Μία από τις χειρότερες εβδομάδες στην ιστορία του έζησε το ελληνικό χρηματιστήριο την προηγούμενη εβδομάδα. Κύρια αιτία η αναβίωση του πολιτικού ρίσκου της χώρας και η πολιτική αβεβαιότητα που προέκυψε με την αιφνίδια απόφαση του πρωθυπουργού να επισπεύσει την διαδικασία εκλογής προέδρου της δημοκρατίας. Η απόφαση αυτή κυριολεκτικά αιφνιδίασε τις αγορές . Πολύ σύντομα οι επενδυτές συνειδητοποίησαν ότι το εγχείρημα εκλογής προέδρου από την παρούσα βουλή είναι αμφίβολο και ο κίνδυνος προκήρυξης εθνικών εκλογών είναι άμεσος.

Με τον κατακερματισμό των πολιτικών δυνάμεων που προέκυψε στην μνημονιακή εποχή, η διενέργεια εκλογών δεν εγγυάται τον σχηματισμό σταθερών κυβερνήσεων. Έχουμε εισέλθει σε μία νέα εποχή πολυκομματικών κυβερνήσεων όπου η προγραμματική σύγκλιση είναι δυσχερής, και σύμφωνα με τις εμπειρίες του πρόσφατου παρελθόντος, επιτυγχάνεται την ύστατη στιγμή και υπό την πίεση της κατάρρευσης. Έτσι η προσφυγή στις κάλπες δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα δώσει διέξοδο, είναι πολύ πιθανόν να εισέλθουμε σε μία φάση πολιτικής αστάθειας.

Και οι αγορές αντιπαθούν σφόδρα την αβεβαιότητα και ιδιαίτερα την πολιτική αβεβαιότητα.
Είναι κρίμα για την χώρα η τροπή που λαμβάνουν οι εξελίξεις. Παρά τις ολιγωρίες, τις τεράστιες κοινωνικές αδικίες και τα κυβερνητικά σφάλματα των τελευταίων ετών, η οικονομία είχε αρχίσει να σταθεροποιείται κάπως και ήθελε μία μικρή φλόγα για να πάρει μπροστά. Μετά από μία ύφεση που μπορεί να συγκριθεί μόνο με την μεγάλη ύφεση του 1929 στην Αμερική, και απωλέσαμε περισσότερο από το 25% του ΑΕΠ, είχαν αρχίσει να παρουσιάζονται τα πρώτα αχνά σημάδια βελτίωσης.

Εφόσον επιτυγχάναμε την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους με τη χορήγηση ενός εύλογου χρονικού διαστήματος ως περιόδου χάριτος, η οικονομία μας θα έπαιρνε βαθιές ανάσες και θα εξασφάλιζε παράλληλα πόρους για την χρηματοδότηση της ανάπτυξης από τα τοκοχρεολύσια που θα ετεροχρονίζονταν. Η ανάπτυξη είναι η μόνη πραγματική διέξοδος για τη βιωσιμότητα του χρέους, αφού αυξάνοντας τον παρανομαστή στο λόγο χρέος/ΑΕΠ μειώνεις το κλάσμα. Εάν παράλληλα λάβει χώρα και η ποσοτική χαλάρωση στην ευρωζώνη από την ΕΚΤ, γεγονός που δείχνει πλέον να είναι αναπόφευκτο, η πρόσβαση της χώρας μας στις αγορές θα ήταν πάρα πολύ κοντά.

Δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας το ανωτέρω, ήταν η φυσιολογική ροή των πραγμάτων, μέχρι που ο πρωθυπουργός αποφάσισε να σκίσει τα μνημόνια μιμούμενος τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης για να ανακόψει την πτώση του κόμματος του στις δημοσκοπήσεις. Πρέπει να γνωρίζουν όμως και οι δύο ότι τα μνημόνια δεν σκίζονται μόνο με επαναστάσεις και όχι με διαπραγματεύσεις στις οποίες εξ’ ορισμού είσαι ο αδύναμος κρίκος. Και εφόσον δεν φαίνεται να είναι κανείς διατεθειμένος για επαναστατικά κινήματα θα πρέπει να σοβαρευτούν οι πολιτικοί μας και να αντιληφθούν την κρισιμότητα των καταστάσεων πριν βρεθούμε σε ανεπανάληπτες καταστάσεις.

Επενδυτικά συνίσταται υπομονή στους υποψήφιους επενδυτές . Θα διαμορφωθούν ξανά εξαιρετικές ευκαιρίες τόσο στην αγορά μετοχών όσο και στις αγορές ομολόγων. Ας προκύψει όμως λίγη ορατότητα στα πολιτικά δρώμενα και ας χάσουμε τις πρώτες μέρες ανόδου. Θα είναι αρκετά ασφαλέστερες οι τοποθετήσεις μας.


Μηνάς Παπαδάκης