Τα 20 τελευταία χρόνια άλλαξε ριζικά ο χάρτης των εταιρειών που κατασκευάζουν προϊόντα τεχνολογίας.Σήμερα, αν ένας καταναλωτής προτιμά να αγοράσει μια ευρωπαϊκή τηλεόραση, οι μόνες του επιλογές είναι ουσιαστικά η δανική Bang & Olufsen -με εξαιρετικά αλλά ακριβά μοντέλα- και οι γερμανικές -και με μικρό μερίδιο εκτός της χώρας τους- Loewe και Metz, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν περιλαμβάνονται στα μεγάλα ονόματα του χώρου. Κάποιοι αναλυτές μιλούν για τον πλήρη «απευρωπαϊσμό» της αγοράς των καταναλωτικών τεχνολογικών προϊόντων.

Μόνη εξαίρεση είναι η κινητή τηλεφωνία, καθώς η Nokia, παρά τα προβλήματά της, παραμένει στην πρώτη θέση της παγκόσμιας αγοράς και επίσης συνεχίζει να έχει την έδρα της στη Φινλανδία. Από την άλλη, ο διευθύνων σύμβουλός της, ο Στέφεν Έλοπ, είναι Καναδός και η στρατηγική που ακολουθεί βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συνεργασία με τον αμερικανικό κολοσσό που ακούει στο όνομα Microsoft. Πέραν της Nokia, έστω και κατά το ήμισυ ευρωπαϊκή είναι και η Sony Ericsson, αν και οι επικεφαλής της Sony, όπως είχε απαντήσει σε ανύποπτο χρόνο σε ερώτηση της «Η» ο διευθύνων σύμβουλος, σερ Χάουαρντ Στρίνγκερ, δεν θα είχαν πρόβλημα να αγοράσουν το μερίδιο της Ericsson, αν η τελευταία αποφάσιζε να το πωλήσει.

«Επίθεση» της Ασίας
Αυτό που αξίζει να επισημανθεί είναι πως, ειδικά στο χώρο των τηλεοράσεων, ούτε οι Αμερικανοί έχουν καταφέρει να αντέξουν την «επίθεση» των Ασιατών. Τις δεκαετίες του '80 και του '90 ήταν οι ιαπωνικοί κολοσσοί, προεξάρχουσας της Sony, αλλά και της Panasonic, της Sharp και της Toshiba, τη δεκαετία του 2000 ήταν η σειρά των Κορεατών με τις Samsung, τώρα ήρθε η σειρά των Κινέζων, οι οποίοι, προς το παρόν, προτιμούν να αγοράζουν εμπορικά σήματα (brands) όπως έγινε με την Thomson, την Alcatel (κινητά) και με πιο πρόσφατο παράδειγμα τη Philips. Μόνες κινεζικές εταιρείες του κλάδου -με την ευρεία έννοια του όρου- που προωθούν το δικό τους εμπορικό σήμα είναι η Lenovo (υπολογιστές), η Huawei (φορητές συσκευές) και η ΖΤΕ (φορητές συσκευές).

Τηλεοράσεις
Στο χώρο των τηλεοράσεων, απέναντι στην ιαπωνική και στη συνέχεια την κορεατική επέλαση είχε αντέξει μόνο ένα ευρωπαϊκό προπύργιο: η Philips.

Όμως, ο ολλανδικός όμιλος είχε ξεκινήσει τα τελευταία χρόνια μία αναδιάρθρωση των δραστηριοτήτων του και στο πλαίσιο αυτό αποφάσισε τον περασμένο Απρίλιο να συνεργαστεί με την TPV, έναν μεγάλο κατασκευαστή οθονών για PC με έδρα το Χονγκ Κονγκ.

H Philips έκανε λόγο για κοινοπραξία, αλλά με τους Ολλανδούς να έχουν μόλις το 30% της νέας εταιρείας είναι προφανές ότι η TPV θα έχει το πάνω χέρι και θα χρησιμοποιεί το λογότυπο της Philips, το οποίο είναι από τα πλέον γνωστά στην Ευρώπη.

Η Philips δεν είναι το μόνο παράδειγμα. Η Grundig, επίσης πολύ γνωστό όνομα πριν από δύο δεκαετίες, ανήκει πλέον στην τουρκική Koc Holdings και τη θυγατρική της τελευταίας Beko. Πέραν, πάντως, από εξαγορές και συγχωνεύσεις, αυτό που πρέπει να επισημανθεί είναι πως πέραν των εξαγορών αρκετοί από τους κάποτε γνωστούς κατασκευαστές έχουν πλέον χάσει μεγάλο κομμάτι της αίγλης τους και έχουν περιοριστεί να απευθύνονται σε μικρά και περιορισμένα τμήματα της αγοράς.

Πάντως, η πιο ενδιαφέρουσα περίπτωση παραμένει η δανέζικη Bang & Olufsen, τα προϊόντα της οποίας είναι κορυφαίας ποιότητας, αλλά σε εξίσου υψηλά επίπεδα είναι και η τιμή τους.

Κινητά
Στο χώρο των κινητών τηλεφώνων, η ευρωπαϊκή παρουσία είναι ισχυρή λόγω της Nokia και -κατά το ήμισυ- της Sony Ericsson. Η Siemens που στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχε προσπαθήσει να ανέλθει δυναμικά, δεν τα κατάφερε, ενώ η κάποτε κραταιά Alcatel πώλησε τον τομέα κινητών στην κινεζική TCL που έχει διατηρήσει το εμπορικό σήμα της Alcatel.

Γενικότερα, στις φορητές συσκευές κάθε είδους οι Ευρωπαίοι δείχνουν να αντέχουν περισσότερο από άλλους κλάδους. Η Philips, για παράδειγμα, συνεχίζει να παράγει η ίδια μία σειρά από συσκευές, όπως ασύρματα τηλέφωνα ή ακουστικά.

Επίσης, στο χώρο των φορητών συσκευών πλοήγησης, στην Ευρώπη, και δη στην Ολλανδία, έχει την έδρα του ένας από τους μεγαλύτερους κατασκευαστές παγκοσμίως, η Tom Tom. Όμως, η πρωτιά της κινδυνεύει καθώς ο βασικός ανταγωνιστής, η αμερικανική Garmin έσπευσε πρόσφατα να αγοράσει τη γερμανική Navigon, κάτι που σημαίνει ότι μειώθηκαν περαιτέρω οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές που είχαν σημαντικά μερίδια αγοράς.

  • Στις φορητές συσκευές κάθε είδους, οι Ευρωπαίοι δείχνουν να αντέχουν περισσότερο από άλλους κλάδους
  • Τις δεκαετίες του '80 και του '90 ήταν οι ιαπωνικοί κολοσσοί, τη δεκαετία του 2000 ήταν η σειρά των Κορεατών με τη Samsung, τώρα ήρθε η σειρά των Κινέζων, οι οποίοι, προς το παρόν, προτιμούν να αγοράζουν εμπορικά σήματα

Στην Ασία η κατασκευή
Ενας από τους λόγους που οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές καταναλωτικών ηλεκτρονικών προϊόντων δεν αντέχουν όταν πρέπει να κάνουν μαζική παραγωγή, είναι και το γεγονός ότι τα εργοστάσια έχουν «αποχωρήσει» από τη Γηραιά Ηπειρο. Το φθηνό εργατικό δυναμικό της ανατολικής Ασίας έχει ως αποτέλεσμα τα πάντα να κατασκευάζονται εκεί, οπότε ήταν μάλλον λογικό να κάνουν την εμφάνισή τους μεγάλες εταιρείες. Αυτό έγινε με την Ιαπωνία τη δεκαετία του '80 και με την Κορέα στα τέλη της δεκαετίας του '90 και τώρα η σκυτάλη περνά στην Κίνα.

Οσο για την Ευρώπη προσπαθεί να καινοτομήσει σε τεχνολογικούς τομείς, όπως είναι αυτοί του λογισμικού και των υπηρεσιών. Κάτι που προσπαθούν να κάνουν και οι Αμερικανοί.

Υπολογιστές
«Κινεζική εισβολή» και στον τελευταίο κατασκευαστή

Στους προσωπικούς υπολογιστές, κάποιοι ενδεχομένως να θυμούνται ότι υπήρχαν μοντέλα που είχαν πάνω τους λογότυπα όπως αυτά της γαλλικής Bull ή της ολλανδικής Tulip, οι οποίες είτε αποχώρησαν από τη συγκεκριμένη αγορά είτε έκλεισαν.

Η γερμανική Commodore αποτελεί μία ενδιαφέρουσα περίπτωση, καθώς στα τέλη της δεκαετίας του '80 είχε παρουσιάσει καινοτόμα μοντέλα όπως την περίφημη Amiga.

Όμως, η μόνη που άντεξε ήταν η Fujitsu Siemens, μία κοινοπραξία της Siemens και της ιαπωνικής Fujitsu. Η επιλογή του γερμανικού ομίλου να αποχωρήσει από την πληροφορική είχε ως αποτέλεσμα από την άνοιξη του 2009 η Fujitsu να αποκτήσει το 100% της κοινοπραξίας.

Από τους τελευταίους Ευρωπαίους κατασκευαστές PC που είχαν επιβιώσει -έστω και αν κινούνταν σε 2-3 αγορές- ήταν η γερμανική Medion. Και αυτή, όμως, πριν από μερικούς μήνες πώλησε σημαντικό μερίδιό της στην κινεζική Lenovo έναντι του ποσού των 331 εκατ. δολαρίων.

Του Δημήτρη Μαλλά/Ημερησία