδυτικές ροές αναπτύσσονται πάνω στα θεμέλια μιας καλώς εμπεδωμένης εμπορικής σχέσης. Η Ευρώπη αγοράζει περισσότερα προϊόντα από την Κίνα από ότι από κάθε άλλη περιοχή. Οι Ευρωπαϊκές εταιρείες ανταποκρίνονται στην Κινεζική δίψα για αυτοκίνητα, αεροπλάνα, χημικά και αγαθά πολυτελείας, ενώ η Ευρώπη εισάγει υφάσματα, ηλεκτρονικά και άλλα αγαθά αξίας 385 δισ. δολαρίων από την Κίνα. Οι Κινέζοι καταναλωτές καλύπτουν πάνω από το ένα τρίτο των συνολικών πωλήσεων προϊόντων Ευρωπαϊκών εμπορικών επωνυμιών πολυτελείας. Σχεδόν ένα τέταρτο των καινούργιων αυτοκινήτων που πωλούνται στην Κίνα είναι Ευρωπαϊκά. Και αν, όντως η Κίνα γίνει η μεγαλύτερη παγκόσμια οικονομία μέχρι το 2030, όπως αναμένεται από ορισμένους αναλυτές, οι προοπτικές αυτές θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο.

Οι επενδύσεις και οι εξαγορές με στόχο την υποστήριξη της επέκτασης των Κινεζικών εταιρειών στην Ευρώπη αποτελούν νέα δραστηριότητα για τις Κινεζικές τράπεζες, καθώς η ζήτηση για μεγάλη γκάμα εξελιγμένων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών αυξάνεται διαρκώς. Το Λονδίνο, το Παρίσι και το Λουξεμβούργο είναι μεταξύ των πρώτων προτεραιοτήτων της επέκτασης των Κινεζικών τραπεζικών δραστηριοτήτων, λόγω των σημαντικών εμπορικών και επενδυτικών συνδέσεων Κινεζικών εταιρειών με τις εν λόγω οικονομίες. Για παράδειγμα, το Λουξεμβούργο έχει δεχθεί τις περισσότερες εξερχόμενες επενδύσεις από την Κίνα και είναι, πιθανότατα, η βάση της εξέλιξης για μελλοντικά προϊόντα ρενμιμπί (γουάν) για τις Κινεζικές τράπεζες.

Η Κίνα βρίσκεται εν μέσω διαρθρωτικής μεταστροφής: από χώρα που, ιστορικώς, υπήρξε αποδέκτης εισερχόμενων επενδύσεων μετατρέπεται σε χώρα που αποτελεί σήμερα πηγή σημαντικών επενδύσεων σε όλο τον κόσμο. Για τις Ευρωπαϊκές οικονομίες που ψάχνουν για επενδύσεις και νέες λεωφόρους ανάπτυξης, αυτό αποτελεί την αφετηρία μιας νέας εποχής συνεργασίας.

tovima.gr