Του Κώστα Ν. Πολυχρονάκη

Όσοι έχουν εικόνα από τα συμβαίνοντα στην υπόλοιπη χώρα γνωρίζουν πως οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης που σχεδόν για δέκα χρόνια μας τυραννά είναι κατά πολύ μικρότερες στο νησί απ’ ότι αλλού. Αυτό βέβαια δεν οφείλεται στη σοφότερη διαχείριση που οι Κρητικοί κάναμε στα χρόνια της ευημερίας, αλλά στα φρέσκα λεφτά που μπαίνουν στο νησί κάθε καλοκαίρι και στις θέσεις εργασίας που δημιουργούνται. Αιτία και για τα δύο ο τουρισμός, η αγαθή αυτή αγελάδα που τα πρώτα χρόνια «αρμέγαμε» με τα ψέματα, δίχως αύριο, χωρίς σχέδιο και επαγγελματισμό (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων), κάτι που τα τελευταία χρόνια ευτυχώς έχει αλλάξει.

Μπορεί ακόμα να περιμένουμε τις πανεπιστημιακές σχολές και όσοι θέλουν τα υπηρετήσουν επιστημονικά τον κλάδο να πηγαίνουν στο εξωτερικό, σε ατομικό επίπεδο όμως έχουμε πια ωριμάσει τόσο ώστε να καταλαβαίνουμε τα προβλήματα που δημιουργεί η λεγόμενη «αρπαχτή», ή διαφορετικά να αντιλαμβανόμαστε τα οφέλη που προσφέρουν η επαγγελματική συμπεριφορά, η επένδυση στο μέλλον, η αλλαγή επιπέδου από την άριστη διαμονή, φαγητό, ποτό στην μεταβίβαση αξέχαστων εμπειριών.   

Τα δύο τελευταία καλοκαίρια παρά τις αντιξοότητες κατορθώσαμε να ανακτήσουμε το momentum όσο τουλάχιστον αφορά τις αφίξεις (τις εισπράξεις λιγότερο), αυτό όμως δεν πρέπει να μας αποπροσανατολίσει από το βασικό πρόβλημα του ελληνικού τουρισμού: Την χαμηλή κατά κεφαλή μέση δαπάνη των επισκεπτών μας. Για να αντιληφθούμε καλύτερα, ο 2013 η μέση δαπάνη ανά ταξίδι των ξένων επισκεπτών μας διαμορφώθηκε στα 604 €, το 2014 έπεσε στα 552 €, το 2015 στα 541 € και το 2016 στα 471 €. Με άλλα λόγια είχαμε σε τέσσερα μόλις χρόνια πτώση κατά 22% στα χρήματα που ο μέσος τουρίστας ξοδεύει για να μας επισκεφτεί, κάτι που πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά. Ειδικά το 2016 μπορεί να περιγραφεί με τίποτα λιγότερο από την πανωλεθρία, καθώς αν αφαιρέσουμε από τα 471€ τις μεταφορές, βλέπουμε πως ο μέσος τουρίστα ξοδεύει λιγότερα από εμάς που είμαστε στα σπίτια μας και πολύ λιγότερα απ΄ ότι θα ξόδευε αν έμενε στο δικό του! Μοναδική εξήγηση η αναταραχή του καλοκαιριού του 2015 το οποίο υποχρέωσε τους ξενοδόχους σε μεγάλες εκπτώσεις. Φανταστείτε πως τα συνολικά έσοδα από τον τουρισμό που το 2015 ήταν 14,1 δις € το επόμενο έτος 2016 έπεσαν στα 13,1 δις €. Την επόμενη χρονιά 2017 που οι αυταπάτες τελείωσαν και η πολιτική ομαλότητα είχε επιστρέψει στη χώρα, οι τιμές αυξήθηκαν και οι εισπράξεις έφτασαν τα 14,5 δις €. 

Η ερχόμενη τουριστική περίοδος αναμένεται θριαμβευτική, πολλοί όμως φοβούνται πως η αυξητική αυτή τάση δύσκολα θα συνεχιστεί. Η υπερφορολόγηση του τουριστικού προϊόντος και η επάνοδος της Τουρκίας αναπόφευκτα θα επηρεάσουν αρνητικά. Περισσότερο αρνητικά πάντως (όπως είδαμε το 2016) θα επηρεάσει η πολιτική αναταραχή.

*Ο Κώστας Ν. Πολυχρονάκης είναι Director of Operations