Τη στιγμή που γίνεται πλέον παραδεκτό από όλους ότι η ελάφρυνση του ελληνικού χρέους θα καθυστερήσει και σε κάθε περίπτωση αποκλείεται να λάβει χώρα πριν τις γερμανικές εκλογές, οι ελπίδες ταχύτερης ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας έχουν στραφεί πλέον στην δυνατότητα να συμπεριληφθούν  τα ελληνικά ομόλογα στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ.

Οι θετικές συνέπειες μιας τέτοιας κίνησης θα είναι ιδιαίτερα σημαντικές, δεν πρέπει ομως να υπερεκτιμούνται  αφού δεν φτάνει για να λύσει ως δια μαγείας όλα τα προβλήματα και τις παθογένειες της ελληνικής οικονομίας. Στις θετικές συνέπειες καταγράφουμε αφενός το θετικό κλιμα που θα δημιουργηθεί για την ελληνική οικονομία, αφού θα έχει πάρει ψήφο εμπιστοσύνης από την ΕΚΤ, και αφετέρου την ταχεία αποκλιμάκωση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά. Η αποκλιμάκωση αυτή θα στρώσει το δρόμο για δοκιμαστικές εκδόσεις ομολόγων της Ελληνικής Δημοκρατίας και θα αποτελέσουν τον προπομπό της επανεξόδου μας στις αγορές.

Με βάση τους κανονισμούς της ΕΚΤ, τα ελληνικά ομόλογα που θα μπορούν να αγορασθούν δεν υπερβαίνουν τα 3 δις ευρώ. Το ποσό αυτό είναι αρκετά μικρό στο σύνολο των αγορών ομολόγων από την ΕΚΤ (οι μηνιαίες αγορές ομολόγων  ανέρχονται σε 80 δις ευρώ) και ο κίνδυνος που θα αναλάβει η ΕΚΤ θεωρητικά είναι αμελητέος. Άρα πρόκειται για μία πολιτική κυρίως και όχι οικονομική απόφαση.

Μετά την πρόσφατη συνεδρίαση του δ.σ. της ΕΚΤ ο κ. Ντράγκι δήλωσε ότι υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος να διανυθεί μέχρι να περιληφθούν τα ελληνικά ομόλογα στο πρόγραμμα QE της ΕΚΤ. Η δήλωση του αυτή σίγουρα θα ακούστηκε με ιδιαίτερη ευχαρίστηση στα αυτιά του κ. Σόιμπλε. Ταυτόχρονα όμως ο κ. Ντράγκι δήλωσε ότι η ΕΚΤ θα μελετήσει ανεξάρτητα από τους άλλους θεσμούς την βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους.  Με τη λέξη αυτή ο κ. Ντράγκι διαφοροποιεί ουσιαστικά την στάση που πρόκειται να κρατήσει απέναντι στην Ελλάδα η ΕΚΤ από αυτήν του ΔΝΤ. Δεν θεωρεί δηλαδή προαπαιτούμενο για την απόφαση της ΕΚΤ να υπάρχει θετική έκθεση βιωσιμότητας για το ελληνικό χρέος από το ΔΝΤ.

Κινητικότητα όμως στο ζήτημα του ελληνικού χρέους εμφανίζεται και από την πλευρά του ESM. Ο ESM φαίνεται να εξετάζει την υλοποίηση των πρώτων δράσεων για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους και μάλιστα με τρόπο αναίμακτο, χωρίς δηλαδή να απαιτείται η θετική συγκατάβαση των εθνικών κοινοβουλίων. Το τρικ που χρησιμοποιείται είναι ότι το νέο αυτό πακέτο που σχετίζεται με το ελληνικό χρέος θεωρείται εσωτερικό θέμα του ESM που αφορά την ενεργή διαχείριση του δανείου προς την Ελλάδα και ως εκ τούτου δεν αποτελεί θέμα προς συζήτηση στο Eurogroup.

Τα  εξεταζόμενα μέτρα συνίστανται σε μία μικρή επιμήκυνση του δανείου του ESM από τα 28 στα 32.5 έτη ώστε να εξομαλυνθούν οι καταβολές  χρεολυσίων και στην χρήση ενός σύνθετου προγράμματος παραγώγων για να διασφαλιστεί ότι το ύψος των επιτοκίων θα παραμείνει χαμηλό σε όλη τη διάρκεια του δανείου.  Τα μέτρα αυτά αφορούν μόνο τα δάνεια του ESM (δηλαδή τα 139 δις ευρώ του παλαιού δανείου και τα 86 δις ευρώ του τρέχοντος προγράμματος) και σε καμμία περίπτωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι επιλύουν το ζήτημα της ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.

Εφόσον συνδυασθούν όμως με την γρήγορη ολοκλήρωση της 2ης αξιολόγησης και της ένταξη των ελληνικών ομολόγων στο πρόγραμμα QE θα στείλουν σαφέστατα θετικά μηνύματα στις αγορές και θα βοηθήσουν την ανάταξη της ελληνικής οικονομίας. Μένει να δούμε αν η ελληνική κυβέρνηση θα καταφέρει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και να αποφύγει την επανάληψη των σφαλμάτων του παρελθόντος. Αν το παρελθόν αποτελεί ένδειξη για το μέλλον , θα πρέπει μάλλον να κρατάμε μικρό καλάθι.