Την Παρασκευή 4/11/2016 στις 18:00 στην αίθουσα Ανδρόγεω στο Ηράκλειο, διοργανώνεται η 1η διεπιστημονική ημερίδα με θέμα: “Ο ρόλος των επιστημόνων για την ενημέρωση και το περιορισμό των επιπτώσεων στην υγεία και στο περιβάλλον από την έκθεση σε φυτοφάρμακα».

Η ημερίδα πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Ιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου, της Ελληνικής Εταιρείας Τοξικολογίας και της Μεσογειακής  Επιστημονικής  Εταιρείας για την Προστασία του Περιβάλλοντος (MESAEP).

Συνδιοργανωτές της ημερίδας είναι τα Εργαστήρια Τοξικολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης, Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ, Φυσιολογίας Ζωϊκών Οργανισμών-Τοξικολογίας του Παν/μιου Θεσσαλίας, Βιοτεχνολογίας Φυτών και Περιβάλλοντος του Παν/μιου Θεσσαλίας, η  Έδρα Μηχανικής Περιβάλλοντος και Υγιεινής του Ινστιτούτου Προηγμένων Σπουδών (IUSS) της Παβία και το Ινστιτούτο Διατροφολογίας του Νew York College.

Κεντρικοί ομιλητές και τα θέματα ομιλιών τους θα είναι:

Αριστείδης Τσατσάκης, Καθηγητής και Μέλος της Ακαδημίας Επιστημών της Ρωσίας, διευθυντής Τομέα Μορφολογίας και Εργαστηρίου Ιατροδικαστικών Επιστημών και Τοξικολογίας, MSc (Org Chem), PhD (Chem), ERT (Eur Registered Toxicologist), DSc (Biol), επίτιμος διδάκτωρ Mendeleyev, επίτιμος καθηγητής F.F. Erisman, τ. πρόεδρος ΕUROTOX, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Τοξικολογίας και αρχισυντάκτης του περιοδικού «Food and Chemical Toxicology».

Θέμα: "Η εμπειρία του Εργαστηρίου Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής Κρήτης στη βιοπαρακολούθηση και στις επιπτώσεις στην υγεία και στο περιβάλλον από την έκθεση στα φυτοφάρμακα τα τελευταία χρόνια"

Νίκος Κατσαρός, χημικός, M.Sc, Ph.D, τ. πρόεδρος Ένωσης Ελλήνων Χημικών, τ. διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Φυσικοχημείας ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», τ. πρόεδρος ΕΦΕΤ, πρόεδρος Επιστημονικού Συμβουλίου Ένωσης Καταναλωτών Ελλάδας και δ/τής Ινστιτούτου Διατροφολογίας Νew York College.

Θέμα: "Φονικά φυτοφάρμακα και ο ρόλος των πολυεθνικών αγροχημικών"

Δημήτρης Πετράκης, παιδοχειρουργός-μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου.

Θέμα: "Μηχανισμοί επίδρασης και αύξηση νοσηρότητας σε οργανισμούς και οι επιπτώσεις στο περιβάλλον από τη μακροχρόνια έκθεση σε υπολειμματικές ποσότητες φυτοφαρμάκων"

Γιώργος Τζωρτζάκης, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Νομού Ηρακλείου.

Θέμα: "Τι θέλουν οι αγρότες από τους επιστήμονες για την ενημέρωση τους και τη πρόληψη των επιπτώσεων της έκθεσης από τη χρήση φυτοφαρμάκων"

Μιχάλης Παπαηλιάκης, γεωπόνος, διευθυντής Αγροκτήματος του ΤΕΙ Κρήτης.

Θέμα: "Η παραδειγματική διαχείριση των κενών συσκευασίας και των ληγμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων από τη δραστηριότητα της Γεωπονικής Σχολής και του Αγροκτήματος του ΤΕΙ Κρήτης"

Δημοσθένης Σαρηγιάννης, αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής Τμήματος Χημικών Μηχανικών και διευθυντής του Εργαστηρίου Περιβάλλοντος Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, PhD Engineering, MSc. Energy & Resources, – Dipl. Chem. Eng., αντιπρόεδρος Εθνικής Ένωσης Χημικών Μηχανικών-Κεντρική/Δυτική Μακεδονία και πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρείας Προστασίας Περιβάλλοντος Μεσογείου.

Θέμα: " Περιβαλλοντική έκθεση σε φυτοφάρμακα και επιβάρυνση της δημόσιας υγείας"

Δημήτρης Κουρέτας, καθηγητής Τμήματος Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας, Φυσιολογίας Ζώων και Τοξικολογίας Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, PhD in Biochemistry, BSc in Pharmacy και αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Τοξικολογίας.

Θέμα: " Το όραμα για τη αγροτική ανάπτυξη την περίοδο 2014-2020".

Ο Καθηγητής και Ακαδημαϊκός Αριστείδης Τσατσάκης, έχει πολύχρονη ερευνητική δραστηριότητα, ως Διευθυντής του  Εργαστηρίου Τοξικολογίας της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Κρήτης μαζί με τους συνεργάτες του.  Υπάρχουν ενδείξεις, συσχετίσεις και συμπεράσματα σχετικά με την αξιολόγηση της σχέσης μακροχρόνιας έκθεσης, ακόμα και σε μικρές δόσεις φυτοφαρμάκων και άλλων βλαπτικών παραγόντων και της παρατηρούμενης αύξησης νοσηρότητας.

Υπάρχουν σημαντικές επιστημονικές δραστηριότητες που έχουν βάση το προσδιορισμό και την αξιολόγηση των κινδύνων έκθεσης σε επιβλαβείς χημικές ουσίες,  ιδιαίτερα στα φυτοφάρμακα και που έχουν ανακοινωθεί σε διεθνή και ελληνικά συνέδρια.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη τεκμηρίωση της ανάγκης να γίνει επαναπροσδιορισμός της αξιολόγησης μεθόδων ανάλυσης και εξαγωγής  συμπερασμάτων, μέσα από τη βιοπαρακολούθηση, την έρευνα σε  πειραματόζωα, τις νέες κλινικές και επιδημιολογικές μελέτες, αξιοποιώντας τη καινοτομία της σύγχρονης τεχνολογίας.  

Τα ισχύοντα σήμερα ελάχιστα όρια τοξικότητας χημικών ουσιών, ως μεμονωμένες ουσίες, σύντομα μπορεί να τροποποιηθούν, επειδή οι πολλές παρατηρούμενες συσχετίσεις έχουν ένα σημαντικό βάρος απόδειξης αλληλεπίδρασης έκθεσης σε βλαπτικούς παράγοντες και ασθενειών.

Ο κ. Δημοσθένης Σαρηγιάννης, αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Μηχανικής του ΑΠΘ θα αναφερθεί στην επιβάρυνση της δημόσιας υγείας και του Περιβάλλοντος από της έκθεση σε φυτοφάρμακα. Θα αναλύσει τον κίνδυνο του αγροτικού πληθυσμού από την έκθεση του σε πιθανώς καρκινογόνα ενεργά συστατικά. Σημαντική θα είναι η ανάλυση της διακύμανσης του κινδύνου ανάμεσα σε διαφορετικές αγροτικές περιοχές στην ίδια χώρα ή και περιφέρεια. Η ανάλυση του κινδύνου θα συνδυαστεί  με τις ακολουθούμενες γεωργικές πρακτικές, την ένταση και το τύπο των καλλιεργειών και του μικροκλίματος. Ιδιαίτερα σημαντική αναμένεται η τοποθέτηση του για το μεγάλο κίνδυνο που έχει διαπιστωθεί όταν  χρησιμοποιούνται φυτοφάρμακα σε καλλιέργειες ελαιωδών καρπών, σταφυλιών και φρούτων. Θα υπάρχει η δυνατότητα να γίνουν γνωστά τα συμπεράσματα πρόσφατης πανευρωπαϊκής μελέτης για τις επιπτώσεις της χρήσης φυτοφαρμάκων στη δημόσια υγεία και τις ελάχιστες αποστάσεις ψεκασμών που εξασφαλίζουν τη λιγότερη δυνατή επιβάρυνση κυρίως στους ψεκαστές, αλλά και στο γενικό πληθυσμό.

Ο κ. Δημήτρης Κουρέτας, καθηγητής Τμήματος Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, θα υπογραμμίσει το ότι θα συμβεί στο άμεσο μέλλον, σε αυτή τη χώρα, θα εξαρτηθεί σίγουρα και από τους κατοίκους της. Θα επικεντρωθεί στην ανάγκη έγκαιρης προσαρμογής και αφομοίωσης της νέας πληροφορίας, γνώσης, τεχνολογίας στην αγροτική παραγωγή. Θα αναλύσει γιατί η καινοτομία ‘ υπαγορεύεται’ από τις ανάγκες της καθημερινής ζωής και θα αναλύσει γιατί είναι μια πολύ καλή λύση η διατήρηση και ανάπτυξη του τοπικού- κρητικού αγροδιατροφικού μοντέλου. Στη Κρήτη, όπως και σε κάθε άλλη αγροτική περιοχή, υπάρχουν αγροτικά προϊόντα ποιότητας που μπορούν να παραχθούν σε πρότυπα αγροκτήματα, σε συνεργασία με Υπουργείο-Περιφέρεια-Πανεπιστήμιο-ΤΕΙ. Μπορούν οι τοπικοί παραγωγοί να μάθουν τα καλλιεργούν και να μεταποιούν τα πρότυπα προϊόντα και να τα εξάγουν. Θα αναλύσει γιατί  στα επόμενα 10 χρόνια υπάρχουν σοβαρές δυνατότητες αύξησης του Α.Ε.Π. κατά 55 δισ. €  από τους τομείς α) Τουρισμό + 20 δισ. €, β) Αγροτική Οικονομία + 13 δισ. και γ) Ενέργεια + 8 δισ. € τομείς στους οποίους αναμένεται να δημιουργηθούν έως και 500.000 νέες θέσεις εργασίας.

Ο κ. Κατσαρός Νίκος χημικός και τ. πρόεδρος Ένωσης Ελλήνων Χημικών θα αναφερθεί στις θέσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και στις απόψεις του για τη συσχέτιση των υπολειμμάτων διατροφής και καρκινογενέσεων. Θα τονίσει την ανάγκη να πραγματοποιούνται περισσότεροι τοξικολογικοί έλεγχοι σε τρόφιμα και θα αναλύσει το ρόλο των πολυεθνικών φυτοφαρμάκων στη διαφήμιση και  προώθηση των προϊόντων τους.

Ο κ. Πετράκης Δημήτριος, παιδοχειρουργός και μέλος του Ιατρικού Συλλόγου Ηρακλείου θα αναφερθεί στους μηχανισμούς επίδρασης της μακροχρόνιας έκθεσης των φυτοφαρμάκων στην υγεία και στο περιβάλλον. Θα παρουσιάσει  περιπτώσεις πολύχρονης έκθεσης σε φυτοφάρμακα στην Κρήτη και συσχέτισης τους με χρόνιες ασθένειες. Ειδική αναφορά θα γίνει σε συγκεκριμένες καλλιέργειες της Κρήτης και στην εξάρτηση τους από την υπέρμετρη κατανάλωση  φυτοφαρμάκων και ρυπογόνων ενεργειακών προτύπων.

Ο κ. Μιχάλης Παπαηλιάκης, γεωπόνος, διευθυντής Αγροκτήματος του ΤΕΙ Κρήτης, θα τονίσει τη σημασία της παραδειγματικής διαχείρισης των κενών συσκευασίας και των ληγμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων, όπως έχει προκύψει από τη δραστηριότητα της Γεωπονικής Σχολής και του Αγροκτήματος του ΤΕΙ Κρήτης.

Τέλος, ο κ.  Γιώργος Τζωρτζάκης, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Νομού Ηρακλείου θα παρουσιάσει τις ανάγκες των αγροτών να ενημερώνονται υπεύθυνα και με αξιοπιστία από τους επιστήμονες ώστε στη προσπάθεια τους να κρατήσουν και να αναπτύξουν το πρωτογενή τομέα να έχουν οι ίδιοι και το περιβάλλον, τη λιγότερη δυνατή επίδραση από την έκθεση τους σε φυτοφάρμακα.

Η Τοξικολογία, σύμφωνα με τον Καθηγητή και Ακαδημαϊκό Αριστείδη Τσατσάκη, βρίσκεται σε ένα μεταίχμιο. Χρειάζεται να βρεθούν οι μηχανισμοί αποτελεσματικής επικοινωνίας και συνεργασίας των εμπειρογνωμόνων με τη παραγωγή και τις κυβερνητικές επιλογές. Η επιστήμη για την επιστήμη σε συνθήκες κλιματικής αλλαγής και παγκόσμιας οικονομικής κρίσης είναι παραπλανητική και επικίνδυνη.

Το κεντρικό μήνυμα της 1ης Διεπιστημονικής Ημερίδας είναι η σημασία της επιστημονικής ενημέρωσης, της  πρόληψης έκθεσης, του αναγκαίου ελέγχου και βιο-παρακολούθησης και της μετέπειτα  επιδημιολογικής μελέτης, συσχέτισης, έκθεσης και αύξησης νοσηρότητας.