Μια πρωτεΐνη που βοηθά την μεταφορά της χοληστερόλης εντός των κυττάρων μπορεί να είναι το «κλειδί» για την ανάπτυξη φαρμάκων κατά του ιού Έμπολα, σύμφωνα με αμερικανική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature.

Ποντίκια που είχαν αναπτυχθεί σε εργαστηριακό περιβάλλον ώστε να παράγουν χαμηλά επίπεδα της πρωτεΐνης Niemann-Pick C1, επιβίωσαν της έκθεσης τόσο στον ιό Έμπολα, που προκαλεί αιμορραγικό πυρετό, όσο και στον ιό Μάρμπουργκ, που είναι συγγενικός του πρώτου.

Όπως εξηγεί ο Δρ Σον Γουέλαν από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ «η μελέτη αναδεικνύει μια σημαντική κυτταρική πρωτεΐνη που ο ιός Έμπολα χρειάζεται να για μπορέσει να προκαλέσει τη λοίμωξη και τελικά την εκδήλωση της ασθένειας. Η ανακάλυψη αυτή βελτιώνει τις πιθανότητες ανάπτυξης φαρμάκων που θα καταπολεμούν απευθείας τις λοιμώξεις του Έμπολα».

Ο ιός Έμπολα είναι μια εκ των θανατηφόρων γνωστών λοιμώξεων, εξοντώνοντας το 90% των ατόμων που προσβάλλονται απ’ αυτόν. Για πρώτη φορά εντοπίστηκε το 1976 σε χωριά κατά μήκος του ποταμού Έμπολα στο Σουδάν και τη Δημοκρατία του Κονγκό και συνήθως αποβαίνει μοιραία για τον άνθρωπο και άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά όπως οι πίθηκοι, οι γορίλες και οι χιμπατζήδες. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί 24 επιδημίες Έμπολα στην Αφρική. Κανείς δεν γνωρίζει τον τρόπο εξάπλωσης του ιού και δεν υπάρχουν διαθέσιμα εμβόλια ή αντιϊικά φάρμακα για την λοίμωξη.

Η αμερικανική μελέτη ωστόσο αποκαλύπτει μια αδυναμία του ιού υπό την μορφή της ήδη γνωστής στους επιστήμονες πρωτεΐνης Niemann-Pick. Τα άτομα που είναι φορείς δύο μη φυσιολογικών αντιγράφων της πρωτεΐνης εκδηλώνουν την νόσο του Niemann-Pick, όπου κύτταρα του σπλήνα, του ήπατος και του εγκεφάλου μπλέκονται με την χοληστερόλη. Η ίδια πρωτεΐνη ανοίγει τον δρόμο για να φτάσει ο ιός Έμπολα εντός των κυττάρων.

«Ο ιός Έμπολα έχει ανάγκη την πρωτεΐνη. Τα ποντίκια με λιγότερη πρωτεΐνη είναι ανθεκτικά στον ιό Έμπολα και τον ιό Μάρμπουργκ», εξηγεί ο Δρ Κάρτικ Τσάντραν από το Κολέγιο Ιατρικής «Άλμπερτ Άινσταϊν» της Νέας Υόρκης που συνεργάστηκε με την επιστημονική ομάδα της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ.

Ο Δρ Τσάντραν μελέτησε τον μηχανισμό που χρησιμοποιεί ο ιός Έμπολα για να αποκτήσει πρόσβαση στα κύτταρα. Ένα συστατικό που ανακάλυψε το 2005 συνεργαζόμενος με την ομάδα του Δρ Τζέιμς Κάννινγκχαμ στο Χάρβαρντ, έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό στην εμπλοκή της πρωτεΐνης Niemann-Pick στα ανθρώπινα κύτταρα. Το συστατικό αυτό δεν έχει προς το παρόν δοκιμαστεί σε ποντίκια και θα πρέπει πρώτα να τεκμηριωθεί η αποτελεσματικότητα στα πρωτεύοντα θηλαστικά, εκτός του ανθρώπου.

Η εμπλοκή του συστατικού σε μακροχρόνια βάση ενδεχομένως να προκαλεί την ασθένεια. Οι πάσχοντες από νόσο του Niemann-Pick είναι φορείς δύο μη φυσιολογικών αντιγράφων του γονιδίου που παράγει την πρωτεΐνη, αλλά τα ποντίκια που χρησιμοποίησε ο Δρ Τσάντραν είχαν ένα μόνο λειτουργικό αντίγραφο του γονιδίου, γεγονός που κάνει τους επιστήμονες να πιστεύουν ότι η μείωση της ποσότητας της πρωτεΐνης Niemann-Pick μπορεί να συντελέσει στην προστασία του ανθρώπου από τον ιό.

Οι ερευνητές αισιοδοξούν ότι τα νέα αυτά στοιχεία για τον τρόπο εισαγωγής του ιού Έμπολα στα κύτταρα τελικά θα συντελέσουν στην δημιουργία θεραπείας. Φυσικά η διαδικασία αυτή θα απαιτήσει χρόνο που μπορεί να ξεπεράσει και τα δέκα χρόνια έρευνας, πριν καταστούν διαθέσιμες οι θεραπείες που θα είναι κατάλληλες για ανθρώπινη χρήση.