Τα γεωλογικά μνημεία των Χανίων - Η ανύψωση της Κρήτης που διακρίνεται στη Σούγια - Η εντυπωσιακή επέμβαση του ανθρώπου στους Αγ. Αποστόλους και αλλά σημεία ενδιαφέροντος 

Σημαντικές στιγμές της ιστορίας της Κρήτης,μαρτυρούν οι γεώτοποι που βρίσκονται στις Μαδάρες, στις ακτές καθώς και κοντά στη πόλη των Χανίων.

Οι γεώτοποι αυτοί αντιπροσωπεύουν την μακρά εξέλιξη ή δείχνουν σύγχρονες φυσικές γεωλογικές διεργασίες που συνεχίζουν να εξελίσσονται στην επιφάνεια της Γης.

Οι γεώτοποι στη Κρήτη είναι αρκετοί και ποικίλοι. Το Flashnews.gr, ήρθε σε επαφή με τον Δρ Γεωλόγο, ΕΔΙΠ Πανεπιστημίου Κρήτης, κύριο Φασουλά Χαράλαμπο, προκειμένου να σας παρουσιάσουμε τους πιο ιδιαίτερους γεώτοπους του νομού Χανίων, που αποτελούν και την γεωλογική μας κληρονομιά.

Παραλία Αγίων Αποστόλων - Η εντυπωσιακή επέμβαση του ανθρώπου

Στη γνωστή παραλία των Αγίων Αποστόλων, υπάρχουν κάποια σημεία με κατακόρυφες τρύπες,που οι περισσότεροι από εμάς μάλλον τις έχουμε παρατηρήσει τόσο στο εκκλησάκι όσο και στο διπλανό ακρωτήρο.

Η αρχική υπόθεση ήταν ότι ενδεχομένως εκεί υπήρχαν κορμοί δέντρων. Κάτι σαν απολιθωμένο δάσος που είχε θαφτεί κάτω από την άμμο, συμπαγοποιήθηκε, με το ξύλο να σαπίζει και να μένει η τρύπα πάνω στο πέτρωμα.

"Να πω την αλήθεια και εγώ αυτή την εικόνα είχα όταν πήγα στην περιοχή, όμως από μια μελέτη που κάναμε φάνηκε ότι δεν πρόκειται για απολιθωμένα ξύλα που διαβρώθηκαν αλλά ούτε και φυσικό φαινόμενο, αλλά ότι πρόκειται για "επέμβαση" του ανθρώπου." μας λέει ο κ. Φασουλάς.

Μετά από μελέτες διαπιστώθηκε οτι την Ρωμαϊκή εποχή ήταν ένας τρόπος εξορύξεις υλικού, λατόμησεις. Ουσιαστικά, άνοιγαν κατακόρυφες τρύπες στο πέτρωμα και μέσα σε αυτές τοποθετούσαν ξύλο. Το ξύλο με την πάροδο του χρόνου διαστέλλονταν δημιουργώντας ρωγμές στο πέτρωμα, το οποίο στη συνέχεια διέλυε, κοβόταν σε μικρότερα τμήματα και μετά χρησιμοποιούνταν για τοιχοποιία ή οτιδήποτε άλλο.

Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους αυτή η πρακτική κρατάει από τους Ρωμαϊκούς χρόνους. 

Ο σεισμός του 356 μ.Χ στη Μεσόγειο - Η πιο σημαντική ανύψωση που σχετίζεται με τον σεισμό στα Χανιά

Ο σεισμός υπολογίζεται ότι είχε μέγεθος μεγαλύτερο από 8 βαθμούς στην κλίμακα Ρίχτερ, γεγονός που τον κατατάσσει ως τον ισχυρότερο σεισμό που έχει καταγραφεί στην Μεσόγειο.

Ο σεισμός αυτός, ανασήκωσε σχεδόν την μισή Κρήτη προς τα πάνω. Από την Παλαιόχωρα και προς τον Κριό, στο παραλιακό δρόμο, υπάρχουν τα σημεία που υπήρχε εκεί η παλιά ακτογραμμή, σημεία τα οποία σήμερα είναι μέχρι και εννέα μέτρα πάνω από τη στάθμη της θάλασσας.

Ουσιαστικά, είναι η πιο σημαντική ανύψωση που υπάρχει στην Κρήτη και σχετίζεται με τον σεισμό πριν από 1700 περίπου χρόνια, μας λέει ο κύριος Φασουλάς.

Πως διακρίνεται η ανύψωση

Ο κ. Φασουλάς, μας δίνει δυο χαρακτηριστικά παραδείγματα, από Σούγια και Παλαιόχωρα, για το πώς μπορεί κανείς να διακρίνει την ανύψωση του νησιού που έγινε από τον μεγάλο αυτό σεισμό.

  • Στη μαρίνα της Σούγιας, υπάρχει ένας βράχος που καταλήγει στη θάλασσα, και ακριβώς στα 6.5 με 7 μέτρα υπάρχει το ένα αυλάκι, το σημείο που ήταν τότε η θάλασσα και είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα .

  • Στην Παλαιόχωρα, σε όλη τη διαδρομή προς τον Κριό, παρατηρούμαι κάποια "σκαλοπάτια" στο ανάγλυφο, πάνω από το παραλιακό δρόμο, εκεί υπάρχουν ακόμα βότσαλα και άμμος, τα οποία και είναι ίχνη της ακτής.

Γεωλογικό μνημείο, οι κορυφές των Λευκών Ορέων

Γεωλογικό μνημείο, είναι οι κορυφές των Λευκών Ορέων, η ορεινή ζώνη από τα 1600 μέτρα και πάνω εκεί που παρατηρούνται διάφορα φαινόμενα.

"Όσοι έχουν περπατήσει σε αυτό το υψόμτερο, θα τους κάνει εντύπωση το κωνικό σχήμα των κορυφών, το οποίο είναι αποτέλεσμα της διάβρωσης και της διάλυσης που δέχονται τα πετρώματα."

Το σχήμα αυτό των κορυφών συνδυάζεται με ένα αντεστραμμένο κώνο, που είναι τα βαθουλώματα ανάμεσα στις κορυφές .

Στην ουσία πρόκειται για στρογγυλά βυθίσματα που μοιάζουν σαν αντεστραμμένοι κώνοι, "μπορούμε να τα παρομοιάσουμε με σιφώνια που ρουφούν το νερό από τη βροχή ή το χιόνι και καταλήγει στο εσωτερικό των πετρωμάτων."

Οι Παγετωνικές Κοιλάδες στα Λευκά Όρη

Παραμένοντας στην ορεινή ζωνη των Λευκών Ορέων, είναι χαρακτηριστικές οι παγετωνικές κοιλάδες.

"Υπάρχουν ενδείξεις, ότι όταν είχαμε την εξάπλωση των παγετώνων στην Ευρώπη, παγετώνες υπήρχαν και στα Λευκά Όρη.

Εμφανίσεις παγετώνικών κοιλάδων έχουμε στα Αμουτσερά, στη περιοχή της Ψαρής, στους Ανθρωπόλιθους ή και στο Μαύρο Λάκκο.

"Αυτό που βλέπει κανείς σε αυτές τις θέσεις είναι λειασμένα πετρώματα, το ανάγλυφο δεν είναι τραχύ και έχουν την χαρακτηριστική μορφή του "υ" ενώ στο κάτω σημείο του βράχου υπάρχουν χαλίκια, ενδείξεις από το υλικό που μετέφεραν οι παγετώνες."

Ενδείξεις για μια πολύ μεγάλη πλημμύρα χιλιάδες χρόνια πριν στην Κρήτη

Στην έξοδο του φαραγγιού του "Κλάδου", στη θέση Δώματα, υπάρχει μια τεράστια απόθεση από "υλικά" ή πιο συγκεκριμένα, τα μπάζα που μεταφέρει ένα ποτάμι.

Το φαινόμενο της απόθεσης υλικών από τους χειμάρρους που κατέρχονται από περιοχές με απότομα ανάγλυφο (λόφοι, όρη) προς περιοχές με χαμηλό ανάγλυφο (πεδιάδες), οφείλεται στην απότομη μεταβολή της κλίσης της κοίτης του χειμάρρου και της μείωσης της ταχύτητας των νερών του.

Σύμφωνα με τον κ. Φασουλά, τα υλικά που μεταφέρθηκαν στην έξοδο του φαραγγιού συνδέονται με τρομερά πλημμύρικα φαινόμενα στο νησί χιλιάδες χρόνια πριν. Κάποιοι μάλιστα υποστηρίζουν οτι εκείνες τις περιόδους το εσωτερικό του φαραγγιού της Σαμαριάς να μετατράπηκε σε λίμνη.

Ο "κρατήρας" στον Αποκόρωνα

Νότια του Κόκκινου Χωριού στον Αποκόρωνα, υπάρχει ένα σημείο το οποίο μοιάζει σαν κρατήρας ηφαιστείου κάτι που κανείς μπορεί να τον διακρίνει κοιτάζοντας στο βουνό, ενώ οδηγεί από τις Καλύβες προς τον Αποκόρωνα.

Όπως μας αναφέρει ο κ. Φασουλάς, είναι πολύ πιθανό να υπήρχε κάποιο σπήλαιο από κάτω, κατέρρευσε η οροφή του και πάνω στην επιφάνεια έμεινε μια περίπου στρογγυλή κοιλότητα, σαν κρατήρας.

Sirenia:Τα θηλαστικά που συνδέονται με τις σειρήνες

Απολιθώματα με ιδιαίτερη πολιτισμική αξία έχουν εντοπιστεί στην Κίσσαμο που συνδέονται με τον μύθο των Σειρήνων.

Τα σειρηνοειδή είναι τάξη υδρόβιων θηλαστικών. Σε αυτήν ανήκουν θηλαστικά χωρίς πόδια που ζουν κυρίως στη θάλασσα, μπορούμε να τα φανταστούμε κάτι σαν τους θαλάσσιους λέοντας. Τα θηλαστικά αυτά έζησαν πριν από 6 εκατ. χρόνια και ζούσαν κοντά στην ακτογραμμή.

Το ιδιαίτερο με αυτό το απολίθωμα, είναι ότι ο μύθος για τις σειρήνες σύμφωνα με αρχαιολόγους, συνδέεται με αυτά τα απολιθώματα λόγω της μορφής τους.