Επιστολή προς τον Γενικό Διευθυντή του Οργανισμού Απαγόρευσης Χημικών Όπλων (ΟΑΧΟ) κ. Αhmet Uzumcu απέστειλε η Παγκρήτια Επιτροπή ενάντια στη καταστροφή των χημικών όπλων της Συρίας στην κλειστή θάλασσα της Μεσογείου.

Στην επιστολή αναφέρεται:

"Κύριε Γενικέ

Κοινή επιθυμία, υποχρέωση και δικαίωμα είναι να καταστραφούν τα χημικά όπλα της Συρίας και όλων των χωρών που έχουν τέτοια όπλα μαζικής καταστροφής. Ο OΑΧΟ έχει πολυετή εμπειρία στη συστηματική καταστροφή των χημικών όπλων και θεωρούμε μεγάλη επιτυχία την συγκέντρωση και την απομάκρυνση των μεγαλύτερων ποσοτήτων των χημικών όπλων από το έδαφος της εμπόλεμης Συρίας.

Η απόφαση όμως του OΑΧΟ για την εν πλω υδρόλυση των δραστικών ουσιών από τα χημικά όπλα της Συρίας, στα διεθνή ύδατα της Μεσογείου, δεν προκύπτει από τη μέχρι σήμερα εμπειρία σας, ούτε και προβλέπεται από κάποιο άρθρο του κανονισμού του οργανισμού σας ή της συμφωνίας του ΟΑΧΟ με τα 190 κράτη μέλη του.

Προβλέπεται η μεταφορά χημικών όπλων από χώρα σε χώρα και για ειδικούς συγκεκριμένους λόγους (άρθρο vi), αλλά δεν προβλέπεται η μεταφορά χημικών όπλων κατηγορίας 1 από μια χώρα σε διεθνή ύδατα και η εν πλω εξουδετέρωσή τους.

Από την εμπειρία πολλών χωρών, που έχουν καταστρέψει χημικά όπλα, συνάγεται ότι στις περιπτώσεις που δεν προσφέρεται η επιτόπου καταστροφή τους -όπως και τώρα στη περίπτωση της Συρίας– η επεξεργασία τους σε κινητές μονάδες και σε θαλάσσιο περιβάλλον είναι η πλέον αμφισβητούμενη επιλογή και για πρόκληση ατυχήματος και για ανεξέλεγκτη και μη αναστρέψιμη διαρροή δραστικών-τοξικών ουσιών. (Καθηγήτης Peter O’ Meara Evans, μέλος της Τεχνικής Γραμματείας ΟΑΧΟ 1996, στην εργασία του :Social and environmental aspects of abandoned chemical weapons in China)

Είστε πιστεύουμε ακόμη ενήμερος για τις άμεσες και μακροχρόνιες τοξικές επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων που έχουν εκτεθεί στις δραστικές ουσίες όταν υιοθετήθηκαν χωρίς τη δέουσα προσοχή και ευθύνη επιλογές μικρότερου κόστους ή επιλογές που ανέχθηκαν τη μη εφαρμογή των βέλτιστων συνθηκών εργασίας στις κρίσιμες φάσεις καταστροφής των χημικών όπλων (Health effects from chemical, biological and Radiological weapons, Veterans health Initiative- 2003). Από τις επιλογές αυτές προέκυψαν πολλά και σοβαρά περιβαλλοντικά, οικονομικά και νομικά προβλήματα.

Στη συμφωνία του ΟΑΧΟ αναφέρεται ότι οι αρχές και οι μέθοδες καταστροφής των χημικών όπλων ακολουθούν αυστηρά τα άρθρα της συνθήκης, παράγραφος 12 του άρθρου 4 Α της επικυρωμένης συμφωνίας.

Υπάρχει όρος που αν και είναι σαφής, το πρόγραμμα που επιλέξατε τον αγνοεί, ότι δηλαδή η διαδικασία καταστροφής δεν μπορεί –προφανώς- να είναι βλαπτική σε ανθρώπους και σε περιβάλλον. Εσείς μάλιστα οι ίδιοι αναφέρετε στο κανονισμό σας ότι οι χώρες που καταστρέφουν χημικά όπλα είναι απαραίτητο να χρησιμοποιούν ασφαλείς τεχνολογίες.

Ενώ έχετε στη διάθεση σας για τη καταστροφή των δραστικών ουσιών ειδικές και αξιόπιστες μονάδες σε πολλές χώρες με έμπειρο προσωπικό, σύγχρονες μεθόδους αποθήκευσης, μεταφοράς, ελέγχου και καταστροφής των ουσιών, εσείς επιλέξατε πειραματικά-πιλοτικά, κατά την γνώμη πολλών επιστημόνων ακόμα και του οργανισμού σας, την εν πλω υδρόλυση.

Επιπλέον, το Cape Ray είναι παλαιό πλοίο μονού τοιχώματος, χωρίς δυνατότητα ευχερούς ελλιμενισμού, με –όπως αναφέρεται σε πολλές εκθέσεις- ανεπαρκή μέσα παροχής ενέργειας και υπηρεσιών πυρόσβεσης και υγείας σε περίπτωση ατυχήματος.

Οι ανασφαλείς συνθήκες εργασίας στο απρόβλεπτο θαλάσσιο περιβάλλον και μάλιστα στα διεθνή ύδατα, όπου ο κρατικός-δημόσιος έλεγχος είναι περιορισμένος, μεγαλώνουν περισσότερο τις ανησυχίες μας.

Άλλωστε, σε εσάς, παρέχεται η ‘’νόμιμη κατ’ εξαίρεση’’ δυνατότητα ως Γενικός Διευθυντής να αποκρύβετε διαρροές και ατυχήματα ως απόρρητα γεγονότα και οι γειτονικές στα διεθνή ύδατα χώρες, να μη γνωρίζουν τα ‘’εμπιστευτικά γεγονότα’’ που θα συμβαίνουν σε βάρος τους. (άρθρα 1 και 2 του General principles for the Handling of Confidential Informations – Confidentially Annex του ΟPCW).

Βεβαίως έχετε τη διπλωματική εμπειρία να αντιληφτείτε ότι με τη στρατιωτική επιχείρηση της υδρόλυσης συνδέονται πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα και πως η θέση, ο χρόνος και ο τρόπος καταστροφής των δραστικών ουσιών της Συρίας έχουν σκόπιμα επιλεγεί με τρόπο που να εξυπηρετούν την εξωτερική πολιτική των μεγάλων δυνάμεων στη Μεσόγειο θάλασσα.

Είναι βέβαια αρμοδιότητά σας να ηγείστε ενός χρήσιμου και ανεξάρτητου οργανισμού, αλλά και υποχρέωση του Εκτελεστικού Συμβουλίου να τροποποιήσει έγκαιρα την απόφαση σας (όπως έχει κάνει και άλλες φορές), προκειμένου να μην υπάρξουν θύματα από τη βιαστική, αυθαίρετη, πειραματική και πολύ επικίνδυνη μέθοδο που έχετε αποφασίσει.

Το αρχικό σας χρονοδιάγραμμα έχει παραβιαστεί, το κόστος είναι πάντα διαπραγματεύσιμο, οι κίνδυνοι είναι μεγάλοι, η αξιοπιστία του οργανισμού σας δοκιμάζεται από την επιτυχία ή την αποτυχία του πειράματος, και οι δραστικές ουσίες των χημικών όπλων είναι αποθηκευμένες επί μήνες σε πλοία.

Πιστεύουμε ότι με την αρχική σας απόφαση και με την μη έγκαιρη τροποποίηση της, παραβιάζονται βασικοί κανόνες ασφάλειας, κινδυνεύει η ειρήνη στην Ανατολική Μεσόγειο, γίνεται προσπάθεια εξαναγκασμού λαών στην εξωτερική πολιτική των ισχυρών της περιοχής, εξυπηρετούνται οικονομικά συμφέροντα, αγνοείται η υπάρχουσα εμπειρία σας, παραβιάζονται βασικές διατάξεις του ΟΑΧΟ, κινδυνεύει η υγεία όλων των κατοίκων της Μεσογείου και απειλείται με καταστροφή το περιβάλλον.

Αφού έχετε σε ασφαλή φορτία τα χημικά της Συρίας θα μπορούσατε να τα αποθηκεύσετε σε ασφαλή περιοχή και σε λίγους μήνες να ξεκινήσετε ομαλά, σε γνωστές μονάδες καταστροφής χημικών όπλων την εξουδετέρωση τους. Αυτό ακριβώς σας ζητάμε, να τροποποιήσετε την απόφαση σας για τα χημικά της Συρίας όσον αφορά τον τρόπο, τον τόπο και το επείγον του εγχειρήματος.

Επειδή συνεχώς μεγαλώνετε την αγωνία μας σε θέματα υγείας και ποιότητας περιβάλλοντος και τελούμε υπό ομηρεία λόγω μιας εσφαλμένης και προκλητικής απόφασης σας, έχουμε τη πεποίθηση ότι προσβάλλονται τα ανθρώπινα δικαιώματα μας.

Εν κατακλείδι, θεωρούμε ότι είναι καλύτερα να υπερασπίζονται οι πολίτες τα ανθρώπινα δικαιώματα πριν υπάρξουν θύματα, για αυτό και θα καταφύγουμε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ελπίζοντας παράλληλα ότι και η Ελληνική Κυβέρνηση θα καταλάβει ότι χρειάζεται να διαθέτει και να διαπραγματεύεται τη δική της εξωτερική πολιτική, να σέβεται, να ενημερώνει και να προστατεύει τους πολίτες της και το περιβάλλον και όχι να αποδέχεται υπαγορεύσεις σε βάρος της χώρας.

Μετέχουμε και στηρίζουμε τον ΟΑΧΟ όταν χωρίς εξαρτήσεις και σκοπιμότητες εξυπηρετεί φανερά και αποκλειστικά τα συμφέροντα των λαών για αφοπλισμό και ειρήνη και όχι τα στρατηγικά συμφέροντα των ισχυρών στη Μεσόγειο.

Εμείς καλοπροαίρετα, με βάση τη μέχρι τώρα ειρηνική εφαρμογή της συνθήκης για τη καταστροφή των χημικών όπλων, δεν μπορούμε παρά να θεωρήσουμε εσάς υπεύθυνο για όσα θετικά θα συμβούν εάν τροποποιήσετε ριζικά το πρόγραμμά σας προς το συμφέρον των λαών της Μεσογείου, αλλά και για όσα καταστροφικά ενδέχεται να συμβούν εάν δεν τροποποιήσετε την απόφασή σας.

Σε μια τέτοια περίπτωση θα υποχρεωθούμε να τεθούμε απέναντι και το κόστος για τις ανθρωπιστικές, τις περιβαλλοντικές και όποιες άλλες επιπτώσεις θα το διεκδικήσουμε με κάθε νόμιμο μέσο."