Με την έναρξη της νέας καλλιεργητικής περιόδου για ελιά, αμπέλι και άλλες δενδρώδεις καλλιέργειες στην Περιφερειακή μας Ενότητα, η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής ΠΕ Ηρακλείου ενημερώνει:

Τους παραγωγούς, χρήστες γεωργικών φαρμάκων, σχετικά με τα ειδικά μέτρα για τη μείωση της χρήσης γεωργικών φαρμάκων ή των κινδύνων τους σε ειδικές περιοχές. Ειδικότερα, για τις υποχρεώσεις τους που σχετίζονται με την ενημέρωση του κοινού για τη διενέργεια ψεκασμού με γεωργικά φάρμακα, την ελαχιστοποίηση της πιθανότητας δημιουργίας μετακινούμενου ψεκαστικού νέφους, την ελαχιστοποίηση της πιθανότητας έκθεσης ανθρώπων σε μετακινούμενο ψεκαστικό νέφος καθώς και για τις αποστάσεις που υποχρεούνται να τηρούν από ειδικές περιοχές κατά την πραγματοποίηση ψεκασμών με γεωργικά φάρμακα.

Κάθε ενδιαφερόμενο πολίτη (κάτοικο, επαγγελματία, εργαζόμενο, επισκέπτη) για τις υποχρεώσεις που έχουν οι παραγωγοί χρήστες γεωργικών φαρμάκων σε σχέση με τους ψεκασμούς που πραγματοποιούν (ενημέρωση κοινού, ψεκαστικά νέφη, αποστάσεις από ειδικές περιοχές).

Α. ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΨΕΚΑΣΜΩΝ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΑΠΟ ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

Στην με αριθμ. 6669/79087/15-7-2015 (ΦΕΚ 1582 Β’) ΚΥΑ, που τροποποιεί την αρχική ΚΥΑ με αριθμ. 8197/90920/22-7-2013 (ΦΕΚ 1883 Β’) με θέμα «Θέσπιση Εθνικού Σχεδίου Δράσης με στόχο την εφαρμογή της Οδηγίας 2009/128/ΕΚ και την προστασία του ανθρώπου και του περιβάλλοντος», εκτός των άλλων, περιγράφονται ορισμένα ειδικά μέτρα για τη μείωση της χρήσης γεωργικών φαρμάκων ή των κινδύνων τους σε ειδικές περιοχές και καθορίζονται οι ελάχιστες αποστάσεις που πρέπει να τηρούνται μεταξύ ζώνης ψεκασμού γεωργικών φαρμάκων και συγκεκριμένης ειδικής περιοχής, οι οποίες φαίνονται στους παρακάτω πίνακες (παλιά και νέα σήμανση επικινδυνότητας).

Στην ίδια ΚΥΑ αναφέρονται και αρκετές περιπτώσεις στις οποίες δεν εφαρμόζονται οι αποστάσεις των ανωτέρω πινάκων, όπως:

Σε καλλιέργειες υπό κάλυψη (ιδίως θερμοκήπια), εφόσον κατά τη διάρκεια της εφαρμογής και μέχρι να στεγνώσει το ψεκαστικό υγρό τουλάχιστον τα παράθυρα του ψεκαζόμενου χώρου που γειτνιάζουν με τους χώρους προστασίας των ανωτέρω πινάκων διατηρούνται κλειστά.

Σε δολωματικούς ψεκασμούς που διενεργούνται υπό την επίβλεψη των αρμοδίων αρχών σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.

Σε εφαρμογές φυτοπροστατευτικών προϊόντων εκτός ωραρίου λειτουργίας των εγκαταστάσεων και επιχειρήσεων των χώρων προστασίας των ανωτέρω πινάκων ή κατά τη διάρκεια απουσίας των ανθρώπων από τις κατοικίες όσο διαρκεί η εφαρμογή των φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

Σε εφαρμογές με ζιζανιοκτόνα και σε περιπτώσεις ψεκασμού άλλων φυτοπροστατευτικών προϊόντων όπου η απόσταση του ακροφυσίου ψεκασμού από το έδαφος είναι μικρότερη των σαράντα εκατοστών (40cm).

Εφόσον προς την πλευρά γειτνίασης με την ειδική περιοχή υπάρχει συμπαγής σειρά  μη ψεκαζόμενης φυτικής βλάστησης (δέντρα ή υψηλοί θάμνοι) ή δίχτυ προστασίας (σκίασης, αντιανεμικά ή αχτιχαλαζικά) που αποτρέπει τη μετακίνηση των σταγονιδίων του ψεκαστικού νέφους.

Β. ΜΕΤΑΚΙΝΟΥΜΕΝΟ ΨΕΚΑΣΤΙΚΟ ΝΕΦΟΣ

Σύμφωνα με το άρθρο 22 της ΚΥΑ 8197/90920/2013 (ΦΕΚ 1883 Β’) «Θέσπιση Εθνικού Σχεδίου Δράσης με στόχο την εφαρμογή της Οδηγίας 2009/128/ΕΚ και την προστασία του ανθρώπου και του περιβάλλοντος», όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, είναι υποχρέωση του επαγγελματία χρήστη η ελαχιστοποίηση της πιθανότητας δημιουργίας μετακινούμενου ψεκαστικού νέφους και η ελαχιστοποίηση της πιθανότητας έκθεσης ανθρώπων σε μετακινούμενο ψεκαστικό νέφος.

Ενδεικτικά, ο επαγγελματίας χρήστης γεωργικών φαρμάκων οφείλει να λάβει τα παρακάτω μέτρα:

Να διερευνήσει τη δυνατότητα και οικονομικότητα εφαρμογής μη χημικών μεθόδων για την αντιμετώπιση του προβλήματος που υφίσταται στην καλλιέργειά του.

Να διερευνήσει τη δυνατότητα και οικονομικότητα διενέργειας της εφαρμογής με ψεκαστικά μέσα που δεν δημιουργούν μετακινούμενο ψεκαστικό νέφος. 

Ο ψεκασμός να διενεργείται σε μέρες και ώρες που μειώνεται η πιθανότητα έκθεσης ανθρώπων σε μετακινούμενο ψεκαστικό νέφος.

Τα χρησιμοποιούμενα ακροφύσια του ψεκαστικού μηχανήματος (μπεκ), είτε να είναι ειδικού τύπου που μειώνουν το ψεκαστικό νέφος (drift reduction nozzles), είτε να είναι επαρκώς συντηρημένα και ρυθμισμένα για τη μείωση του μετακινούμενου ψεκαστικού νέφους.

Να μην πνέει δυνατός άνεμος κατά τη διάρκεια της εφαρμογής. Σε περίπτωση μεταβολής της έντασης του ανέμου και ειδικά σημαντικής αύξησής του κατά την εφαρμογή, ο ψεκασμός πρέπει να σταματά άμεσα μέχρι τη μείωση της έντασης των ανέμων. Σε περίπτωση διαρκούς μεταβαλλόμενης έντασης των ανέμων, η έναρξη της εφαρμογής πρέπει να γίνεται αφού πρώτα σταθεροποιηθεί η χαμηλή ένταση των ανέμων. Η διασπορά του ψεκαστικού νέφους κατά την εφαρμογή των γεωργικών φαρμάκων επηρεάζεται εκτός από την ένταση του ανέμου και από διαφόρους άλλους παράγοντες, όπως μέγεθος σταγόνας, πίεση ψεκαστικού μηχανήματος, μορφή σκευάσματος, τύπος ακροφυσίου κ.α. Συνεπώς, για να εφαρμόζονται τα γεωργικά φάρμακα πρέπει η ένταση του ανέμου σε συνάρτηση με τους άλλους παράγοντες να είναι τέτοια που να μην προκαλείται ανεπιθύμητη διασπορά του ψεκαστικού νέφους.

Nα ακολουθεί τους Κανόνες Ορθής Γεωργικής Πρακτικής.

Καθώς ο ψεκασμός του γεωργικού φαρμάκου ενδέχεται να δημιουργήσει μετακινούμενο ψεκαστικό νέφος, ιδίως όταν διενεργείται με ψεκαστήρες υψηλής πίεσης (τουρμπίνες), ο επαγγελματίας χρήστης οφείλει να ενημερώνει εγγράφως τους κατοίκους, τους επαγγελματίες, τους εργαζόμενους και τους μόνιμους επισκέπτες της περιοχής όπου ενδέχεται να μετακινηθεί το ψεκαστικό νέφος και οι οποίοι ενδέχεται να εκτεθούν σε αυτό, σαράντα οχτώ (48) ώρες πριν από το χρόνο ψεκασμού. Όταν μόνο περαστικοί δύναται να εκτεθούν σε μετακινούμενο ψεκαστικό νέφος, η ενημέρωση γίνεται πριν από την έναρξη του ψεκασμού.

Η ενημέρωση των κατοίκων, των εργαζομένων και των μόνιμων επισκεπτών της περιοχής, οι οποίοι ενδέχεται να εκτεθούν σε μετακινούμενο ψεκαστικό νέφος από τον ψεκασμό του γεωργικού φαρμάκου, πραγματοποιείται εγγράφως από τον επαγγελματία χρήστη και αφορά:

α) στον εκτιμώμενο χρόνο έναρξης του ψεκασμού,

β) στη θέση της καλλιέργειας όπου πρόκειται να γίνει ο ψεκασμός,

γ) στα φυτοπροστατευτικά προϊόντα που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν (εμπορική ονομασία) και

δ) στη σήμανση  τοξικότητας (Xn, Xi, κλπ) που αναγράφεται επί της συσκευασίας καθώς και τις  αντίστοιχες φράσεις κινδύνου (π.χ. «Ερεθίζει το αναπνευστικό σύστημα» κ.α.).

Η ενημέρωση των επαγγελματιών (ιδίως των μελισσοκόμων, των σαλιγκαροτρόφων και των κτηνοτρόφων) οι οποίοι ενδέχεται να εκτεθούν σε μετακινούμενο ψεκαστικό νέφος από τον ψεκασμό του γεωργικού φαρμάκου, πραγματοποιείται εγγράφως από τον επαγγελματία χρήστη και αφορά, πέραν των αναφερόμενων στην ενημέρωση του κοινού της προηγούμενης παραγράφου και τις επιδράσεις στη δραστηριότητά τους, που τυχόν αναγράφονται επί της συσκευασίας του φυτοπροστατευτικού προϊόντος, το οποίο πρόκειται να χρησιμοποιηθεί.

Όταν πρόκειται να γίνει ψεκασμός σε συγκεκριμένο κτήμα πρέπει να χρησιμοποιείται υποχρεωτικά, από τους επαγγελματίες χρήστες γεωργικών φαρμάκων, το έντυπο ενημέρωσης ψεκασμών με γεωργικά φάρμακα (επισυνάπτεται στο τέλος της ανακοίνωσης). Σκοπός της χρήσης του εντύπου είναι η ενημέρωση των κατοίκων, των λοιπών επαγγελματιών (μελισσοκόμοι, σαλιγκαροτρόφοι και κτηνοτρόφοι), των εργαζομένων και επισκεπτών της περιοχής. Το έντυπο  της ενημέρωσης πρέπει να αναρτάται, με ευθύνη του επαγγελματία χρήστη, στις εισόδους κάθε οικήματος ή επαγγελματικού χώρου της περιοχής όπου ενδέχεται να μετακινηθεί το ψεκαστικό νέφος, καθώς και σε σταθερά (ιδίως κολώνες) ή σε κινητά σημεία (ιδίως πασσάλους), για την ενημέρωση και των περαστικών από την περιοχή.

Τέλος, σχετικά με τα ανωτέρω θέματα, οφείλουμε να ενημερώσουμε τους παραγωγούς καθώς και κάθε ενδιαφερόμενο ότι σύμφωνα με:

το άρθρο 45§2 του ν. 4036/2012 (ΦΕΚ 8Α), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, «στους παραβάτες των διατάξεων των άρθρων 38 έως 44 του παρόντος επιβάλλεται πρόστιμο από τριακόσια (300) έως πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ»

το άρθρο 45§3 του ν. 4036/2012 (ΦΕΚ 8Α), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, «σε όποιον χρησιμοποιεί γεωργικά φάρμακα χωρίς να τηρεί τα αναγραφόμενα στη συσκευασία ή στην ετικέτα τους, επιβάλλεται πρόστιμο από τριακόσια (300) έως τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ».

Τονίζεται τέλος ότι οι παραγωγοί πρέπει να χρησιμοποιούν μόνο τα εγκεκριμμένα φυτοφάρμακα για κάθε καλλιέργεια, ακολουθώντας πιστά τις αναγραφόμενες οδηγίες στην ετικέτα του φαρμάκου ως προς τις δοσολογίες, την εφαρμογή και τα ατομικά μέσα προστασίας και προσέχοντας ιδιαίτερα τις ειδικές σημάνσεις και τις δηλώσεις επικινδυνότητας και προφύλαξης.