Η πιθανότητα εμφύλιων πολέμων και άλλων ένοπλων συρράξεων διπλασιάζεται στις φτωχές, τροπικές χώρες τα χρόνια που εμφανίζεται το φαινόμενο Ελ Νίνιο, δείχνει στατιστική ανάλυση στο περιοδικό Nature, που φαίνεται να επιβεβαιώνει τις προηγούμενες, λιγότερο αξιόπιστες μελέτες.

Σύμφωνα με την ομάδα του Δρ Σόλομον Χσιάνγκ, οικονομολόγου στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον, η πιθανότητα εμφύλιου πολέμου στις χώρες που επηρεάζονται από το Ελ Νίνιο εκτινάσσεται από το 3 στο 6 τοις εκατό όταν βρίσκεται σε εξέλιξη το φαινόμενο. Στις χώρες που δεν επηρεάζονται από αυτή την κλιματική μεταβολή, η πιθανότητα παραμένει σταθερή τις τελευταίες δεκαετίες στο 2%.

Οι ερευνητές εκτιμούν μάλιστα ότι τα καυτά, ξηρά χρόνια του Ελ Νίνιο έπαιξαν ρόλο στο ένα τρίτο των 240 εμφύλιων συγκρούσεων σε παγκόσμιο επίπεδο από το 1950 έως το 2004.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι εμφύλιες συγκρούσεις στο Τσαν, το Κογκό, την Ερυθραία, την Ινδονησία, τη Ρουάντα, τη Μιανμάρ και τον Νίγηρα στη διάρκεια του ισχυρού Ελ Νίνιο του 1997. Σε πλουδιότερες όμως χώρες που επηρεάζονται από το Ελ Νίνιο, όπως η Αυστραλία, η ζέστη δεν φαίνεται να αυξάνει την πιθανότητα βίας.

Το φαινόμενο Ελ Νίνιο στον Κεντρικό Ειρηνικό φέρνει ζέστη και ξηρασία στο ένα τρίτο της υδρόγειου, κυρίως στους τροπικούς, κάθε 4 με 7 χρόνια. Στην πραγματικότητα είναι το ένα άκρο μιας κλιματικής ταλάντωσης στον Ειρηνικό: το άλλο άκρο είναι το φαινόμενο Λα Νίνια, που φέρνει χαμηλότερες θερμοκρασίες, βροχές και, όπως φαίνεται, ειρήνη και ομόνοια.

Το συμπέρασμα της μελέτης είναι στατιστικά αξιόπιστο, σε αντίθεση με προηγούμενες σχετικές μελέτες που εξέταζαν την επίδραση σε τοπικό μόνο επίπεδο. Το συμπέρασμα της νέας μελέτης είναι μάλιστα τόσο αξιόπιστο ώστε φαίνεται να ισχύει ακόμα κι αν εξαιρεθούν από την ανάλυση οι αφρικανικές χώρες με τη μεγαλύτερη τάση για εμφύλιες συγκρούσεις.

Αυτό που παραμένει όμως αδιευκρίνιστο είναι ο μηχανισμός του φαινομένου, αναφέρει το in.gr. Οι ερευνητές δεν εξέτασαν συγκεκριμένα το πώς η ζέστη και η ξηρασία επηρεάζουν την ανθρώπινη συμπεριφορά, ωστόσο ο Δρ Χσιάνγκ προχωρά σε δύο λογικές υποθέσεις:

Πρώτον, η ξηρασία του Ελ Νίνιο μπορεί να μειώνει τη διαθεσιμότητα των τροφίμων σε βαθμό που να οδηγεί στη βία, αναφέρει ο ερευνητής στο δικτυακό τόπο του Nature. Και δεύτερον, η ζέστη τείνει να αυξάνει τα κρούσματα βίας, όπως υποδεικνύουν προηγούμενες μελέτες.

Ο Δρ Χσιάνγκ είναι πάντως προσεκτικός στο να διευκρινίσει ότι το κλίμα δεν εξηγεί από μόνο του όλους τους πολέμους.

Επιπλέον, είναι διστακτικός στο να προβλέψει αύξηση των συγκρούσεων λόγω της παρατηρούμενης παγκόσμιας θέρμανσης: «Το Ελ Νίνιο έχει διαφορετική δομή από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή. Θα ήταν επομένως δύσκολο να επεκτείνουμε τα συμπεράσματά μας σε μελλοντικές αλλαγές», λέει.