Στον αφρό βγάζει χιλιάδες καταπατητές η νέα γραμμή του αιγιαλού που χαράζει με διαδικασίες-εξπρές η κυβέρνηση. 

Με τον νέο νόμο που ψήφισε επιτρέπει σε χιλιάδες ιδιώτες να φέρουν στα μέτρα τους τη νέα ακτογραμμή στις περιοχές όπου έχουν ακίνητα, κερδίζοντας μέτρα παραλίας ή βγάζοντας από τη ζώνη αιγιαλού και παραλίας τις βίλες και τις πισίνες τις οποίες έχουν χτίσει παράνομα πάνω στο κύμα. 

Θέλοντας να χαράξει άρον άρον νέο αιγιαλό μέσα σε έξι μήνες σε ολόκληρη τη χώρα, η κυβέρνηση ψήφισε τον νόμο που θέτει μια προσωρινή γραμμή αιγιαλού, όπως την έχει ήδη υπολογίσει η Κτηματολόγιο Α.Ε.

Ουδέν μονιμότερον του προσωρινού

Ο νόμος προβλέπει πως στις περιπτώσεις αυτές, όπου υπάρχει ήδη αιγιαλός, θα πρέπει να ισχύσει ο παλιός αντί για τον νέο. Θέτει όμως και μία προϋπόθεση: να προλάβουν μέσα σε έξι μήνες οι Κτηματικές Υπηρεσίες του Δημοσίου που (σύμφωνα και με τις εκθέσεις των Οικονομικών Επιθεωρητών τελούν υπό διάλυση) να κάνουν αυτοψίες και να διαγράψουν τη γραμμή της Κτηματολόγιο Α.Ε. Αν όμως δεν προλάβουν και παρέλθει η προθεσμία, είτε λόγω αντικειμενικής έλλειψης χρόνου και προσωπικού, είτε με παρέμβαση κάποιων... άμεσα ενδιαφερόμενων (και φυσικά πάντα με το αζημίωτο), τότε αυτομάτως θα ισχύσει ως οριστική η γραμμή της Κτηματολόγιο Α.Ε., μετατρέποντας σε βορά για ιδιώτες μεγάλες εκτάσεις παραλίας. Αλλά και σε περιπτώσεις όπου θα διασωθεί η παλαιά χάραξη του αιγιαλού, ο νόμος αφήνει περιθώρια συνδιαλλαγής μεταξύ ιδιωτών και κρατικών υπηρεσιών για τη χάραξη γραμμής στα σημεία όπου θα ενώνεται ο παλαιός με τον νέο αιγιαλό. Στο σύνολο της χώρας, όμως, όπου πάνω από το 90% δεν έχει σήμερα οριοθετημένο αιγιαλό, μέσα σε 18 μήνες το πολύ θα πρέπει να χαραχτεί οριστική γραμμή αιγιαλού. Και όπως δείχνουν και οι αεροφωτογραφίες, η νέα χάραξη είναι συχνά πολύ πιο κοντά στο κύμα σε σχέση με περιοχές όπου υπάρχει ήδη αιγιαλός.

Νόμισμα με δύο όψεις - Οπως κάθε νόμισμα, έτσι και ο νέος νόμος έχει δύο όψεις:

Με τη νέα χάραξη θα αυξηθεί έως και 50% το μήκος της ακτογραμμής της χώρας και θα προστεθούν περίπου 18.000 χιλιόμετρα αιγιαλού στον χάρτη της Ελλάδας.

Από την άλλη, όμως, η λεπτή πράσινη γραμμή (προσωρινός αιγιαλός), που αποτελεί το θεωρητικό σύνορο ανάμεσα στη δημόσια και την ιδιωτική περιουσία, σε πολλές περιοχές θα καταστεί -μέσα σε 18 μήνες το πολύ- μόνιμη και οριστική, αποτελώντας πλέον την «κόκκινη γραμμή» διαρκών συγκρούσεων και αντιπαραθέσεων σε τοπικό και εθνικό επίπεδο, καθώς αλλάζει η μορφή των παραλίων της χώρας και σε πολλές περιπτώσεις λιγοστεύει η έκτασή τους. Πλέον οι αεροφωτογραφίες της Κτηματολόγιο Α.Ε., που δημοσιεύει σήμερα το «b.s.», «παντρεύονται» με την παλιά χάραξη που υπήρχε μόνο… στα φύλλα της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως. Και όπως φαίνεται σε αυτές, συχνά βίλες ολόκληρες ήταν χτισμένες εκεί όπου ο νόμος πάντα απαγόρευε - αλλά ίσως πλέον να μην απαγορεύει η νέα, όπου τυχόν υπερισχύσει, πιο «στενή» χάραξη αιγιαλού.

Μπλέξαν οι γραμμές

Η κυβέρνηση έκανε όπισθεν ολοταχώς και έτσι ο νέος νόμος για τη χάραξη αιγιαλού ψηφίστηκε την περασμένη Τετάρτη στη Βουλή, χωρίς τα επίμαχα άρθρα με τα σχέδια εκμετάλλευσης των παραλιών. Και αν κατάφερε να αποφύγει το τσουνάμι των αντιδράσεων, η κυβέρνηση -αλλά και η χώρα ολόκληρη- κινδυνεύει να πνιγεί στα ρηχά νερά του αιγιαλού τον οποίο έχει χαράξει η Κτηματολόγιο Α.Ε.

Η σολομώντειος λύση που επέλεξε η κυβέρνηση φαντάζει απλή, αλλά, όπως πάντα, ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Το σχέδιό της προβλέπει ότι μέσα σε 18 μήνες (το αργότερο έως τις αρχές του 2016) θα έχει χαραχτεί παντού στην Ελλάδα ο αιγιαλός. Προσωρινά θα ισχύει η πράσινη γραμμή την οποία υπολόγισε και χάραξε η Κτηματολόγιο Α.Ε. Στα μόλις 1.000 χιλιόμετρα, όμως, όπου έχει χαραχτεί ήδη αιγιαλός (κόκκινη γραμμή), αν ο νέος δεν συμφωνεί με τον παλιό, τότε θα υπερισχύει ο υφιστάμενος. Και αυτό όμως προσωρινά ή υπό προϋποθέσεις, γεγονός που ενδεχομένως να ανοίξει και πάλι τις ορέξεις των καταπατητών, οι οποίοι θα ψάξουν νέους τρόπους για να επεκταθούν ως το κύμα.

Επιπλέον μια Ιρλανδία

Κάπως έτσι, η χάραξη του αιγιαλού στη χώρα μας μοιάζει εξίσου δύσκολη με εκείνη της… ΑΟΖ. Ωστόσο, με τις προηγμένης τεχνολογίας αεροφωτογραφίες στις οποίες βασίστηκε η Κτηματολόγιο Α.Ε., η ακτογραμμή της Ελλάδας μεγάλωσε κατά 46% - ή και 50%, αν συνυπολογιστούν και οι όχθες ποταμών και λιμνών της χώρας. Με βάση τους ναυτικούς χάρτες η ακτογραμμή υπολογιζόταν σε 13.623 χιλιόμετρα. Με τη μέτρηση της Κτηματολόγιο Α.Ε. όμως φτάνει πλέον και επισήμως στα 19.950 χιλιόμετρα. Προστέθηκαν δηλαδή 6.327 χιλιόμετρα θαλάσσιας ακτογραμμής (όσα έχει η Ιρλανδία).

Χάρτες με ισχύ ΦΕΚ

Οπως αποκαλύπτουν όμως οι φωτογραφίες που δημοσιεύει το «b.s.», σπάνια η υφιστάμενη χάραξη του αιγιαλού συμφωνεί με τη νέα προτεινόμενη της Κτηματολόγιο Α.Ε. Κι αν αντιμετωπίζεται με κάποιον τρόπο το θέμα εκεί όπου ήδη υπάρχει χαραγμένος αιγιαλός, είναι προφανές ότι στο 95% της χώρας όπου δεν υπάρχει καν χάραξη, η νέα γραμμή που θα χαραχτεί μπορεί να είναι σημαντικά πιο κοντά στο κύμα από εκείνη που θα γινόταν με το υφιστάμενο σύστημα από τις Κτηματικές Υπηρεσίες.

Πρακτικά βέβαια, με τους ρυθμούς που εργάζονται οι αποδεκατισμένες Κτηματικές Υπηρεσίες θα χρειάζονταν αιώνες ολόκληροι για να φτάσουν στη χάραξη του 100% των παραλίων της χώρας. Το οξύμωρο όμως είναι ότι η χάραξη της πράσινης γραμμής της Κτηματολόγιο Α.Ε. ως προσωρινής αμφισβητείται τόσο για την επιστημονικότητα όσο το νομικό κύρος της. Εως τώρα ο νόμος προέβλεπε ότι για τα λιγοστά χιλιόμετρα αιγιαλού που είχαν χαραχτεί (μετά από αίτηση ιδιωτών που ενδιαφέρονταν να χτίσουν συνήθως) εξετάζονταν πολλοί παράγοντες, όπως το πού φτάνει το χειμέριο κύμα, η παλίρροια, τα μετεωρολογικά φαινόμενα κ.λπ. Αυτά προβλέπονταν σε νόμους της τελευταίας δεκαετίας και η διαδικασία έπαιρνε χρόνια μέχρι να οδηγήσει στη χάραξη του αιγιαλού, που φαινόταν όμως μόνο στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και όχι στους χάρτες της χώρας. Αντιθέτως, στη χάραξη της Κτηματολόγιο Α.Ε. η μέτρηση έγινε μόνο με στοιχεία που φαίνονται στις αεροφωτογραφίες, όπως η βρεγμένη αμμουδιά ή το πού αρχίζει η βλάστηση.

Περιθώρια για συναλλαγές

Η χάραξη αιγιαλού από την Κτηματολόγιο Α.Ε. στο σύνολο της χώρας αποτυπώνεται σε ψηφιακούς χάρτες, τους οποίους οι Κτηματικές Υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών θα χρειαστούν μήνες για να αξιοποιήσουν - και χρόνια για να ελέγξουν κάνοντας τις αυτοψίες που προβλέπει ο νόμος. Και εκεί δίνεται πλέον το περιθώριο για αδιαφανείς συναλλαγές με ιδιώτες, εφόσον επαφίεται στην κρίση των υπαλλήλων που θα κάνουν τις αυτοψίες να φέρουν τη γραμμή του αιγιαλού… εκεί όπου πρέπει. Περιθώρια ύποπτων συναλλαγών με επίορκους κρατικούς λειτουργούς και τρύπες στους νόμους πάντα υπήρχαν (άλλωστε, συνήθως όσοι καταπάτησαν τον αιγιαλό είχαν πολεοδομική άδεια να χτίσουν πιο μακριά από αυτόν, αλλά την παραβίαζαν), αλλά τώρα πλέον δεν θα απαιτείται ο ιδιώτης να ζητά ειδική προμελέτη για χάραξη αιγιαλού και θα ενεργεί με μεγαλύτερη άνεση, χωρίς να δίνει εύκολα στόχο στις υπηρεσίες.