Πιστός στα όσα πρέσβευε στη ζωή, μεγάλο θόρυβο σήκωσε και στο θάνατο ο απόλυτος ηγέτης της Κούβας και απανταχού των επαναστατημένων Φιντέλ. Θόρυβο που στη χώρα μας έγινε εκκωφαντικός από την πρωθυπουργική απόφαση να λείψει για μέρες από τη χώρα την κρίσιμη εβδομάδα πριν το Eurogroup της Δευτέρας, προκειμένου να παραστεί στις εκδηλώσεις μνήμης του μεγάλου Κουβανού. Γιατί αναμφισβήτητα ο Φιντέλ Κάστρο ήταν μεγάλος, δυσανάλογα από το μέγεθος της χώρας του, μεγάλο και το αποτύπωμα του στον μάταιο ετούτο κόσμο. Ήταν όμως το αποτύπωμα αυτό θετικό; Αυτό είναι ένα πολύπλοκο ερώτημα που τον καθιστά τελικά αμφιλεγόμενο.

Στόχος της σημερινής στήλης δεν είναι η αξιολόγηση του έργου του, αυτό θα το αναλάβουν οι ιστορικοί και ο ίδιος ο λαός της Κούβας, θεωρώ όμως την πολιτεία του χρήσιμο παράδειγμα για όλους όσους (όπως εμείς στην Ελλάδα) περιμένουν έναν ηγέτη -  σωτήρα – πατερούλη να τους προστατέψει. Χωρίς αμφιβολία τα κίνητρα του Φιντέλ ήταν αγνά, στο κάτω κάτω αυτός (αστός από ευκατάστατη οικογένεια) δεν αντιμετώπιζε ιδιαίτερα προβλήματα από το καθεστώς του δικτάτορα Μπατίστα. Αυτό δεν τον εμπόδισε να τα παρατήσει όλα και να πιάσει τα βουνά ακόμα και μετά τη «δεύτερη ευκαιρία» που του έδωσε το καθεστώς. Η επικράτηση του αγκαλιάστηκε από τον λαό, γρήγορα όμως φάνηκαν οι πρώτες δυσκολίες, οικονομικές, πολιτικές και κοινωνικές στις οποίες απάντησε με χαρακτηριστική οξύτητα, αν όχι με αγριότητα. Γρήγορα εγκατάστησε το δικό του καθεστώς το οποίο ενώ προσπάθησε και κατάφερε στους τομείς παιδείας και υγείας να εξυψώσει την Κούβα από την υπόλοιπη Λατινική Αμερική και Καραϊβική, κάτι που θα του προσέδιδε τον χαρακτηρισμό προοδευτικό αν στο βάθος πολιτικά και κοινωνικά δεν παρέμεινε καθεστώς βαθιά συντηρητικό. Όποιος έχει διαβάσει το αυτοβιογραφικό βιβλίο «Πριν Πέσει η Νύχτα» (ή έχει δει το φιλμ με τον συγκλονιστικό Χαβιέ Μπαρδέμ) του ποιητή Ρεϊνάλντο Αρένας μπορεί να καταλάβει. Όποιος μαθαίνει για την περιουσία του υιού Κάστρο καταλαβαίνει ακόμα καλύτερα.

Συνηθίζουμε να λέμε πως η δημοκρατία είναι ένα κακό και ατελές πολίτευμα, είναι όμως το καλύτερο που υπάρχει. Η ατέλεια του οφείλετε κυρίως στην παθογένεια του λαϊκισμού, γιατί η ανθρώπινη φύση απεχθάνεται την περιπέτεια και αποζητά την προστασία. Ο πρόεδρος Ομπάμα στην ιστορική του ομιλία της Αθήνας το ξεκαθάρισε, «Γιατί, τελικά, εξαρτάται από εμάς. Δεν είναι δουλειά κάποιου άλλου, δεν είναι ευθύνη κάποιου άλλου, αλλά είναι οι πολίτες των χωρών μας και οι πολίτες του κόσμου που θα κάνουν την καμπύλη της Ιστορίας να γείρει προς τη δικαιοσύνη. Και αυτό είναι που μας επιτρέπει η δημοκρατία να κάνουμε. Γι’ αυτό η πιο σημαντική θέση σε μια χώρα δεν είναι αυτή του προέδρου ή του πρωθυπουργού. Ο πιο σημαντικός τίτλος είναι αυτός του πολίτη». Στον πολίτη τα ηνία λοιπόν, γιατί αποφασίζοντας σωστά για το δικό του συμφέρον προάγει το κοινό.   


Κώστας Ν. Πολυχρονάκης
Director of Operations