Παρά το γεγονός ότι ο αγροτικός τομέας κατέγραφε μεγάλη κάμψη πριν από την έναρξη της ύφεσης, η θέση του στην ελληνική οικονομία παραμένει σημαντική, κρινόμενη από τη συμβολή του στην απασχόληση (που αυξήθηκε σημαντικά στην τριετία 2008-2010) και από τη συμμετοχή του στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία.

Η κρίση στρέφει τους έλληνες, κυρίως από την… οικοδομή και τα επαγγέλματα που σχετίζονται με τον κατασκευαστικό κλάδο στο… χωράφι, τόνισε ο πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ Τζανέτος Καραμίχας, κατά την παρουσίαση ενδιαφέρουσας μελέτης της οργάνωσης για τον αγροτικό τομέα. Σύμφωνα με τον κ. Καραμίχα πρέπει η κυβέρνηση να υιοθετήσει πολιτικές για το αρδευτικό νερό, τη γη, τα δάση, την εποπτεία της αγοράς.

Ανησυχητικά στοιχεία για την πορεία του αγροτικού τομέα της χώρας μας κατά την τελευταία πενταετία περιλαμβάνει μελέτη – έκδοση της ΠΑΣΕΓΕΣ, με τίτλο "Η κατάσταση του αγροτικού τομέα: Εξελίξεις - προβλέψεις - προτεταιρότητες", που παρουσίασαν ο πρόεδρος Τζανέτος Καραμίχας και ο γενικός διευθυντής της ΠΑΣΕΓΕΣ Γιάννης Τσιφόρος.

Οι βασικοί πυλώνες της αγροτικής οικονομίας δείχνουν σαφώς επηρεασμένοι από την οικονομική κρίση, με το αγροτικό εισόδημα να μειώνεται κατά 13,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Η κρίση αποτυπώνεται και στην αγροτική παραγωγή, όπου η κάμψη αφορά τα βασικά αγροτικά προϊόντα, ενώ με «μελανά» χρώματα μπορεί να περιγραφεί και ο κλάδος της κτηνοτροφίας, με πολλούς παραγωγούς να εγκαταλείπουν το επάγγελμα, λόγω του υψηλού κόστους.

Στα της μελέτης, τώρα, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι στο διάστημα της πενταετίας 2006-2010 το αγροτικό εισόδημα στην Ελλάδα εκτιμάται ότι μειώθηκε κατά 13,5 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ στο ίδιο διάστημα, συγκριτικά, το αγροτικό εισόδημα στην ΕΕ-27 αυξήθηκε κατά 11% και στις χώρες της ευρωζώνης κατά 5% περίπου.

Κρίσιμη παράμετρος, σύμφωνα με τη μελέτη της ΠΑΣΕΓΕΣ, της πτώσης του αγροτικού εισοδήματος παραμένει η σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής, σε συνδυασμό με τις χαμηλές τιμές παραγωγού.

Ωστόσο, όπως δήλωσε επ’ ευκαιρία της συνέντευξη Τύπου ο πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ «σ’ αυτή τη βαθειά κρίση που διέρχεται η χώρα, τα πιο αισιόδοξα μηνύματα λαμβάνουν οι άνθρωποι της αγοράς, από τον αγροτικό τομέα, ο οποίος φαίνεται να βιώνει την οικονομική κρίση, με πιο ήπιες συνέπειες, συγκριτικά με άλλους κλάδους και ειδικά αυτές των υπηρεσιών. Όλα αυτά παρά το γεγονός ότι το αγροτικό εισόδημα και η παραγωγή παρουσιάζουν μείωση».

Με αρνητικό πρόσημο η αγροτική παραγωγή

Το αρνητικό κλίμα δεν αφορά ωστόσο, μόνον το εισόδημα, αλλά και τα μεγέθη της παραγωγής. Έτσι βλέπουμε ότι στο διάστημα της πενταετίας 2006-2010 καταγράφεται σημαντική πτώση στα κυριότερα προϊόντα φυτικής παραγωγής που παρακολουθούνται συστηματικά, ιδιαίτερα έντονη το 2007 (-18,2%), το 2009 (-7,7%) και το 2010 (-6,7%), ενώ νέα κάμψη προβλέπεται κατά το 2011 (-4,4%). Η πτώση ήταν ιδιαίτερα αισθητή σε ορισμένα προϊόντα αροτραίων καλλιεργειών (βαμβάκι, βιομηχανική τομάτα, ζαχαρότευτλα) στο κρασί και σε ορισμένα εσπεριδοειδή.

Στη ζωική παραγωγή, πάλι, και ιδιαίτερα στον κλάδο της αιγοπροβατοτροφίας δεν παρατηρούνται σημαντικές μεταβολές στο ζωικό κεφάλαιο και στην παραγωγή, αν και ο αριθμός των κτηνοτρόφων μειώθηκε αισθητά (κατά 10% περίπου). Αντίθετα στον κλάδο της βοοτροφίας διαπιστώνεται μεγάλη μείωση του αριθμού των αγελαδοτρόφων (-18%) και σημαντική πτώση στην παραγωγή αγελαδινού γάλακτος (-10%). Στην πτηνοτροφία, τέλος και ειδικότερα στο κρέας πουλερικών δεν παρατηρούνται σημαντικές μεταβολές, ενώ η μελισσοκομία φαίνεται ότι διατηρεί το παραγωγικό της δυναμικό.

 Απαιτούνται πολιτικές στον αγροτικό τομέα

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΠΑΣΕΓΕΣ: «Απαιτείται να υιοθετηθούν ορισμένες κρίσιμης προτεραιότητας πολιτικές στον αγροτικό τομέα, οι οποίες έχουν επανειλημμένα τεθεί από την ΠΑΣΕΓΕΣ, όπως και πρόσφατα. Οι πολιτικές αυτές συνοψίζονται στις ακόλουθες προτεραιότητες :

α) Πολιτική αρδευτικού νερού : Είναι απόλυτα αναγκαίο να αντιμετωπιστεί το έλλειμμα των επενδύσεων για την εξοικονόμηση αρδευτικού νερού και την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων.

β) Πολιτική γης : Δεν έχει μέχρι σήμερα αναπτυχθεί στοχευμένη πολιτική γης έτσι ώστε να αρθούν όλα τα εμπόδια, οι στρεβλώσεις και οι αγκυλώσεις, όχι μόνο για την άσκηση της αγροτικής δραστηριότητας, αλλά κυρίως για την απρόσκοπτη υλοποίηση των επενδύσεων. Η οργάνωση και η ανάπτυξη του αγροτικού τομέα απαιτεί πολιτικές που στοχεύουν στη διατήρηση της αγροτικής γης και στη χωροθέτησή της με την καθιέρωση των χρήσεων γης, αλλά και την προστασία της ώστε να σταματήσει ο έντονος και συχνά αλόγιστος ανταγωνισμός από τις άλλες χρήσεις γης (τουρισμός, βιομηχανία, οικιστική αξιοποίηση, αλλά και να ληφθούν μέτρα - ένα μικρό τέλος, στις εγκαταλειμμένες γεωργικές γαίες). Στο πλαίσιο αυτό, αποκτά προτεραιότητα η δημιουργία ενός εθνικού αγροτικού κτηματολογίου με στόχο την κατοχύρωση της ιδιοκτησίας των εκτάσεων που έχουν, εδώ και πολλά χρόνια, παραχωρηθεί στους αγρότες και καλλιεργούνται. Η βάση δεδομένων των καλλιεργούμενων εκτάσεων που έχει αναπτυχθεί στο ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης των ενισχύσεων, μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για τη δημιουργία του αγροτικού κτηματολογίου.

γ) Κτηνοτροφία : Οι συνέπειες της ανόδου του κόστους των εισροών στην κτηνοτροφία (ζωοτροφές) το τελευταίο διάστημα έθεσαν - και συνεχίζουν να θέτουν σε κρίση τον κλάδο. Είναι σαφές ότι απαιτείται η διαμόρφωση πολιτικής για την κτηνοτροφία, για τη στήριξη και την ανάπτυξή της.

δ) Δασοπονία : Κρίνεται αναγκαία η ανάπτυξη της δασοπονίας και κυρίως η καλλιέργεια των δασών για τον καθαρισμό τους με την απομάκρυνση της πλεονάζουσας εύφλεκτης βιομάζας. Η αναγκαιότητα αυτή οφείλεται να συνδυαστεί με την προστασία και τη φύλαξη των δασικών εκτάσεων της χώρας, αξιοποιώντας το παραγωγικό δυναμικό του πληθυσμού των ορεινών περιοχών της χώρας, παραχωρώντας τη χρήση και κυρίως την καλλιέργεια των δασών στους αγροτικούς δασικούς συνεταιρισμούς.

ε) Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας : Κρίνεται αναγκαίο να γίνει κατανοητή και αποδεκτή από τα συναρμόδια Υπουργεία η ανάγκη δημιουργίας συμπληρωματικού εισοδήματος στις αγροτικές περιοχές για την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από τους αγρότες, όχι πλέον μεμονωμένα, αλλά με συλλογικά σχήματα (συνεταιρισμοί) που εγγυώνται την επίτευξη οικονομίας κλίμακας. Κρίνεται επίσης απαραίτητη η στήριξη επενδύσεων με συλλογικά σχήματα για την αξιοποίηση γεωργικής βιομάζας από υπολείμματα φυτικής και ζωικής παραγωγής, για την παραγωγή πράσινης ενέργειας, με προτεραιότητα στις περιβαλλοντικά υποβαθμισμένες περιοχές.

στ) Προβολή και προώθηση αγροτικών προϊόντων : Αποτελεί ιδιαίτερα σημαντική προτεραιότητα ο εκ νέου σχεδιασμός των μέτρων, αλλά και η ενίσχυση των πόρων για την προώθηση των αγροτικών προϊόντων στη διεθνή, την ευρωπαϊκή και την εγχώρια αγορά. Η βάση της πολιτικής για την προώθηση θα πρέπει να αναφέρεται στα σημαντικά αγροτικά προϊόντα (ελαιόλαδο, ελιές, φέτα, μέλι, κρασί, οπωροκηπευτικά, ιχθυοκαλλιέργειες κ.α.) και αν είναι δυνατό να συνδυάζεται με το τουριστικό μας προϊόν.

ζ) Έλεγχος και εποπτεία της αγοράς : Καμία από τις προτάσεις της ΠΑΣΕΓΕΣ για την αντιμετώπιση της παντελούς έλλειψης κανόνων λειτουργίας στην αγορά, της αδιαφάνειας των συναλλαγών και της κερδοσκοπίας δεν έχει μέχρι σήμερα ληφθεί υπόψη. Το ζήτημα έχει αφεθεί στη λογική των “άτυπων συμφωνιών κυρίων”. Η υιοθέτηση ενός καθολικού συστήματος ιχνηλασιμότητας των αγροτικών-διατροφικών προϊόντων, αποτελεί ζήτημα μέγιστης προτεραιότητας και έχει επανειλημμένα τεθεί, ώστε οι αγρότες και οι επιχειρήσεις τους να προστατεύονται από τον αθέμιτο ανταγωνισμό, βρίσκεται ακόμα σε επίπεδο σχεδιασμού. Δεν έχει, επίσης, υιοθετηθεί η καθιέρωση ενός και μοναδικού τιμολογίου από τις αλυσίδες λιανικής πώλησης, στο οποίο πρέπει να ενσωματώνεται η αρχική τιμή και οι εκπτώσεις, ούτε, βέβαια, έχει αντιμετωπιστεί η καθυστέρηση των πληρωμών των προμηθευτών από τις μεγάλες αλυσίδες λιανικής πώλησης τροφίμων, κατά παράβαση της σχετικής Κοινοτικής Οδηγίας και του υφιστάμενου εθνικού πλαισίου.

Δείτε εδώ ολόκληρη την μελέτη της ΠΑΣΕΓΕΣ

(paseges.gr)