Η περίοδος πριν και κατά τη διάρκεια των πανελλαδικών εξετάσεων θεωρείται και είναι ιδιαιτέρως ψυχοφθόρα τόσο για τους υποψηφίους όσο και για τους γονείς.

Και οι δυο πλευρές καλούνται να αντιμετωπίσουν και να διαχειριστούν - ανεπιτυχώς αρκετές φορές - το άγχος και τη στρεσογόνα πίεση που προκαλεί αυτή η διαδικασία και καταβάλλει ακόμα και εκείνους που θεωρούν τους εαυτούς τους πιο ψύχραιμους.

Κι όμως υπάρχουν μικρά αλλά βασικά βήματα τα οποία αν ακολουθήσουν οι υποψήφιοι με τη συμπαράσταση και των γονέων, αυτό που στην ψυχολογία τους φαντάζει "βαρύ και τεράστιο", μπορεί να πάρει τις πραγματικές του διαστάσεις. Εκτός από τη διαχείριση του άγχους σημαντικό ρόλο ειδικά αυτή την περίοδο παίζει και η διατροφή των υποψηφίων. 

Η στήριξη των παιδιών την περίοδο των πανελλαδικών, τόσο ψυχολογικά όσο και διατροφολογικά ήταν και το θέμα εκδήλωσης που διοργανώσε η Ένωση Ιδιοκτητών Φροντιστηρίων Ν. Χανίων σε συνεργασία με την ΚΕΠΠΕΔΗΧ ΚΑΜ.

Οργάνωση και συνδυασμός διαβάσματος και ξεκούρασης

"Κλειδί" για την διαχείριση του στρες των υποψηφίων είναι η σωστή οργάνωση του χρόνου από νωρίς, έτσι ώστε στο τέλος να μην υπάρξει συσσώρευση κούρασης και άγχους για το αν θα προλάβουν ή όχι να προετοιμαστούν για τις εξετάσεις. Ο ρόλος των γονέων δεν είναι αμελητέος καθώς απαιτείται η πλήρης στήριξη των παιδιών και η αποφυγή οποιασδήποτε σύγκρισής τους με άλλους.

Όπως ανέφερε στην εκδήλωση ο κλινικός ψυχολόγος, Μανώλης Καργάκης:

Επειδή το θέμα του άγχους των πανελλαδικών εξετάσεων θα το βιώσει κάποιος το πολύ δυο φορές στη ζωή του, δεν είναι ένα θέμα που μπορούμε να το "δουλέψουμε" μέσα μας σε βάθος χρόνου ώστε να το διαχειριστούμε. Το παιδί λοιπόν και ο γονέας καλούνται να διαχειριστούν κάτι έντονο μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα.

Πρέπει να προσέξουμε βασικά σημεία σε δυο τομείς. Στην περίπτωση του μαθητή είναι σημαντικό να έχει ορίσει αυτό το χρονικό διάστημα τους στόχους και τα κίνητρα που μπορούν να τον οδηγήσουν στην προσπάθεια που ολοκληρώνεται σε μερικούς μήνες. Χρειάζεται η οργάνωση του χρόνου με τέτοιο τρόπο ώστε να συνδυάζεται τόσο το διάβασμα όσο και η διατήρηση σταθερών ποσοτήτων ύπνου αλλά και χαλάρωσης στη διάρκεια της εβδομάδας. Αυτό είναι η βάση για μια ομαλή πορεία μέχρι το τέλος των εξετάσεων.

Ένα δεύτερο κομμάτι είναι η υποστήριξη από το γονικό περιβάλλον. Είναι σημαντικό να βοηθήσουμε τον μαθητή στα προηγούμενα επίπεδα ώστε να διαχειριστεί και την κόπωση και τις γνωστικές απαιτήσεις της χρονιάς.

Από εκεί και πέρα πρέπει να αποφευχθούν 2-3 λαθάκια που κάνουν οι οικογένειες μερικές φορές, όπως η σύγκριση του μαθητή με τα αδέρφια, με συγγενείς ή φίλους οι οποίοι έχουν μια διαφορετική ικανότητα και ίσως ένα διαφορετικό στόχο, άρα η σύγκριση χάνει και την ουσία της. Χρειάζεται επίσης, η ενίσχυση του μαθητή όχι μόνο στο κομμάτι του διαβάσματος αλλά και της χαλάρωσης όταν βλέπουμε ότι αυξάνονται τα επίπεδα κόπωσης και η υποστήριξή τους στο πλαίσιο της ξεκούρασης και της αποφυγής εντάσεων ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες. Ο γονέας πρέπει να είναι προετοιμασμένος ότι θα είναι ο συναισθηματικός σάκος του μποξ του μαθητή για τουλάχιστον 3 μήνες.

Δυστυχώς, όσο προσεκτικές και αν είναι και οι δυο πλευρές, το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα είναι δομημένο έτσι ώστε να μην αφήνει πολλά περιθώρια εξάλειψης ή επιτυχούς διαχείρισης του άγχους τόσο από τα παιδιά όσο και από τους γονείς.

Υπάρχουν εξαιρετικά φαύλα στοιχεία στον τρόπο με τον οποίο εξετάζεται ο μαθητής γιατί είναι η πρώτη φορά μέσα σε δώδεκα χρόνια μαθησιακής πορείας που του ζητάται να κάνει κάτι τέτοιο και μάλιστα σε αυτή τη 12η χρονιά, του ζητάται να είναι και καθοριστική. Δεν έχει εκπαιδευτεί ποτέ πριν σε συμπυκνωμένο διάβασμα, υψηλής ταχύτητας και υψηλών απαιτήσεων και σε 2-3 εβδομάδες εξέτασης καλείται να επιτύχει σε έναν στόχο ζωής. Αυτό από μόνο του είναι δυσλειτουργικό και στρεσογόνο.

Απαραίτητο το πρωινό στους υποψήφιους - Οι τροφές που βοηθούν

Δεν υπάρχουν μαγικές τροφές ωστόσο, οι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά αποτελούν καλό σύμμαχο στο διάβασμα και τις εξετάσεις. Το λάθος που πρέπει οπωσδήποτε να αποφεύγεται είναι η παράλειψη του πρωινού και η κατανάλωση από τους υποψηφίους μόνο ενός καφέ πριν την έναρξη της εξέτασης.

Όπως ανέφερε η κλινική διαιτολόγος- διατροφολόγος, Μαρία Μπονατάκη:

Καθ' όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας για τις εξετάσεις, η διατροφή έχει τον δικό της εξέχοντα ρόλο. Μπορεί να βοηθήσει τον μαθητή να είναι πιο υγιής άρα και πιο ισχυρός στο διάβασμά του, να βελτιώσει τη διάθεσή του και να ενισχύσει την αυτοπεποίθησή του. Έτσι δίνουμε σαν κατευθυντήρια γραμμή, να έχει μια ισορροπημένη διατροφή με μεγάλη ποικιλία θρεπτικών συστατικών και πολλά ενδιάμεσα γεύματα τα οποία θα τον βοηθήσουν να κρατά μια σταθερή ροή ενέργειας. 

Πρέπει να δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση στο πρωινό τόσο σε καθημερινή βάση όσο και την ημέρα των εξετάσεων. Είναι βασικό ο μαθητής πριν γράψει να μην φύγει από το σπίτι χωρίς πρωινό. Δεν είναι σπάνιες οι περιπτώσεις κατά τις οποίες καταρρέει ο μαθητής στο εξεταστικό κέντρο επειδή δεν έχει επαρκείς ποσότητες ενέργειας και λόγω του στρες δεν έχει καταναλώσει φαγητό το προηγούμενο βράδυ και το πρωί της ημέρας των εξετάσεων έχει πιει μόνο ένα καφέ.

Δεν υπάρχουν μαγικές τροφές ή υπερτροφές. Είναι της μόδας αλλά πραγματικά βασική συμβουλή είναι η ύπαρξη μιας πλήρους ισορροπημένης διατροφής. Υπάρχουν στοιχεία διατροφής που θα μπορούσαν να βοηθήσουν όπως τα φρούτα και λαχανικά, ξηροί καρποί, μέλι αντί για ζάχαρη και σοκολάτα. Ειδικά η μεγάλη κατανάλωση ζάχαρης αντενδείκνυται γιατί δίνει μια προσωρινή αίσθηση ευφορίας και ενέργειας και πολύ σύντομα αυτό υποχωρεί και οδηγεί σε υπνηλία και κόπωση. Καλό θα είναι το γλυκό να είναι τμήμα της διατροφής ενός ισορροπημένου γεύματος, δηλαδή αφού φάνε κάτι υγιεινό να έχουν και ένα μικρό κομμάτι σοκολάτας.

Η συμμετοχή στην ημερίδα ήταν ιδιαιτέρως μεγάλη ενώ στο τέλος της εκδήλωσης πραγματοποιήθηκε και ενημέρωση των φροντιστών από τον κλινικό ψυχολόγο Μανώλη Καργάκη.