Στην κήρυξη των πόλεων του Ηρακλείου και των Χανίων σε αρχαιολογικούς χώρους προχωρά το υπουργείο Πολιτισμού - Τουρισμού μετά τις σχετικές, προχθεσινές γνωμοδοτήσεις του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. πρόκειται για μια απόφαση - σταθμός, που ειδικά σε ότι αφορά στην παλιά πόλη των Χανίων θα δώσει πολλές διεξόδους σε προβλήματα εμπλοκής αρχαιολογικών υπηρεσιών, απο τα οποία ταλαιπωρούντο οι πολίτες.

Παράλληλα και ο δήμος Χανίων σε συνεργασία με την ΚΕ Εφορία Κλασσικών Αρχαιοτήτων και την 28η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων θα μπορέσει να προχωρήσει με ταχύτερα βήματα στον σχεδιασμό για ανάδειξη της παλιάς πόλης των Χανίων.

Οι κηρύξεις που αποφασίστηκαν απο το ΚΑΣ, εμφανίζονται ως ένα είδος «διόρθωσης» των «αόριστων» και «ασαφών» (σ.σ. όπως χαρακτηρίστηκαν στη συνεδρίαση) κηρύξεων των δύο αυτών πόλεων το 1965. Τότε, τα Χανιά (συγκεκριμένα η εντός των τειχών πόλη, με τα οικοδομικά τετράγωνα και όλα τα μετά του 1830 κτίρια) είχαν χαρακτηριστεί ως «ιστορικό διατηρητέο μνημείο». 

Σύμφωνα με το σκεπτικό που αναπτύχθηκε στο ΚΑΣ, αυτή η κήρυξη ουσιαστικά αντιμετώπιζε ως «μνημείο» οτιδήποτε υπήρχε ή χτιζόταν εκ νέου σε όλα τα οικοδομικά τετράγωνα, γεγονός που προκαλούσε προβλήματα τόσο στους κατοίκους όσο και στην Αρχαιολογική Υπηρεσία.

Με τη γνωμοδότησή του το ΚΑΣ κατάργησε την κήρυξη του 1965 και επανακήρυξε όλη την παλιά πόλη των Χανίων και μεγάλο μέρος της νέας πόλης σε αρχαιολογικό χώρο, κάτι που σημαίνει ότι θα γίνεται αρχαιολογικός έλεγχος στις θεμελιώσεις και κηρύξεις μνημείων ανάλογα με τη σημασία τους. Σημαίνει επίσης στο μέλλον κήρυξη Ζωνών προστασίας, δηλαδή ορισμός χρήσεων.

Όπως δήλωσε στο Flashnews.gr ο προιστάμενος της 28ης Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων κ.Μιχάλης Ανδριανάκης "λύθηκε ένα χρόνιο πρόβλημα για την παλιά πόλη των Χανίων και για τον αρχαιολογικό χώρο της Κυδωνίας. Ουσιαστικά κηρύχτηκε μια ευρύτερη περιοχή στην πόλη των Χανίων ως αρχαιολογικός χώρος, όπου και τώρα γίνεται ο σχετικός έλεγχος και τίποτε άλλο.

Στον δε χώρο της παλιάς πόλης, που αποτελεί τμήμα του ευρύτερου αρχαιολογικού χώρου, θα φύγουν οι δυσχέρειες που υπήρχαν με την παλιά κήρυξη και αφορούσαν στο ρυμοτομικό και στο θέμα των νεώτερων μνημείων
".

Όπως διευκρινίζει ο κ.Ανδριανάκης, σε ότι αφορά στον ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της πόλης των Χανίων την ευθύνη την έχει κυρίως η ΚΕ Εφορία Κλασσικών αρχαιοτήτων η οποία, όπως γίνεται και τώρα, σε περιπτώσεις που κατα την διάρκεια εκσκαφών ανευρίσκονται αρχαιότητες θα κάνει τις αναγκαίες ανασκαφές. 

Στην παλιά πόλη των Χανίων την ευθύνη την έχει κυρίως η 28η ΕΒΑ, ενώ η Εφορία Νεωτέρων μνημείων θα έχει αρμοδιότητα αποκλειστικά και μόνο στα κτίρια τα οποία έχουν χαρακτηριστεί ως Νεώτερα μνημεία.

Το όλο σκεπτικό στο Συμβούλιο ήταν σαφές. Ο νόμος του 1965 δεν προστατεύει την παλιά πόλη των Χανίων. Γι' αυτό και πρέπει να ανακληθεί. Στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε και η σύσκεψη που προηγήθηκε λίγες μέρες πριν, στις 28 Μαΐου, στο υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού υπό τη γενική γραμματέα, Λίνα Μενδώνη, όπου συζητήθηκε εκτενώς το υφιστάμενο προβληματικό καθεστώς. Εκεί αποφασίστηκε να έρθει στο ΚΑΣ το θέμα της έγκρισης του αρχαιολογικού χώρου έως τις 31 Μαΐου 2011.

«Είναι επίτευγμα ότι το θέμα έρχεται σήμερα προς συζήτηση εντός της προθεσμίας», δήλωσε η κ.Μενδώνη, συμπληρώνοντας ότι η προστασία που θα παρέχεται πλέον με την κήρυξη θα αφορά τρία επίπεδα: τον έλεγχο των θεμελίων με ανασκαφές, τη μεσαιωνική πόλη, αλλά και τα νεότερα μνημεία.

Από τις 183 ανασκαφές που έχουν γίνει σε δρόμους και οικόπεδα της πόλης των Χανίων έχουν βρεθεί σπουδαία ευρήματα, που ανήκουν σε όλες σχεδόν τις περιόδους, από τους προϊστορικούς έως τους ιστορικούς χρόνους. «Ήδη από την 3η χιλιετία ο χαρακτήρας της πόλης είναι αστικός», δήλωσε με ενθουσιασμό η κ. Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, γενική διευθύντρια αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού και προϊστάμενη της ΚΕ΄ εφορείας προϊστορικών και κλασικών αρχαιοτήτων, που έχει έδρα τα Χανιά. «Οι κάτοικοι κατάλαβαν ότι είναι προς όφελός τους η ανάδειξη των σπουδαίων αρχαιοτήτων της πόλης», δήλωσε λίγο μετά την προβολή φωτογραφιών από τα εντυπωσιακά αποτελέσματα των ανασκαφών.

Το Ηράκλειο 

Αναλόγως «αόριστη» ήταν η κήρυξη του 1965 και για το Ηράκλειο, το οποίο χαρακτηριζόταν - ολόκληρο(!) - ως... «οργανωμένος αρχαιολογικός τόπος». Κάτι που βέβαια δε γλίτωσε την πόλη από το χάλι της τσιμεντοποίησης. Με τη γνωμοδότηση του ΚΑΣ κηρύσσεται ως αρχαιολογικός χώρος το εντός των τειχών τμήμα της πόλης, κάτι που σημαίνει επίσης καταρχήν έλεγχο των θεμελιώσεων.

Στην περιοχή αυτή περιλαμβάνεται και η συνοικία της Αγίας Τριάδας, το μοναδικό κομμάτι της παλιάς πόλης που έχει περισωθεί. Τα μέλη του ΚΑΣ συμφώνησαν με την αναθεώρηση του νέου τροποποιημένου ρυμοτομικού σχεδίου, το οποίο επιτρέπει τη συνένωση των ιδιοκτησιών αλλά ζήτησαν να μειώνεται ο συντελεστής δόμησης όσο μεγαλώνει το ακίνητο, ώστε να μη γίνουν γιγάντιες κατασκευές.

Επίσης δέχθηκαν ότι μπορεί να γίνεται κατεδάφιση μόνο των ετοιμόρροπων σπιτιών και η αντικατάστασή τους με παρόμοια χαμηλά κτήρια έως δύο ορόφων. Τρίτο όροφο θα μπορούν να έχουν τα σπίτια που βρίσκονται έξω από τον κεντρικό πυρήνα, στις περιφερειακές οδούς, πλάτους 6 μ. και άνω, ενώ σε ότι αφορά στις επιτρεπόμενες χρήσεις θα είναι κατοικία, μικρά ξενοδοχεία, παραδοσιακά καφενεία και μικρά εργαστήρια. 

Flashnews.gr