Ρύθμιση με ισχύ 40 ετών για αυθαίρετα που βρίσκονται εντός σχεδίου πόλεως ή εντός ορίων οικισμών και 20 ετών για αυθαίρετα σε εκτός σχεδίου ή εκτός ορίων οικισμών, σύμφωνα με το in.gr προβλέπει το νομοσχέδιο που παρουσίασε την Τρίτη στο Υπουργικό Συμβούλιο ο υπουργός Περιβάλλοντος, κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου.

Η ρύθμιση αφορά κατασκευές που έχουν ανεγερθεί έως 28/4/2010 (ημερομηνία ενάρξης ισχύος του νόμου για τους ημιυπαίθριους) και σε επιτρεπόμενες χρήσεις.

Ασάφειες, ωστόσο, υπάρχουν σε ο,τι αφορά τον υπολογισμό του προστίμου που θα καταβληθεί με το υπουργείο να θέτει σειρά κριτηρίων μεταξύ των οποίων και κοινωνικά (τα οποία όμως δεν διευκρινίζει) βάσει των οποίων θα μεταβάλλεται το ύψος του ανά περίπτωση.

Οι «κόκκινες γραμμές»

Ως «κόκκινη γραμμή» του σχεδίου νόμου, αναφέρεται ο διαχωρισμός των περιπτώσεων αυθαιρέτων σε εκείνα που βρίσκονται σε ευαίσθητες περιοχές και στα άλλα, που μπορούν να ρυθμιστούν, αρκεί να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Διευκρινίζεται ότι εξαιρούνται και είναι άμεσα κατεδαφιστέες οι κατασκευές, που προκαλούν ανεπανόρθωτη περιβαλλοντική βλάβη (μέσα σε δάση, σε ρέματα, στον αιγιαλό, σε αρχαιολογικούς χώρους κ.λ.π).

Επίσης, αναφέρεται σαφώς πως από την 1η/1/2012, όλα τα ακίνητα δεν θα μπορούν να μεταβιβάζονται, χωρίς την υπεύθυνη δήλωση του ιδιοκτήτη και τη δήλωση μηχανικού, που θα βεβαιώνει ότι δεν υπάρχει αυθαίρετη κατασκευή στο ακίνητο, και δεν έχουν εγκατασταθεί χρήσεις χωρίς άδεια.

Τέλος, σημειώνεται ότι ψευδείς ή ανακριβείς βεβαιώσεις από όσους εμπλέκονται σε μία δικαιοπραξία (συμβολαιογράφοι, δικηγόροι, μεσίτες, υποθηκοφύλακες κ.λ.π) επισύρουν αυστηρές ποινές. Για δε τους μηχανικούς προβλέπεται έως και αφαίρεση της άδειας άσκησης επαγγέλματος.

Το ύψος του προστίμου

Σε ό,τι αφορά τον υπολογισμό του προστίμου που θα καταβληθεί για τη διατήρηση των αυθαιρέτων, αν και υπάρχουν ασάφειες στο νομοσχέδιο, εκτιμάται ότι αυτό θα επιβάλλεται ως ποσοστό επί του ποσού που προκύπτει από τον πολλαπλασιασμό της τιμής ζώνης με το εμβαδό.

Ωστόσο το ποσοστό αυτό θα ποικίλει καθώς, σύμφωνα με το υπουργείο, θα λαμβάνονται υπόψη στοιχεία όπως:

η ύπαρξη οικοδομικής άδειας,

η θέση του κτίσματος σε περιοχή εντός ή εκτός σχεδίου,

το είδος του ακινήτου (κύρια και μοναδική κατοικία, άλλη χρήση κ.λ.π),

ο τύπος της πολεοδομικής παράβασης (κατ'επέκταση ή/και καθ'ύψος υπέρβαση δόμησης/κάλυψης, παραβίαση πλάγιων αποστάσεων ή/και οικοδομικής γραμμής),

η αυθαίρετη αλλαγή ως προς την χρήση της οικοδομικής άδειας,

η τιμή ζώνης, βάσει του συστήματος αντικειμενικών αξιών,

κάθε άλλο είδος αυθαίρετης κατασκευής (π.χ. πισίνες) και,

υπό προϋποθέσεις, όπως τονίζεται, κοινωνικά κριτήρια, χωρίς να αναφέρονται ποια ακριβώς.

Ενδεικτικά παραδείγματα για το ύψος των προστίμων παρατίθενται στο τέλος του κειμένου.

Τα αναγκαία δικαιολογητικά

Με πλήρη ευθύνη του ιδιοκτήτη και του μηχανικού υποβάλλεται από τον ιδιοκτήτη, ή τον νόμιμο εκπρόσωπό του, στην αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία ή στο ΚΕΠ έως 31.12.2011, φάκελος με τα εξής δικαιολογητικά:

1. Αίτηση

2. Παράβολο υπέρ του ελληνικού δημοσίου (500€, 1000€ ή 2000€, ανάλογα με το μέγεθος και το είδος της αυθαίρετης κατασκευής)

3. Έντυπο υπολογισμού του ειδικού προστίμου (όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του ΥΠΕΚΑ, χωρίς όμως να δίνονται περαιτέρω διευκρινήσεις)

4. Υπεύθυνη δήλωση Ν.1599/86 με τα στοιχεία της αυθαίρετης κατασκευής.

Το έντυπο υπολογισμού θεωρείται από την Πολεοδομική Υπηρεσία προσωρινά (σε περίπτωση εξόφλησης με δόσεις) ή οριστικά (σε περίπτωση εφάπαξ εξόφλησης) και με αυτό ο ιδιοκτήτης πληρώνει στις τράπεζες το πρόστιμό του.

Αν το «εκτός» γίνει «εντός σχεδίου»

Όπως προαναφέρθηκε για τα αυθαίρετα που βρίσκονται εκτός σχεδίου πόλεως ή εκτός ορίων οικισμών, η ρύθμιση ισχύει για 20 χρόνια. Εάν ολοκληρωθεί ο πολεοδομικός σχεδιασμός και ο καθορισμός χρήσεων γης και των όρων και περιορισμών δόμησης της περιοχής και το διατηρούμενο κτίσμα εντάσσεται σε αυτόντηρείται για επιπλέον είκοσι χρόνια.

Επιπλέον, προκείμενου περί αυθαίρετων κατασκευών που έχουν ανεγερθεί σε μη άρτια και συνεπώς μη οικοδομήσιμα οικόπεδα, η διατήρηση επίσης αυξάνεται σε 40 χρόνια υπό την προϋπόθεση:

χρήσης, όμορου ή τμήματος όμορου ή οικοπέδου που βρίσκεται στο δήμο της αυθαίρετης κατασκευής, άρτιου και οικοδομήσιμου γηπέδου για τη συμπλήρωση της υπολειπόμενης αρτιότητας ή
ειδικού προστίμου ισοδύναμου εμβαδού γης που υπολείπεται ή
συνδυασμό των δύο παραπάνω.

Ενίσχυση του Πράσινου Ταμείου

Τα ποσά που θα συγκεντρωθούν από τα πρόστιμα, θα κατατίθενται σε ειδικό κωδικό του Πράσινου Ταμείου με την ονομασία «Περιβαλλοντικό Ισοζύγιο» και στο πλαίσιο των στόχων και αρχών του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής θα αποδίδεται στους Δήμους στη διοικητική περιφέρεια των οποίων βρίσκονται τα μη νόμιμα κτίσματα προκειμένου να διατεθούν αποκλειστικά για την εξισορρόπηση του ελλείμματος γης, την αύξηση των κοινοχρήστων χώρων και την εκτέλεση κατεδαφίσεων.

Ειδική Υπηρεσία Κατεδαφίσεων

Επίσης, ιδρύεται Ειδική Υπηρεσία Κατεδαφίσεων, η οποία υπάγεται απευθείας στον Γενικό Επιθεωρητή της Ειδικής Υπηρεσίας Επιθεωρητών Περιβάλλοντος (ΕΥΕΠ) και έχει αρμοδιότητες τον εντοπισμό και τον έλεγχο αυθαίρετων επεμβάσεων και κατασκευών, την έκδοση και την εκτέλεση πράξεων καθαίρεσης και κατεδάφισης, τη μέριμνα για την ορθή διάθεση των οικοδομικών αποβλήτων (μπάζων) και την αποκατάσταση.

Ενδεικτικά παραδείγματα προστίμων

Από το ΥΠΕΚΑ δόθηκαν στη δημοσιότητα, τα ακόλουθα ενδεικτικά παραδείγματα για το ύψος των προστίμων.

Για 30 τμ κατοικίας, σε διάφορες περιπτώσεις:

•ΥΔ (Υπέρβαση Δόμησης) 30 τμ, εντός σχεδίου, με ΤΖ (Τιμή Ζώνης): 1.500 ευρώ, α’ κατοικία - πρόστιμο 3.375 ευρώ

•ΥΔ 30 τμ, εντός σχεδίου, με ΤΖ: 1.500 ευρώ (+υπέρβαση ύψους >20%) - πρόστιμο 5.062 ευρώ

•ΥΔ 30 τμ, εντός σχεδίου, με ΤΖ: 1.500 ευρώ (+υπέρβαση κάλυψης <20%) - πρόστιμο 4.050 ευρώ

•ΥΔ 30 τμ, εκτός σχεδίου, με ΤΖ: 500 ευρώ (α’ κατοικία) - πρόστιμο 2.250 ευρώ

Για 100 τμ κατοικίας, σε διάφορες περιπτώσεις:

•ΥΔ 100 τμ, εντός σχεδίου, με ΤΖ: 1.500 ευρώ, α’ κατοικία - πρόστιμο 11.250 ευρώ

•ΥΔ 100 τμ, εντός σχεδίου, με ΤΖ: 1.500 ευρώ (50τμ κύριοι/50τμ βοηθ.) - πρόστιμο 8.812 ευρώ

•ΥΔ 100 τμ, εκτός σχεδίου, με ΤΖ: 500 ευρώ (β’ κατοικία) - πρόστιμο 27.000 ευρώ

•100 τμ, εκτός σχεδίου, με ΤΖ: 500 ευρώ, α’ κατοικία - πρόστιμο 7.500 ευρώ

•100 τμ, εκτός σχεδίου, με ΤΖ: 500 ευρώ, (α’ κατοικία, χωρίς άδεια) - πρόστιμο 22.500 ευρώ

Για μεγάλα κτίρια (πλην κατοικίας), σε διάφορες περιπτώσεις:

•Αγροτική μονάδα 1.200 τμ, εκτός σχεδίου με ΤΖ: 500 ευρώ - πρόστιμο 24.000 ευρώ

•Βιομηχανία-τουρ. κατάλυμα 1.200 τμ, εκτός σχεδίου με ΤΖ: 500 ευρώ - πρόστιμο 48.000 ευρώ

•Βιομηχανία-τουρ. κατάλυμα 4.000 τμ, εκτός σχεδίου με ΤΖ: 500 ευρώ - πρόστιμο 200.000 ευρώ

•Βιομηχανία-τουρ. κατάλυμα 120 τμ, εντός σχεδίου με ΤΖ: 1.500 ευρώ - πρόστιμο 7.200 ευρώ

•Βιομηχανία-τουρ. κατάλυμα 1.200 τμ, εντός σχεδίου με ΤΖ: 1.500 ευρώ - πρόστιμο 108.000 ευρώ

Για αυθαίρετες κατασκευές μικρότερες από 20 τμ προβλέπεται κατ΄αποκοπήν πρόστιμο ως εξής:

•εντός σχεδίου με ΤΖ μικρότερη των 2.000 ευρώ - πρόστιμο 2.000 ευρώ

•εντός σχεδίου με ΤΖ μεγαλύτερη ή και ίση των 2.000 ευρώ - πρόστιμο 3.000 ευρώ

•εκτός σχεδίου - πρόστιμο 1.500 ευρώ