Πόσα μέτρα οπισθοχώρησαν ακτές στην Κρήτη

Τέταρτη στη λίστα με τις πιο διαβρωμένες ακτογραμμές της Ευρώπης βρίσκεται η Ελλάδα, με το 28,6% της ακτογραμμής να έχει υποστεί διάβρωση. Σε χειρότερη θέση βρίσκονται η Πολωνία (55%), η Κύπρος (37,8%) και η Λεττονία (32,8%). Σίγουρα η παράκτια διάβρωση δεν αφορά μόνο στην Ελλάδα. Όμως με δεδομένο ότι το ένα τρίτο της ευρωπαϊκής παράκτιας ζώνης βρίσκεται επί ελληνικού εδάφους, τα νέα στοιχεία περιγράφουν μια ακόμη πιο ζοφερή εικόνα.

Σύμφωνα τα όσα παρουσίασε την Τετάρτη (σε ημερίδα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας για τη διάβρωση των ακτών) ο διευθυντής του Εργαστηρίου Φυσικής Γεωγραφίας και καθηγητής Ωκεανογραφίας και Φυσικής Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Σεραφείμ Πούλος, το μεγαλύτερο πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι ακτές της Κρήτης όπου το 65,8 % των παραλιών βρίσκεται υπό διάβρωση.

Με άλλα λόγια έχει διαπιστωθεί οπισθοχώρηση της ακτογραμμής, δηλαδή απώλεια παράκτιας γης, η οποία έχει συντελεστεί είτε φυσιολογικά π.χ. λόγω τοπικών γεωλογικών και θαλάσσιων διεργασιών (π.χ. τεκτονική βύθιση, άνοδος στάθμης - κλιματική αλλαγή κλπ.), είτε τεχνητά από τον άνθρωπο (φράγματα ποταμών, τεχνικά έργα κλπ).

Στα Χανιά χάνονται 20 στρέμματα παραλίας

Τονίζοντας ότι το φαινόμενο της διάβρωσης των ακτών είναι περιβαλλοντολογικό αλλά και κατά κύριο λόγο οικονομικό, το οποίο στοιχίζει ακριβά στην περιβαλλοντολογική ισορροπία και στην οικονομία της χώρας ο κ Χιωτάκης παρουσίασε στοιχεία του καθηγητή Πολυτεχνείου Κρήτης Κώστα Συνολάκη, από ερευνητικό πρόγραμμα που υλοποίησε το Πολυτεχνείο Κρήτης σε συνεργασία με το ΕΛΚΕΘΕ σύμφωνα με τα οποία «στα Χανιά μόνο εξαιτίας της διάβρωσης των ακτών, χάνονται 20 στρέμματα παραλίας. Κάθε τετραγωνικό εκμετάλλευσης της παραλίας εισφέρει 10 ευρώ την ημέρα. Υπολογίστηκε λοιπόν ότι με την εμφάνιση του φαινομένου χάνονται 2 εκατομμύρια ευρώ ετησίως». 

Ο εκπρόσωπος της ΚΕΔΕ παρουσίασε συγκεκριμένες προτάσεις για την αντιμετώπιση του φαινομένου, τονίζοντας ότι χρειάζεται αποσαφήνιση των θεσμικών αρμοδιοτήτων της αυτοδιοίκησης. «Πρέπει από την πλευρά της πολιτείας, μέσα από τις νομοθετικές πρωτοβουλίες, μέσα από το χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας, μέσα από την επόμενη συνταγματική αναθεώρηση, αν απαιτείται να ξεκαθαρίσουν οι αρμοδιότητες, οι χρήσεις και η διαχείριση των παράκτιων περιοχών» είπε ο κ Χιωτάκης τονίζοντας ότι: «Δεν μπορεί σε μία χώρα που ο πλούτος της είναι η θάλασσα και οι ακτές της, να κυνηγάει ο ένας τον άλλον για τις αρμοδιότητες και τις ευθύνες». 

Πόσο οπισθοχώρησε η παραλία σε Ρέθυμνο, Λασίσι

Οι αριθμοί καταδεικνύουν το μέγεθος του προβλήματος από τη διάβρωση των ελληνικών ακτών. Στην Γυράπετρα Λευκάδας, την περίοδο 1960 - 2006, καταγράφηκε οπισθοχώρηση των παραλιών κατά 10 - 30 μέτρα (22-65 εκατοστά τον χρόνο). Αντιστοίχως, στις εκβολές του Αλφειού, η οπισθοχώρηση φτάνει τα 350 - 400 μέτρα (το διάστημα 1945 - 2003), στην Επισκοπή Ρεθύμνου τα 30 μέτρα (την περίοδο 1992 - 2007), στις Εκβολές του Έβρου 40 - 130 μέτρα (1960-2000), στον Μόλο Πάρου τα 20 μέτρα (1945 - 2010) και στην Πλάκα Λασιθίου τα 4,3 - 10,3 μέτρα (1945 -2014).

Σύμφωνα με τα σενάρια που παρουσίασε ο καθηγητής, η οπισθοχώρηση της παραλιακής ακτογραμμής λόγω ανύψωσης της θαλάσσιας στάθμης (εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής) μπορεί να είναι σε ένα συντηρητικό σενάριο για το 2100 τα 0,4 μέτρα και να φτάσει σε ένα δυσμενές σενάριο τα 0,8 μέτρα.

Όπως επεσήμανε ο κ. Πούλος, τα  μέτρα για την αντιμετώπιση της διάβρωσης αφορούν είτε «σκληρές» ακτομηχανικές λύσεις, όπως βραχίονες, κυματοθραύστες, παράκτιους τοίχους κ.ά. είτε πιο «ήπιες» λύσεις όπως είναι ο εμπλουτισμός των παραλιών, η αλλαγή της παράκτιας κλίσης (υποθαλάσσιας) ή η σταθεροποίηση των αμμοθινών.

Τα δεδομένα για τις ελληνικές παραλίες

- Περίπου το 97% της ελληνικής ακτογραμμής (περί τα 16.000 χλμ.) περιλαμβάνει περισσότερες από 7.384 παραλίες με συνολικό εμβαδόν 52 km2 (τετραγωνικά χιλιόμετρα)

- Περίπου 3.950 παραλίες βρίσκονται στον νησιωτικό χώρο.

- Τα πλάτη των παραλιών είναι μικρά: περίπου το 67% έχουν πλάτος μικρότερο από 25 μέτρα και το 24% έχουν πλάτος 25 με 50 μέτρα.

 - Η τουριστική ανάπτυξη συγκεντρώνεται κυρίως στο 22% των παραλιών

 - Τα μεγαλύτερα ποσοστά αναπτυγμένων τουριστικά παραλιών, ανά περιοχή βρίσκονται στην Κρήτη (34%), στην Πελοπόννηστο (26%), στο Ιόνιο (23%) και στο Αιγαίο (20%).

 - Από τις αναπτυγμένες τουριστικά παραλίες, στο 50% υπάρχουν υποδομές και στο 55% εξ αυτών παράκτια έργα προστασίας από τη διάβρωση.