Η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών ολοκληρώνει τον κύκλο των περιοδικών της εκθέσεων για το έτος 2014 με μία νοσταλγική έκθεση του Μουσείου Μπενάκη με τίτλο «Κωνσταντίνος Μάνος - A GREEK PORTFOLIO - 50 Χρόνια μετά»

Στην νέα περιοδική έκθεση του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης 94 φωτογραφίες από τον φακό του διακεκριμένου φωτογράφου Κωνσταντίνου Μάνου θα μας μεταφέρουν στα απομακρυσμένα χωριά και νησιά της Ελλάδος - με έμφαση στην Κρήτη - της δεκαετίας του 1960, όπου ο Μάνος μας καλεί συνοδοιπόρους σ’ ένα σκηνικό αγροτικής απλότητος και γαλήνης.   Η έκθεση εγκαινιάστηκε στις Αίθουσες Περιοδικών Εκθέσεων του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης, το Σάββατο 15 Νοεμβρίου, και θα διαρκέσει ως τις 14 Φεβρουαρίου 2015.

Πέραν από το εθνολογικό-ιστορικό ενδιαφέρον, η ποιητική ικανότητα του φακού του Μάνου δημιουργεί εικόνες διαχρονικές που αποπνέουν τη μοναδικότητα του τοπίου και των κατοίκων του.

manos1

Το Ιστορικό Μουσείο και η Περιφέρεια Κρήτης ανέλαβαν την παρουσίαση της εκθέσεως στο Ηράκλειο, την οποία σχεδίασε και επιμελήθηκε - σε συνεργασία με την ομάδα του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης - η κα Αλ. Τσίργιαλου, υπεύθυνη του Φωτογραφικού Αρχείου του Μουσείου Μπενάκη.

manos2

manos3


Γράφει η ιδία για την έκθεση:

«Με αφορμή τη συμπλήρωση των 50 χρόνων από τη δημιουργία της πολυβραβευμένης ενότητας φωτογραφιών A Greek Portfolio, ο Κωνσταντίνος Μάνος επανεξετάζει τις λήψεις που πραγματοποίησε κατά το διάστημα 1961-1964 (και συμπληρώθηκαν το 1967), όταν περιηγήθηκε τη γη των γονιών του από άκρη σε άκρη, ως ένας φιλικός παρατηρητής, δίχως βιασύνη και συγκεκριμένο σχέδιο και μας προσφέρει μια διαφορετική ανάγνωση του υλικού του.

Οι μεγάλου μεγέθους πρωτότυπες εκτυπώσεις αποτελούν λήψεις που επέλεξε ο ίδιος το 1972 για να εικονογραφήσει το ομότιτλο λεύκωμά του. Αντίθετα, τα θέματα που παρουσιάζονται στα μικρότερα κάδρα σταχυολογήθηκαν από τα 219 πρωτότυπα τυπώματα που πρόσφατα δώρισε ο δημιουργός στο Φωτογραφικό Αρχείο του Μουσείου Μπενάκη και τα οποία δεν συμπεριέλαβε κατά τη σύνθεση του βιβλίου A Greek Portfolio. Οι δύο αυτές ενότητες έρχονται σε διάλογο καθώς στο σύνολό τους αποτελούν αξιόλογα δείγματα της γραφής του. Μολονότι δεν είχαν την ίδια προβολή, οι εικόνες που για πρώτη φορά μας αποκαλύπτει ο Μάνος αποπνέουν χάρη στην ποιητική του ικανότητα τη μοναδικότητα του τοπίου και των κατοίκων του. Η προσέγγιση των θεμάτων του ξεχωρίζει από την έως τότε φωτογραφική απεικόνιση της χώρας και λειτουργεί ως εφαλτήριο στους νέους φωτογράφους για μια διαφορετική απόδοση της ελληνικής υπαίθρου».

Ο Κωνσταντίνος Μάνος εγεννήθη στην πόλη Κολούμπια της Νότιας Καρολίνας των ΗΠΑ από Έλληνες γονείς. Με την φωτογραφία ήλθε σ’ επαφή για πρώτη φορά στα 13 του χρόνια, ως μέλος της φωτογραφικής λέσχης του σχολείου του. Στο Πανεπιστήμιο ανεκάλυψε τον Henri Cartier-Bresson και το έργο του. Έχοντας βρει τον μέντορά του, απέκτησε αμέσως την πρώτη του μηχανή Leica με την οποία πραγματοποίησε τις πρώτες του λήψεις σ’ ένα μικρό νησί απέναντι από τα παράλια της Νότιας Καρολίνας, όπου κατοικούν απόγονοι σκλάβων που εργάζονταν σε φυτείες. Σε ηλικία μόλις 19 ετών προσελήφθη ως επίσημος φωτογράφος της Συμφωνικής Ορχήστρας της Βοστόνης για το καλοκαιρινό της φεστιβάλ. Η συνεργασία του αυτή οδήγησε το 1961 στην έκδοση του πρώτου του βιβλίου με τίτλο Portrait of Α Symphony που περιλαμβάνει στιγμιότυπα από πρόβες και παραστάσεις της ορχήστρας στο ωδείο της πόλης.

Αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο της Ν. Καρολίνας το 1954 με πτυχίο στην Αγγλική Λογοτεχνία και για τα επόμενα δύο χρόνια υπηρέτησε στον αμερικανικό στρατό. Μετά την λήξη της στρατιωτικής του θητείας εγκατεστάθη στην Ν. Υόρκη και εργάσθηκε ως επαγγελματίας φωτογράφος για τα περιοδικά Esquire, Life και Look. Από το 1961 έως το 1963 ο Μάνος έζησε στην Ελλάδα, όπου κι εφωτογράφησε για το λεύκωμα «A Greek Portfolio», το οποίο εκυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1972. Το βιβλίο απέσπασε διακρίσεις στο φωτογραφικό φεστιβάλ της Arles και στο φεστιβάλ βιβλίου της Λειψίας. Το 1999 επανεκδόθηκε με αφορμή την έκθεση των φωτογραφιών του στο Μουσείο Μπενάκη. Εικόνες από την σειρά αυτή έχουν παρουσιασθεί εκτός των άλλων στο Ινστιτούτο Τέχνης του Σικάγο και στην Εθνική Βιβλιοθήκη των Παρισίων.

Επιστρέφοντας στις ΗΠΑ εγκατεστάθη στην Βοστόνη και συνεργάσθηκε με τις εκδόσεις Time-Life, συμβάλλοντας μάλιστα στην εικονογράφηση του βιβλίου τους για την πόλη των Αθηνών. Το 1974, εργάσθηκε ως κύριος φωτογράφος του «Where’s Boston?», μιας παραγωγής πολυμέσων με θέμα την ζωή της πόλεως 200 χρόνια μετά την Αμερικανική Ανεξαρτησία. Με το πρόγραμμα αυτό συνεδέθη τόσο η έκδοσις του βιβλίου του «Bostonians», όσο και μια υπαίθρια έκθεση με 152 ασπρόμαυρες φωτογραφίες στις οποίες αποτυπώνεται η ποικιλομορφία των κατοίκων της πόλεως.

Από το 1963 ο Μάνος είναι μέλος του διεθνούς πρακτορείου Magnum Photos. Φωτογραφίες του συμπεριλαμβάνονται στις μόνιμες συλλογές σημαντικών ιδρυμάτων όπως του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Ν. Υόρκης, του Μουσείου Καλών Τεχνών της Βοστόνης, του Ινστιτούτου Τέχνης του Σικάγο, του Μουσείου Καλών Τεχνών του Χιούστον, της Εθνικής Βιβλιοθήκης των Παρισίων, του Μουσείου Τέχνης Chrysler στο Νόρφολκ, του George Eastman House στο Ρότσεστερ, του Μουσείου Τέχνης της Ατλάντα καθώς και του Μουσείου Μπενάκη.

Το 1982 ο Μάνος επέρασε από την ασπρόμαυρη φωτογραφία στην έγχρωμη. Τα πρώτα δείγματα από το εν εξελίξει έργο του American Color δημοσιεύθηκαν στο ομότιτλο βιβλίο το 1995. Το 2000 δημοσιεύθηκε η συνέχεια αυτής της δουλείας με τον τίτλο American Color 2. To 2003 απέσπασε το βραβείο Leica Medal of Excellence ανάμεσα σε 250 συναδέλφους για την έγχρωμη δουλειά του.

Γιώργος Λεκάκης
Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημ. «Ελευθερία» του Λονδίνου, στις 20.11.14.