Νέο μέτωπο, χωρίς χερσαία επέμβαση, άνοιξε ουσιαστικά ο Μπαράκ Ομπάμα με το διάγγελμά του για την στρατηγική καταπολέμησης του τζιχαντιστικού Ισλαμικού Κράτους (IS), βάζοντας και το συριακό έδαφος στο κάδρο των αεροπορικών επιδρομών -την ώρα που ο αμερικανός ΥΠΕΞ περιοδεύει στις αραβικές πρωτεύουσες, συγκεντρώνοντας στήριξη για την Ουάσινγκτον.

Έτοιμες δηλώνουν αραβικές χώρες, επιφυλάσσεται το Λονδίνο και το Παρίσι, καταδικάζει η Ρωσία πλήγματα σε συριακό έδαφος ενώ η Τουρκία σιωπά.

Αρχικά για τις ΗΠΑ, το ενδεχόμενο νέας περιπέτειας στη Μέση Ανατολή είναι κάτι που η Ουάσινγκτον προσπαθεί να αποφύγει. Ο ίδιος ο Ομπάμα ήταν εκείνος που διαχειρίστηκε την αργή και δύσκολη απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από την «ενεργό δράση» στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, η οποία και είχε ξεκινήσει με την 11η Σεπτεμβρίου -συμβολικά, την παραμονή της 13ης επετείου, ο ίδιος εκείνος πρόεδρος «που προσπάθησε να τελειώσει δύο πολέμους, ξεκινά έναν», όπως γράφει χαρακτηριστικά η Washington Post.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τόσο ο ίδιος όσο και ο υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι, που βρίσκεται στις αραβικές χώρες προσπαθώντας να «πουλήσει» την στρατηγική Ομπάμα, επαναλαμβάνουν το μάντρα ότι «δεν θα πατήσουν στρατιωτικές μπότες στο έδαφος».

Η Ουάσινγκτον τις τελευταίες εβδομάδες είχε ξεκινήσει την προεργασία για να συγκεντρώσει συμμαχία προθύμων, με καίριο σημείο την υποστήριξη σουνιτικών χωρών της περιοχής. Με τις αεροπορικές επιδρομές στο Ιράκ να έχουν ήδη ξεκινήσει, η προετοιμασία γινόταν με το βλέμμα και στη Συρία -τμήματα της οποίας ελέγχουν οι τζιχαντιστές, οι οποίοι έχουν ενώσει περιοχές των δύο χωρών σε μία «μαύρη τρύπα» διέλευσης ένοπλων ομάδων και τέλεσης «ιερού πολέμου».

Το «παρών» λένε αραβικές χώρες, σιωπά η Τουρκία

Καμία χώρα της περιοχής δεν βλέπει με καλό μάτι την επέκταση του σουνιτικού IS. Στη Συρία, οι τζιχαντιστές βρίσκονται στο συνονθύλευμα των διάφορων ένοπλων ομάδων που μάχονται εναντίον του Άσαντ -θεωρητικά δηλαδή, ο στόχος της εξόντωσης του IS θα μπορούσε να βάλει στην ίδια πλευρά του τραπεζιού με τις ΗΠΑ τη Δαμασκό (και τη σύμμαχό της Ρωσία) και το σιιτικό Ιράν.

Την Πέμπτη, το κοινό ανακοινωθέν ΗΠΑ και Αραβικών Χωρών μετά τις συναντήσεις του Κέρι με αραβικές κυβερνήσεις στο Ριάντ ήταν το πρώτο ισχυρό «παρών» που άκουσε η Ουάσινγκτον αφού έβαλε και τη συριακή επικράτεια στο κάδρο των επιδρομών κατά του IS.

Την υποστήριξή τους έδωσαν δέκα αραβικές χώρες: Πέραν φυσικά του Ιράκ, συνυπέγραψαν το ανακοινωθέν που μιλούσε για «συμμετοχή στις πολλές πλευρές μίας συντονισμένης στρατιωτικής εκστρατείας κατά του IS» η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Αίγυπτος, η Ιορδανία, ο Λίβανος και άλλα τέσσερα κράτη του Αραβικού Κόλπου.

Τη σημασία του έχει ότι η Τουρκία, η οποία ήταν παρούσα στη συνάντηση, απέφυγε να συνυπογράψει το ανακοινωθέν. Πέραν των δύσκολων ισορροπιών που πρέπει να κρατήσει εξαιτίας του κουρδικού, η Άγκυρα είχε επενδύσει στη Συρία σε μία επιθετική στρατηγική εναντίον του Άσαντ και υπέρ των αντικαθεστωτικών, από την οποία τώρα πρέπει να βρει τον δρόμο να υποχωρήσει.

Το ανακοινωθέν αναφέρει ότι «τα συμβαλλόμενα κράτη συμφωνούν να αναλάβουν το μερίδιό τους στη συνολική αντιμετώπιση του IS, συμπεριλαμβανομένης, όπως απαιτείται, της συμμετοχή στις πολλές πλευρές μίας συντονισμένης στρατιωτικής εκστρατείας».

Επιπλέον, οι χώρες δεσμεύονται να «κάνουν το παν» ώστε να ανασχέσουν τη ροή μαχητών προς τις τάξεις του IS και κυρίως τη ροή κεφαλαίων -οι τζιχαντιστές συγκεντρώνουν κεφάλαια μέσω λαθρεμπορίου πετρελαίου, δωρεών από «πιστούς του χαλιφάτου» σε διάφορες αραβικές χώρες, πέραν των εσόδων από «κανονικές» εγκληματικές δραστηριότητες, όπως απαγωγές και «προστασία» με τη μορφή επιβολής φόρων.

Η Συρία ήταν, αναμενόμενα, η πρώτη που αντέδρασε: Στρατιωτική δράση χωρίς την υποστήριξη της Διεθνούς Κοινότητας «θα ήταν πράξη επίθεσης και παραβίαση του διεθνούς Δικαίου», υπογράμμισε η Δαμασκός σχεδόν αμέσως μετά τις εξαγγελίες Ομπάμα.

Αντιθέτως, η μετριοπαθής συριακή αντιπολίτευση υποδέχθηκε θετικά το μήνυμα Ομπάμα, δηλώνοντας «έτοιμη και πρόθυμη» να συνασπιστεί με μία διεθνή εκστρατεία ώστε να καταπολεμηθούν οι τζιχαντιστές. Η μετριοπαθής αντιπολίτευση -μέτρα στήριξης της οποίας, ως αντίβαρο στους τζιχαντιστές, είναι μέρος της στρατηγικής Ομπάμα- ευελπιστεί ότι η εξουδετέρωση του IS θα της αφήσει το πεδίο ανοικτό να ανακάμψει, καθώς οι εξελίξεις επί του εδάφους μοιάζουν να την έχουν θέσει στο περιθώριο.

Στη γραμμή της Δαμασκού κινήθηκε η Ρωσία: «Ο αμερικανός πρόεδρος μίλησε ανοικτά για επιδρομές εναντίον του IS στη συριακή επικράτεια χωρίς τη συγκατάθεση της νόμιμης [συριακής] κυβέρνησης» ανέφερε η ανακοινώση του ρωσικού ΥΠΕΞ.

«Αυτό θα συνιστούσε πράξη επίθεσης και κατάφωρη παραβίαση της διεθνούς νομοθεσίας» υπογράμμισε η Μόσχα, απηχώντας τα όσα είχε νωρίτερα αναφέρει και η Δαμασκός.

Πιο κοντά προς τις ΗΠΑ, η ετοιμότητα για συνδρομή σε επιδρομές στη Συρία δεν ήταν εμφανής τις πρώτες ώρες μετά το διάγγελμα Ομπάμα.

Το Λονδίνο δήλωσε, διά στόματος του πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον, ότι «δεν αποκλείει τίποτε» στη μάχη κατά των τζιχαντιστών. Άφησε έτσι ανοικτή την πόρτα, την ώρα που λίγο νωρίτερα ο υπουργός Άμυνας Φίλιπ Χάμοντ είχε πει ότι η Βρετανία δεν θα συμμετείχε σε αεροπορικές επιδρομές.

Κατηγορηματική ήταν η αντίθεση της Γερμανίας -η οποία είχε παρεκκλίνει μόνο στην περίπτωση του Αφγανιστάν από την γραμμή της για μη συμμετοχή σε στρατιωτικές εκστρατείες. Το Βερολίνο «δεν έχει προσκληθεί σε αεροπορικές επιδρομές κατά του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία και δεν πρόκειται να το πράξει» ξεκαθάρισε ο γερμανός ΥΠΕΞ.

in.gr