Σφίγγει τον κλοιό για τους δανειολήπτες η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με τη δεύτερη αύξηση του βασικού επιτοκίου χθες και κυρίως με την «προαναγγελία» για νέα κίνηση εντός του έτους. Το επιτόκιο αναφοράς ανήλθε στο 1,50% και το euribor τριμήνου διαμορφώθηκε από τη διατραπεζική στο 1,583%, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού για ιδιώτες και επιχειρήσεις.

Οι τράπεζες θα προχωρήσουν τις επόμενες ημέρες σε αναπροσαρμογή των επιτοκίων τους ενώ για τα δάνεια που συνδέονται με το euribor, κατά βάση τρίμηνης διάρκειας, η άνοδος γίνεται αυτόματα. Ανοδικά θα κινηθούν τα επιτόκια και για τα νέα δάνεια που έτσι και αλλιώς είναι λιγοστά υπό τις παρούσες συνθήκες.

Περιορισμένη είναι η ωφέλεια για τους καταθέτες, σε λογαριασμούς ταμιευτηρίου ή τρεχούμενους και προφανώς δεν αντισταθμίζει την επιβάρυνση στο σκέλος των χορηγήσεων.

Τα δάνεια τα οποία είναι κυμαινόμενου επιτοκίου θα εμφανίσουν την αύξηση αυτόματα από το επόμενο μήνα, έτσι οι καταναλωτές θα το καταλάβουν στα μπιλιέτα του Αυγούστου.

Για τις υπόλοιπες κατηγορίες δανείων, οι τράπεζες θα συνεδριάσουν σύντομα για να λάβουν τις αποφάσεις, καθώς έχει ανεβεί το κόστος. Για την ακρίβεια, η διαρκής άνοδος των επιτοκίων στις προθεσμιακές (έως 6-7%) έχει εκτινάξει το κόστος!

Όμως, οι τράπεζες αντλούν χρήματα από τις προθεσμιακές για την ρευστότητά τους.

Μέχρι τώρα δεν μπορούσαν να αυξήσουν τα επιτόκια και περίμεναν την επίσημη απόφαση της ΕΚΤ. Τώρα, η δικαιολογία υπάρχει, έτσι θα προχωρήσουν στην αύξηση των επιτοκίων τους, με δικαιολογία την άνοδο του επιτοκίου αναφοράς της ΕΚΤ.

Η πίεση για πολλά νοικοκυριά που αποπληρώνουν στεγαστικά δάνεια είναι μεγάλη, ενώ σε κατάσταση ασφυξίας βρίσκεται και πλήθος μικρομεσαίων επιχειρήσεων που πληρώνει τις αναχρηματοδοτήσεις με «καπέλο» πολλών μονάδων στο επιτόκιο.

Τους τελευταίους μήνες τα επιτόκια στα επιχειρηματικά δάνεια έχουν σχεδόν διπλασιασθεί καθώς από 4% -5% έχουν φτάσει στο 9% με 10%.

Στο μεταξύ αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός εκείνων που δηλώνει αδυναμία στην εξόφληση των υποχρεώσεων του και μπαίνει στη «μαύρη λίστα» του Τειρεσία, η οποία «φιλοξενεί» περισσότερες από 2 εκατομμύρια καταχωρήσεις φυσικών και νομικών προσώπων.

Την ίδια ώρα οι τράπεζες έχουν σταματήσει τελείως την χρηματοδότηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Στο 5μηνο 2011 η καθαρή ροή χρηματοδότησης προς τα νοικοκυριά ήταν αρνητική κατά 433εκ ευρώ τον περασμένο Μάιο, με τα συνολικά υπόλοιπα να υποχωρούν στα 116,2δισ ευρώ από 118,12δισ ευρώ τον Δεκέμβριο 2010. Συγκεκριμένα ο ρυθμός πιστωτικής επέκτασης στα στεγαστικά είναι αρνητικός στο -1,7% και τα καταναλωτικά στο -5,1%.

Το ίδιο συμβαίνει και με τα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων τα οποία υποχώρησαν στα 120,9δισ ευρώ από 123,244δισ τον Δεκέμβριο 2010. Η καθαρή ροή της χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις τον περασμένο Μάιο ήταν αρνητική κατά 959εκ ευρώ (+310εκ ευρώ το Μάιο 2010).

Παραδείγματα:

Τα στεγαστικά δάνεια με τις υψηλές δόσεις είναι αυτά που πλήττονται περισσότερο. Για παράδειγμα, σ’ ένα στεγαστικό δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο 200.000 χιλιάδων ευρώ ( 2,85% ), η δόση για 240 μήνες βγαίνει στα 1106,19 ευρώ.

Η αύξηση κατά 0,25% του επιτοκίου πηγαίνει την δόση στα 1140,47 ευρώ. Ετησίως, δηλαδή η επιβάρυνση είναι 411 ευρώ.

Είναι προφανές πως οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί θα ανατραπούν – ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που τα έσοδα δεν είναι σταθερά.

Η επιβάρυνση λ.χ. μπορεί να φαντάζει μικρή σ’ ένα δάνειο 100.000 ευρώ και διάρκεια αποπληρωμής τα 20 χρόνια. Μ’ ένα επιτόκιο 4% η δόση διαμορφώνεται στα 615 ευρώ. Η άνοδος φαίνεται ότι είναι μικρή, καθώς η δόση θα ανέβει από τα 615 ευρώ στα 640 ευρώ. Ετησίως, όμως, είναι 300 ευρώ.

Ανάλογα για ένα δάνειο 150.000 ευρώ και διάρκεια αποπληρωμής τα 30 χρόνια η δόση αυξάνεται από 723 ευρώ στα 767 ευρώ εάν το επιτόκιο ανέβει από το 4% στο 4,5% και στα 813 ευρώ εάν το επιτόκιο αυξηθεί στο 5%.

Δανειολήπτης που έχει συνολικές οφειλές 25.000 ευρώ σε καταναλωτικά δάνεια που αποπληρώνονται σε 10 χρόνια, με το επιτόκιο στο 11,75% η μηνιαία του δόση ήταν 355 ευρώ.

Μετά τις τελευταίες αυξήσεις (διότι οι τράπεζες έχουν αυξήσει τουλάχιστον κατά 0,5 με 0,75 της μονάδας τα κυμαινόμενα επιτόκια καταναλωτικής πίστης το τελευταίο διάστημα επικαλούμενες την άνοδο του euribor), δηλαδή με επιτόκιο 12,5% η μηνιαία δόση αυξάνεται στα 366 ευρώ και με επιτόκιο 13% στα 373 ευρώ.

Ένας επιχειρηματίας τώρα που έχει δάνεια ύψους 500.000 ευρώ με διάρκεια 10 χρόνια με επιτόκιο 5% πλήρωνε κάθε τρίμηνο στην τράπεζα για δόσεις 16.270 ευρώ. Σήμερα με επιτόκιο στο 10% το ποσό αυτό έχει αυξηθεί στα 20.670 ευρώ.