Φανταστείτε ένα αυτοκίνητο το οποίο βρίσκεται καθ' οδόν, να επικοινωνεί από μόνο του με τα υπόλοιπα οχήματα, να «μιλάει» με τις δημόσιας χρήσης υποδομές, όπως οι κεραίες της κινητής τηλεφωνίας, τα δίκτυα του ΟΤΕ και οι υπηρεσίες τηλεματικής των αυτοκινητοδρόμων και να πληροφορεί τον οδηγό για τις συνθήκες που επικρατούν σε αποστάσεις δεκάδων χιλιομέτρων.

Αυτό το σενάριο επιστημονικής φαντασίας θα αποτελεί καθημερινότητα σε λίγα χρόνια, καθώς όλα τα αυτοκίνητα που κατασκευάζονται στην Ευρωπαϊκή ενωση θα φέρουν τέτοια υποδομή, με την Κομισιόν να ποντάρει πολλά στον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό όχι μόνο των οδικών μετακινήσεων, αλλά του συνόλου όλων των μέσων μεταφοράς. Προς αυτή την κατεύθυνση, ο υφυπουργός Υποδομών, κ. Σπ. Βούγιας αναθέτει σε ομάδα εργασίας τον καθορισμό της Εθνικής Στρατηγικής της Ελλάδας για τα Συστήματα Ευφυών Μεταφορών (ΣΕΜ).

Και ο λόγος είναι ότι η υιοθέτηση προχωρημένων τεχνολογιών υπόσχεται εντυπωσιακά αποτελέσματα, που θα βελτιώσουν την καθημερινότητα των πολιτών: Μεγαλύτερη ασφάλεια στις μετακινήσεις, σημαντικές οικονομίες κλίμακος, λιγότερη σπατάλη χρόνου και υψηλότερη προστασία του περιβάλλοντος. Ωστόσο, η Ελλάδα δεν διαθέτει ακόμη νομικό πλαίσιο προδιαγραφών και πιστοποιήσεων για τα ΣΕΜ, ενώ τον Αύγουστο θα πρέπει να παραδώσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκθεση, με την οποία θα αναλύει τα βήματα που έχει κάνει.

Συνδυασμός τεχνολογίας

Τα Συστήματα Ευφυών Μεταφορών συνδυάζουν τις τηλεπικοινωνίες, τις τεχνολογίες ηλεκτρονικής και πληροφοριών με την τεχνική των μεταφορών. Οπως εξηγεί ο διευθυντής έρευνας και υπεύθυνος του ομάδας I - SENSE του ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Συστημάτων Επικοινωνιών και Υπολογιστών του ΕΜΠ, κ. Αγγ. Αμδίτης, τα Συστήματα Ευφυών Μεταφορών είναι κάτι περισσότερο από «έξυπνα», καθώς επεκτείνονται και εφαρμόζονται σε οποιαδήποτε μορφή και συνδυασμό μεταφοράς.

«Η χρήση σύγχρονων τεχνολογιών, επικοινωνιών, τηλεματικής ή πληροφορικής μπορεί να κάνει κάθε μορφή μεταφοράς πιο "έξυπνη", ασφαλή, οικονομική, αποδοτική και φιλική προς το περιβάλλον. Πρόκειται, δηλαδή, για μία "οριζόντια" τεχνολογία, η οποία απευθύνεται σε ολόκληρο το φάσμα των μεταφορών» τονίζει ο κ. Αμδίτης.


Ένας καλός... συνοδηγός θα είναι στη διάθεση κάθε οδηγού, υποχρεωτικά, από το 2014 και μετά σε κάθε αυτοκίνητο που κατασκευάζεται στην Ευρωπαϊκή Ενωση

Από το ABS στον... ΚΙΤ!

Ενα από τα πλέον γνωστά - και παλιά - παραδείγματα των ΣΕΜ είναι το ABS των οχημάτων, το οποίο αποτέλεσε την πρώτη γενιά της σχετικής τεχνολογίας. Ενα άλλο πιο σύγχρονο είναι το Cruise Control των αυτοκινήτων, το οποίο διατηρεί σταθερές ταχύτητες και αποστάσεις από το γύρω οχήματα, καθώς και τα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης, τα "έξυπνα" πάρκιγκ κτλ. Στη χώρα μας αρκετά τέτοια συστήματα ήδη λειτουργούν σε έργα συμβάσεων παραχώρησης, όπως η Αττική Οδός, το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών και η γέφυρα Ρίο - Αντίρριο, ενώ θα έρθουν ακόμη πιο προηγμένα, όπως τα διόδια της Εγνατίας Οδού, όπου οι σταθμοί θα είναι «free flow», δηλαδή ανοιχτής ροής και δεν θα απαιτείται καν η κατασκευή σταθμών, καθώς ο οδηγός θα πληρώνει τα διόδια εν κινήσει.

Σε ό,τι αφορά την Τεχνολογία, μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες εξελίξεις είναι η ανάδυση συνεργατικών συστημάτων, τα οποία επιτρέπουν την αλληλοεπικοινωνία μεταξύ των ίδιων των οχημάτων (!), αλλά και ανάμεσε σε αυτοκίνητα και υποδομές, όπως σήραγγες, γέφυρες ή σηματοδότες, μεταφέροντας πληροφορίες, τις οποίες υπό άλλες συνθήκες ο οδηγός δεν θα μπορούσε να γνωρίζει. Μία άλλη πτυχή των ΣΕΜ επικεντρώνει στους αυτοματισμούς, με τεχνολογίες αιχμής που υπόσχονται ονειρικές καταστάσεις, όπως το όχημα που θα οδηγεί από μόνο του!

Το τρίτο σκέλος των ΣΕΜ έχει να κάνει με την διεπαφή τους με τον άνθρωπο και τους τρόπους με τους οποίους ο μέσος οδηγός τα αντιλαμβάνεται. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών στην μεταφορική καθημερινότητα θα καταστήσει αναπόφευκτη και την επιστροφή των οδηγών στα θρανιά, προκειμένου να εξοικειωθούν με τα νέα συστήματα. Μία άλλη πτυχή τους είναι διαλειτουργικότητα των συστημάτων, η οποία είναι καθοριστικής σημασίας για την κατάλληλη συνεργασία των τεχνολογιών μεταξύ τους, προκειμένου να καταστούν λειτουργικές.

«Υπόσχονται πλήρη αυτοματοποίηση»

«Πρόκειται για έναν νέο κόσμο, ο οποίος υπόσχεται αυτοματοποίηση και πλήρη διαφάνεια για τον χρήστη» λέει ο κ. Αμδίτης. «Υπάρχει τεράστια τεχνογνωσία, εμπειρία από την Ευρώπη και τα ερευνητικά εργαστήρια και γνώση των βέλτιστων πρακτικών. Πρόκειται για συστήματα, τα οποία είναι έτοιμα προς εφαρμογή. Μάλιστα, επειδή έχουν θεσμοθετηθεί από την Ε.Ε., αυτομάτως παρέχουν στη χώρα μας τεράστιες ευκαιρίες» τονίζει.

«Γενικώς, έχουμε να καλύψουμε αρκετά βήματα σαν χώρα» εξηγεί ο πρόεδρος του Ελληνικού Οργανισμού Συστημάτων Ευφυών Μεταφορών (ITS Hellas) και διευθύνων σύμβουλος της Infotrip, κ. Β. Μιζάρας. «Υπάρχει μία ευρεία γκάμα. Από την διαχείριση οδών, τις δημόσιες συγκοινωνίες, την τηλεματική, την διαχείριση στόλου, τον συντονισμό των σηματοδοτών, όλα αυτά εντάσσονται σε αυτή τη λογική» αναφέρει. Ο κ. Μιζάρας τονίζει, πάντως, ότι σιγά – σιγά διαμορφώνεται μία πρώτη μαγιά από ευφυή συστήματα που προέκυψαν από εργασία πανεπιστημίων και επιχειρήσεων. «Υπάρχει ανάπτυξη συγκεκριμένων προϊόντων από εταιρίες και ερευνητές. Αυτό όμως που λείπει είναι ο "μεγάλος πελάτης", αλλά και οι πόροι για την έρευνα» συνεχίζει.

«Όταν τα δεδομένα είναι ψηφιοποιημένα, μηχανογραφημένα και μπορούν να αναπαραχθούν, ο πολίτης μπορεί να κερδίσει πολλά μέσω της πληροφόρησης. Για παράδειγμα, με έναν πλοηγό GPS και μέσω συστήματος RDS μπορεί να λαμβάνει real time πληροφορίες για την κίνηση στους δρόμους» λέει ο κ. Μιζάρας. «Επίσης, ο πολίτης μπορεί να ωφεληθεί έμμεσα, μέσω ενός κεντρικού συστήματος διαχείρισης συμβάντων, όπου ο εκάστοτε φορέας θα αντιδρά πιο γρήγορα σε κρίσεις» καταλήγει.

Καινοτομία made in Greece

Ενα τέτοιο πρόγραμμα, που συνδυάζει διάφορες σύγχρονες τεχνολογίες, είναι το e-call. Η διεθνής εμπειρία λέει ότι η ταχεία αντίδραση στο πρώτο ημίωρο ενός οδικού ατυχήματος είναι θεμελιώδους σημασίας για την σωτηρία των θυμάτων. Η στα καθ' ημάς, «e-Κλήση» πραγματοποιείται σε συνεργασία με το ΕΠΙΣΕΥ, την Space Hellas και την Cosmote και στοχεύει στον εναρμονισμό του εθνικού μηχανισμού με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, ενώ χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ και το ΕΠ ΑΝ.

Στόχος της «e-Κλήσης» είναι να γίνεται αυτόματα η ειδοποίηση για ένα τροχαίο οπουδήποτε στην Ευρώπη με τα ίδια τεχνικά χαρακτηριστικά και ποιότητα, μέσω του δικτύου της κινητής τηλεφωνίας και του ενιαίου Ευρωπαϊκού αριθμού 112. Εως το 2014 όλα τα κράτη της Ε.Ε. θα είναι υποχρεωμένα να έχουν θέσει σε εφαρμογή το εν λόγω πρόγραμμα, ενώ όλα τα οχήματα θα φέρουν τη σχετική υποδομή.


tovima